Przejdź do zawartości

Kraków Główny

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Kraków Główny
Zabytek: nr rej. A-704 z 12 lipca 1986
Ilustracja
Hala podziemnego Dworca Głównego w Krakowie (2019)
Państwo

 Polska

Województwo

 małopolskie

Miejscowość

Kraków

Lokalizacja

Stare Miasto

Zarządca

PKP (dworzec)
PKP PLK (stacja)

Data otwarcia

13 października 1847

Poprzednie nazwy

Kraków (1847-48, 1918-39, 1945-46), Krakau-Kraków (1848–1918), Krakau Hauptbahnhof (Kraków Główny) (1939-45), Kraków Główny (od 1946)

Rodzaj

stacja kolejowa

Liczba pasażerów (2024)

26 901 000

Dane techniczne
Liczba peronów

5

Liczba krawędzi
peronowych

10

Kasy

T 28 kas biletowych czynnych całodobowo + biletomaty na terenie dworca oraz w Galerii Krakowskiej

Linie kolejowe
Położenie na mapie Krakowa
Mapa konturowa Krakowa, blisko centrum na lewo znajduje się punkt z opisem „Kraków Główny”
Położenie na mapie Polski
Mapa konturowa Polski, na dole znajduje się punkt z opisem „Kraków Główny”
Położenie na mapie województwa małopolskiego
Mapa konturowa województwa małopolskiego, blisko centrum na lewo u góry znajduje się punkt z opisem „Kraków Główny”
Ziemia50°04′03,9″N 19°56′56,8″E/50,067750 19,949111
Multimedia w Wikimedia Commons
Wiadomości w Wikinews
Strona internetowa
Pociąg ED250 spółki PKP Intercity na peronie stacji Kraków Główny
Pociąg papieski na peronie dworca głównego
Nowe perony
Kasy biletowe, wizerunek patrona Józefa Piłsudskiego

Kraków Główny – stacja kolejowa w Krakowie, będąca jedną z najważniejszych w Polsce, obsługująca połączenia lokalne i dalekobieżne w ruchu krajowym i międzynarodowym. Według kategoryzacji PKP ma najwyższą kategorię – premium. Pod względem liczby pasażerów w 2024 stacja była 2. w Polsce[1].

Ruch pociągów na stacji prowadzony jest z nastawni dysponującej „KG” (skrót od "Kraków Główny"), wyposażonej w komputerowe urządzenia sterowania ruchem, wprowadzone do eksploatacji w ramach modernizacji krakowskiego węzła kolejowego, realizowanej etapowo w drugiej dekadzie XXI wieku. Zmodernizowany system zastąpił wcześniejsze urządzenia przekaźnikowe z lat 80. XX wieku[2]. Modernizacja ta została ukończona w 2023 roku. Nastawnia KG-B wyposażona została w 2019 roku w urządzenia komputerowe typu Ebilock 950[3].

Ze względu na przebieg linii kolejowych przez centrum miasta znaczna część ruchu towarowego prowadzona jest liniami obwodowymi (m.in. tzw. małą obwodnicą przez stację Kraków Olsza oraz dużą obwodnicą), co pozwala ominąć stację Kraków Główny i zmniejszyć obciążenie centrum ruchem towarowym.

Nowy, podziemny budynek dworca kolejowego pod peronami stacji Kraków Główny oddano do użytku w lutym 2014 roku (uroczystość otwarcia odbyła się 14 lutego, a od 15 lutego z obiektu korzystają podróżni)[4]. Do zlokalizowanego pod peronami obiektu przeniesiono obsługę podróżnych, która wcześniej prowadzona była w pochodzącym z 1847 roku budynku starego Dworca Głównego[5]. Hala dworcowa została zlokalizowana bezpośrednio pod peronami, nad Tunelem Krakowskiego Szybkiego Tramwaju otwartym 11 grudnia 2008 roku. Zespół ten, wraz z dworcem autobusowym i przystankami komunikacji miejskiej, tworzy Krakowskie Centrum Komunikacyjne.

