Wiadukt kolejowy w Krakowie Grzegórzkach

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Wiadukt kolejowy w Grzegórzkach
Obiekt zabytkowy nr rej. A-820 z 1989[1]
Ilustracja
Wiadukt widziany od strony ul. Józefa Dietla
Długość całkowita 98,6 m m
Państwo  Polska
Województwo  małopolskie
Miejscowość Kraków, Grzegórzki
Podstawowe dane
Przeszkoda do 1880 stare koryto Wisły
Długość 98 m
Szerokość:
• całkowita

12 m
Liczba torów 2
Liczba przęseł 5
Rozpiętość przęseł 11
Data budowy 1854-1856 (most drewniany)
1861-1863
Położenie na mapie Krakowa
Mapa lokalizacyjna Krakowa
Wiadukt kolejowy w Grzegórzkach
Wiadukt kolejowy w Grzegórzkach
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Wiadukt kolejowy w Grzegórzkach
Wiadukt kolejowy w Grzegórzkach
Położenie na mapie województwa małopolskiego
Mapa lokalizacyjna województwa małopolskiego
Wiadukt kolejowy w Grzegórzkach
Wiadukt kolejowy w Grzegórzkach
Ziemia50°03′31″N 19°56′52″E/50,058611 19,947778

Wiadukt kolejowy w Grzegórzkach – pierwotnie most na Starej Wiśle ukończony w 1863 roku, a od 2. połowy XIX wieku wiadukt nad ulicą Wielopole[2][3] na Grzegórzkach w Krakowie.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Został wybudowany w latach 1861-1863[4] i oddany do użytku 23 listopada 1863 roku[5] jako most kolejowy nad starym korytem Wisły przez spółkę Kolej Karola Ludwika na linii Kraków-Lwów. Zaprojektowany został przez krakowskiego architekta Leona Mikuckiego. Zastąpił on istniejący wówczas w tym miejscu od kilku lat most drewniany (wybudowany w latach 1854-1856). Obecnie prowadzi przez niego linia kolejowa nr 91 – wiadukt znajduje się między dworcem Kraków Główny, a przystankiem kolejowym Kraków Zabłocie.

Most ma 98 m długości i 12 m szerokości, został zbudowany dla linii kolejowej dwutorowej. Składa się z 5 przęseł (o wysokości 7 m i rozpiętości 11 m) opartych na kamiennych filarach oraz łukowych sklepień zbudowanych z cegły.

W latach 1878-1880, gdy zasypano dawne koryto Wisły, most stał się wiaduktem i pozostał nim do dziś. Jest jednym z najstarszych zachowanych mostów krakowskich. Po jego wschodniej stronie (od ul. Grzegórzeckiej) w kręgach nad filarami wciąż widnieją cyfry z datą jego otwarcia, a od strony ul. Józefa Dietla do lat 50. XX w. umieszczone były litery GKLB (oznaczające Galizische Karl Ludwig Bahn)[6].

Wiadukt jest jednym z obiektów na trasie Krakowskiego Szlaku Techniki utworzonego 6 kwietnia 2006 r.[7]

W ramach rozbudowy linii kolejowej między dworcem Kraków Główny a przystankiem kolejowym Kraków Zabłocie wiadukt ma zostać przebudowany. Będą się na nim mieściły cztery tory, zamiast dwóch. Będzie to możliwe dzięki poszerzeniu obiektu. Po bokach zostaną dobudowane jego repliki. W sąsiedztwie wiaduktu ma powstać przystanek kolejowy Kraków Grzegórzki[8].

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Narodowy Instytut Dziedzictwa: Rejestr zabytków nieruchomych – województwo małopolskie. 2018-09-30. s. 55. [dostęp 2019-07-21].
  2. Open Street Map (pol.). openstreetmap.org. [dostęp 2018-07-11].
  3. Zumi (pol.). zumi.pl. [dostęp 2018-07-11].
  4. Wiadukty. W: Jan Adamczewski: Mała Encyklopedia Krakowa. Kraków: Wanda, 1997, s. 300. ISBN 83-8723-05-1.
  5. Mosty / Most Kolejowy. W: Jan Adamczewski: Mała Encyklopedia Krakowa. Kraków: Wanda, 1997, s. 300. ISBN 83-8723-05-1.
  6. Muzeum Inżynierii Miejskiej (pol.). mimk.com.pl. [dostęp 2012-07-14].
  7. Muzeum Inżynierii Miejskiej – Informacje ogólne o szlaku (pol.). mimk.com.pl. [dostęp 2012-07-14].
  8. Nowy wiadukt kolejowy i obawy mieszkańców Grzegórzek. krakow.wyborcza.pl. [dostęp 2015-01-16].

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]