Wiązowiec (roślina)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Wiązowiec
Ilustracja
Morfologia (Celtis australis)
Systematyka[1][2]
Domena eukarionty
Królestwo rośliny
Podkrólestwo rośliny zielone
Nadgromada rośliny telomowe
Gromada rośliny naczyniowe
Podgromada rośliny nasienne
Nadklasa okrytonasienne
Klasa Magnoliopsida
Nadrząd różopodobne
Rząd różowce
Rodzina konopiowate
Rodzaj wiązowiec
Nazwa systematyczna
Celtis L.
Sp. Pl. 1043. 1 Mai 1753
Celtis australis
Celtis sinensis
Celtis reticulata

Wiązowiec, obrostnica[3] (Celtis L.) – rodzaj liczący około 60–70 gatunków drzew liściastych zaliczana w systemie APG II do rodziny konopiowatych (Cannabaceae). Występuje powszechnie w ciepłych regionach o klimacie umiarkowanym na półkuli północnej, w południowej Europie, Azji Południowej i Wschodniej, w Ameryce Północnej i Południowej oraz w południowej części Afryki.

Morfologia[edytuj | edytuj kod]

Pokrój
Drzewa osiągające 10–25 m (rzadko do 40 m) wysokości.
Liście
Naprzemienne proste, 3–15 cm długości, owalno-szpiczaste o równomiernie ząbkowanych brzegach. Cechą rozpoznawczą całego rodzaju jest zawsze trójnerwowa nasada liści[4].
Kwiaty
Małe jednopienne, pojawiają się wczesną wiosną, gdy liście wciąż się rozwijają. Kwiaty męskie są dłuższe i rozlane. Kwiaty żeńskie są zielonkawe i bardziej zaokrąglone.
Owoce
Małe pestkowce o średnicy 6–10 mm, przeważnie jadalne, suche i słodkie, przypominające konsystencją daktyle.

Biologia i ekologia[edytuj | edytuj kod]

Rodzaj Celtis miał w Europie jeszcze w trzeciorzędzie znacznie większy zasięg, niż obecnie. Dowodzą tego znaleziska kopalnych liści z warstw iłów, napotykanych przy wydobywaniu węgla brunatnego. Liście te są znakomicie zachowane, dowodzą ponadto, że u schyłku trzeciorzędu klimat był znacznie łagodniejszy niż obecnie[4]. Wiązowce wykazują odporność na choroby i zmiany klimatyczne. Ich drewno jest bardzo twarde[3].

Systematyka[edytuj | edytuj kod]

Synonimy[5]

Momisia F. Dietr., Sparrea Hunz. & Dottori

Pozycja systematyczna według Angiosperm Phylogeny Website (2001...)[2]

Należy do rodziny konopiowatych (Cannabaceae), która wraz z najbliżej spokrewnionymi rodzinami wiązowatych, pokrzywowatych i morwowatych należy do rzędu różowców (Rosales), a ten do kladu różowych w obrębie dwuliściennych właściwych.

Pozycja w systemie Reveala (1993–1999)

Gromada okrytonasienne (Magnoliophyta Cronquist), podgromada Magnoliophytina Frohne & U. Jensen ex Reveal, klasa Rosopsida Batsch, podklasa ukęślowe (Dilleniidae Takht. ex Reveal & Tahkt.), nadrząd Urticanae Takht. ex Reveal, rząd pokrzywowce (Urticales Dumort.), rodzina wiązowate (Ulmaceae Mirb.), podrodzina Celtidoideae A. Rich. ex Darl., plemię Celtideae Dumort., podplemię Celtidinae Dumort, rodzaj wiązowiec (Celtis L.)[6].

Wykaz gatunków[7][8]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Michael A. Ruggiero i inni, A Higher Level Classification of All Living Organisms, „PLOS ONE”, 10 (4), 2015, e0119248, DOI10.1371/journal.pone.0119248, PMID25923521, PMCIDPMC4418965 [dostęp 2020-02-20] (ang.).
  2. a b Peter F. Stevens, Angiosperm Phylogeny Website, Missouri Botanical Garden, 2001– [dostęp 2010-01-21] (ang.).
  3. a b Barbara Petrozolin-Skowrońska: Encyklopedia popularna PWN. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 1998, s. 425. ISBN 83-7129-541-3.
  4. a b Bruno T. Kremer: Drzewa. Warszawa: Świat Książki, 1996, s. 148. ISBN 83-7129-141-8.
  5. Celtis information from NPGS/GRIN. [dostęp 2010-02-15].
  6. Crescent Bloom: Systematyka rodzaju Celtis (ang.). The Compleat Botanica. [dostęp 2009-04-25].
  7. Celtis L.. W: Plants of the World online [on-line]. Royal Botanic Gardens, Kew. [dostęp 2020-01-07].
  8. Włodzimierz Seneta: Drzewai krzewy liściaste. Tom II. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 1994, s. 88-95. ISBN 83-01-11074-0.