Budynek starego dworca, znajdujący się na południe od peronów, stanowi jeden z obiektów na trasie Krakowskiego Szlaku Techniki utworzonego 6 kwietnia 2006 roku.

Ruch pasażerski

[edytuj | edytuj kod]
Rok Wymiana
roczna 		Wymiana
pasażerska
na dobę 		Miejsce
w Polsce
2017[6] 16 600 000 45 500 4.
2018[7] 15 100 000 41 100 6.
2019[6] 15 400 000 42 300 7.
2020[6] 8 300 000 22 600 7.
2021[6] 11 800 000 32 300 3.
2022[8] 20 100 000 55 100 3.
2023[9][10] 23 410 000 64 100 3.
2024[11] 26 901 000 73 500 2.

Historia

[edytuj | edytuj kod]
Budynek starego dworca PKP
Kraków Główny
Zabytek: nr rej. A-704 z 12 lipca 1986[12]
Ilustracja
Państwo

 Polska

Miejscowość

Kraków

Adres

Plac im. Jana Nowaka-Jeziorańskiego 3

Styl architektoniczny

eklektyczny

Architekt

Peter Rosenbaum

Inwestor

Senat Wolnego Miasta Krakowa

Powierzchnia użytkowa

9 tys. m kw. m²

Rozpoczęcie budowy

12 października 1844

Ukończenie budowy

12 października 1847 (otwarcie nastąpiło dzień później)

Ważniejsze przebudowy

1869-71, 1892-94, 1920

Multimedia w Wikimedia Commons
Wiadomości w Wikinews
Strona internetowa

Kontekst lokalizacyjny

[edytuj | edytuj kod]

Decyzja o położeniu stacji dworcowej wynikała ze strategicznych i ekonomicznych potrzeb miasta. Rozważano kilka wariantów lokalizacji. Początkowo planowano wybudowanie dworca w okolicach Łobzowa lub w rejonie wylotu ul. Długiej. Ostatecznie wybrano teren wewnątrz granic celnych miasta, dającą korzyści w handlu i przeładunkach – stację zlokalizowano po północnej w dzielnicy Wesoła między Ogrodem Strzeleckim, ul. Lubicz i ul. Pawią[13]. Posiadłość zakupiono od rektora UJ prof. Józefa Brodowicza. Tereny te nabyto za 200 tys. złp. w połowie roku 1844, zakupując też usytuowany tam nowy pałacyk, w którym umieszczono biura kolejowe przeniesione z położonej na Rynku Głównym kamienicy Treutlera.

Powstanie (1844–1847)

[edytuj | edytuj kod]

12 października 1844 roku o godz. 12:00 poświęcono kamień węgielny pod budynek dworca, mającego powstać jako stacja końcowa Kolei Krakowsko-Górnośląskiej[14]. W uroczystości wzięli udział rezydenci Imperium Rosyjskiego i Królestwa Prus, przedstawiciele władz Wolnego Miasta Kraków, delegaci władz ze Śląska, goście z Królestwa Prus i Królestwa Polskiego, członkowie Towarzystwa Kolei Krakowsko-Górnośląskiej oraz licznie zgromadzeni krakowianie. Uroczyste otwarcie dworca i uruchomienie linii kolejowej z Krakowa do Mysłowic nastąpiło 13 października 1847 roku.

Układ torów zaprojektowano z myślą o przyszłym ruchu przelotowym z zachodu na wschód. Przed zachodnią fasadą znajdował się podjazd dla powozów, a od północy – magazyny, warsztaty i inne zabudowania kolejowe. Tory przebiegały przez całą długość hali dworcowej, kończąc się na skraju ul. Lubicz, gdzie znajdowała się tarcza obrotowa służąca do kierowania parowozów na inne tory lub do ich zawracania. Pierwotny dworzec krakowski oddalony był od ul. Lubicz o ok. 50 metrów. Przed budynkiem od strony zachodniej umieszczono podjazd dla powozów i fiakrów oraz zieleniec. Od strony północnej wznosiły się magazyny, warsztaty i inne zabudowania kolejowe[15].

XIX i XX w.

[edytuj | edytuj kod]

W drugiej połowie XIX wieku dworzec Kraków Główny był stopniowo modernizowany i powiększany ze względu na rosnący ruch kolejowy: połączenia z innymi odcinkami sieci przyczyniły się do tego, że w latach 1869–1871 dobudowano do pierwotnego gmachu nowe skrzydło, sięgające bliżej torów i placu przydworcowego, co znacząco powiększyło jego kubaturę i wymusiło reorganizację przestrzeni obsługi pasażerów.

Kolejne modernizacje miały miejsce w latach 1892–1893 (budowa żelbetowego tunelu pod peronami) i 1920 (rozbudowa). Równocześnie powstawały elementy infrastruktury przydworcowej, jak m.in. hala peronowa (ok. 1870, zastąpiona przez nową halę ok. 1895), parowozownia z warsztatami, osiedle dla pracowników kolei (realizowane etapami 1869–1925), wiadukt nad ul. Lubicz (1898, autorstwa Teodora Talowskiego), wieża wodna (najnowsza ok. 1925) czy drukarnia kolejowa (1927). W latach 30., w związku m.in. z budową linii kolejowej do Kielc i Warszawy, całkowicie przebudowano układ torowy dworca, burząc halę dworcową i zwiększając liczbę peronów. W tej postaci dworzec przetrwał przez kolejne kilkadziesiąt lat. W 1934 r. zbudowano dodatkowy wyspowy peron, a halę wjazdową rozebrano, zastępując ją zadaszeniami spawanymi w zakładach Zieleniewskiego. W okresie międzywojennym stacjonowały tu m.in. „Luxtorpedy”, pobijające rekordy czasu przejazdu.

Niezrealizowane plany przeniesienia (1906–1950–1941)

[edytuj | edytuj kod]

W czasie okupacji niemieckiej i Generalnego Gubernatorstwa w Krakowie opracowano tzw. Generalbebauungsplan von Krakau — Generalny Plan Przebudowy Krakowa[16], którego przygotowanie powierzono architektowi Hubertowi Ritterowi. Projekt Rittera zakładał reorganizację infrastruktury komunikacyjnej miasta, w tym zmianę układu linii kolejowych prowadzących przez jego ścisłe centrum, tak aby odciążyć istniejące trasy i dostosować je do nowych koncepcji urbanistycznych, przewidywał przesunięcie głównego dworca w rejon dzisiejszego ronda Mogilskiego oraz zmianę przebiegu linii wychodzących z miasta[17]. Koncepcja przewidywała też przeniesienie niektórych elementów układu torowego dalej na obrzeża miasta[18].

W latach 50. powrócono do koncepcji relokacji, rozważając lokalizację przy cmentarzu Rakowickim. Władze PRL planowały przebudowę w związku z budową w latach 50. Nowej Huty, z tym że nowa linia średnicowa miała przebiegać na wschód od dotychczasowej.

Modernizacje powojenne (1947–1980)

[edytuj | edytuj kod]

Po zniszczeniach wojennych odbudowano spalone obiekty zaplecza (poczta, magazyny) w uproszczonej formie. W latach 60.–80. prowadzono etapowe modernizacje torów i peronów, przygotowując teren pod przyszłe Krakowskie Centrum Komunikacyjne, jednak kryzys gospodarczy spowolnił inwestycje.

Modernizacja

[edytuj | edytuj kod]

Na początku XXI wieku przeprowadzono kompleksową modernizację węzła kolejowego w Krakowie, obejmującą wymianę torów, sieci trakcyjnej, urządzeń sterowania ruchem, budowę nowych peronów oraz realizację podziemnej hali dworca, a zlokalizowano także stanowiska taksówek.

Po 2014 r. teren wokół Dworca Głównego przekształcano z myślą o budowie dzielnicy usługowo-biznesowej określanej jako Nowe Miasto, planowanej pierwotnie przez Tishman Speyer Properties. Projekt szacowany na ok. 700 mln dolarów, obejmujący około 20 ha wzdłuż ul. Pawiej, nie został zrealizowany z powodu trudności z pozyskaniem terenów. W kolejnych latach obszar zabudowano głównie funkcjami komercyjnymi (handel, hotele, biurowce), bez założonych wcześniej głównych placów i przestrzeni publicznych. Główny ruch pieszy został skierowany przez pasaże handlowe prowadzące do podziemnego dworca[19].

Budowa podziemnego dworca, zlokalizowanego bezpośrednio pod peronami, napotykała na liczne problemy wykonawcze i organizacyjne[20]. Otwarcie obiektu, pierwotnie planowane na 2012–2013[21], zostało kilkakrotnie przełożone[22] [23]. W związku z odstąpieniem przez PKP SA od umowy zawartej z wykonawcą, który ogłosił upadłość we wrześniu 2012, termin został wstępnie ustalony na IV kwartał 2013 roku[24]. 13 lutego 2013 PKP SA ogłosiły, że komisja inwentaryzacyjna oceniająca zaawansowanie inwestycji stwierdziła, że nowemu wykonawcy potrzebne będzie co najmniej osiem miesięcy, aby ją zakończyć. Ponieważ ogłoszenie przetargu miało nastąpić najwcześniej w marcu, termin otwarcia miał nie być wcześniejszy niż w 2014 roku[25]. 12 lipca 2013 ogłoszono ponadto, że zakończenie remontu przewidziane jest na grudzień tegoż roku[26]. Ostatecznie nowy, podziemny dworzec oddano do użytku 14 lutego 2014 roku.

Skomunikowanie

[edytuj | edytuj kod]

W tunelu pod stacją przebiega linia Krakowskiego Szybkiego Tramwaju, z przystankiem bezpośrednio pod halą dworca. Po zachodniej i wschodniej stronie stacji zlokalizowane są przystanki tramwajowe i autobusowe krakowskiej komunikacji miejskiej, a od strony wschodniej – dworzec autobusowy obsługujący połączenia międzymiastowe i międzynarodowe (Małopolski Dworzec Autobusowy). Całość tworzy zintegrowany węzeł przesiadkowy Krakowskiego Centrum Komunikacyjnego.

Połączenia kolejowe

[edytuj | edytuj kod]

Stacja Kraków Główny obsługuje pociągi dalekobieżne PKP Intercity (IC, TLK, EIC, EN), pociągi regionalne Polregio i Kolei Małopolskich oraz pociągi komercyjne (m.in. RegioJet, który od 2025 roku uruchomił codzienne połączenia m.in. do Warszawy i Gdyni[27]).

Połączenia krajowe

[edytuj | edytuj kod]

Główne trasy krajowe obejmują codzienne połączenia IC i TLK do Warszawy, Wrocławia, Gdyni, Poznania, Szczecina, Zakopanego, Przemyśla oraz Kołobrzegu[28]. Trasy dalekobieżne z Krakowa, na których są dostępne co najmniej 2 pary połączeń dziennie, obejmują:

Ponadto istnieją połączenia nocne:

  • TLK Karpaty: Gdynia Główna–Kraków Główny–Zakopane/Krynica-Zdrój przez Warszawę;
  • TLK Ustronie: Kołobrzeg–Kraków Główny przez Gdynię, Warszawę, Kielce;
  • IC Przemyślanin: Świnoujście/Ustka–Poznań Główny–Kraków Główny–Zakopane/Przemyśl Główny przez Łódź;
  • IC Ursa: Berlin Hbf/Świnoujście–Poznań Główny–Przemyśl Główny przez Wrocław.

Połączenia regionalne są obsługiwane przez Polregio, Koleje Małopolskie i Koleje Śląskie[29]. Dostępne relacje to:

  •  SKA1  (Koleje Małopolskie): Kraków Lotnisko–Kraków Główny–Wieliczka Rynek-Kopalnia; częstotliwość kursowania: 30' przez cały dzień[30];
  •  SKA2  (Koleje Małopolskie): Kraków Główny–Skawina–Oświęcim; częstotliwość kursowania: raz na godzinę[30];
  •  SKA2  (Koleje Małopolskie, Polregio): Kraków Główny–Miechów–Kozłów–Sędziszów; częstotliwość kursowania: zmienna[30];
  •  SKA3  (Koleje Małopolskie, Polregio): Kraków Główny–Krzeszowice–Trzebinia–Oświęcim; częstotliwość kursowania: raz na godzinę[30];
  •  SKA3  (Koleje Małopolskie, Polregio): Kraków Główny–Tarnów, również połączenia przyspieszone  SKA3P ; częstotliwość kursowania: co najmniej raz na godzinę[30];
  •  K2 [a] (Polregio): Kraków Główny–Kielce Główne–Ostrowiec Świętokrzyski;
  •  K3  (Polregio)/ S3  (Koleje Śląskie): Kraków Płaszów–Kraków Główny–Katowice, również połączenia przyspieszone  K3P / S3  Gibki Cug; częstotliwość kursowania: raz na godzinę[30];
  •  K3 [b] (Polregio): Kraków Główny–Rzeszów Główny; 1 para dziennie[30];
  •  K32  (Polregio): Kraków Główny–Czechowice-Dziedzice; ok. 5–7 par dziennie[30];
  •  K33P  (Polregio): Kraków Główny–Olkusz–Wolbrom przez Jaworzno; do Wolbromia 6 par dziennie w dni robocze, 3 pary dziennie w soboty i niedziele; do Olkusza 1 para dziennie w dni robocze[30];
  •  K5  (Polregio): Kraków Główny–Sucha Beskidzka–(Rabka Zaryte)[c]–Zakopane; dziennie 5–6 par połączeń do Zakopanego, 1,5 pary do Rabki Zaryte, 1 para do Suchej Beskidzkiej[30]; w Suchej Beskidzkiej możliwość przesiadki na linię K51 do Żywca;
  •  K52  (Polregio): Kraków Główny–Bielsko-Biała Główna, również połączenia przyspieszone  K52P ; 9–11 par połączeń dziennie[30];
  •  K63  (Polregio): Kraków Główny–Kraków Nowa Huta–Podłęże; połączenia pojedyncze[30];
  •  K7  (Koleje Małopolskie, Polregio): Kraków Główny–Nowy Sącz–Muszyna–Krynica-Zdrój, również połączenia przyspieszone  K7P ; dziennie 3,5 pary połączeń do Krynicy-Zdroju, 1 para do Piwnicznej, 2 pary do Nowego Sącza[30];
  •  S34  (Koleje Śląskie): Kraków Płaszów–Częstochowa; 4 pary połączeń dziennie[30].
  1. ↑ Na terenie województwa świętokrzyskiego kursują jako pociągi kategorii R.
  2. ↑ Na terenie województwa podkarpackiego kursują jako pociągi kategorii R.
  3. ↑ Pociągi relacji Kraków Główny–Zakopane nie wjeżdżają do Rabki; potrzebna jest przesiadka w Chabówce.

Zagraniczne

[edytuj | edytuj kod]

Od grudnia 2025 PKP Intercity uruchomiło 17 nowych tras granicznych, w tym IC Prater (Kraków–Wiedeń), IC Cracovia (Przemyśl–Praga/Wiedeń) i IC Comenius (Kraków–Praga)[31]. Inne połączenia prowadzą do Berlina (IC Galicja, IC Wawel), Lipska oraz Wilna, z rozszerzonymi usługami do Ukrainy. RegioJet od 2025 roku oferuje codzienne pociągi do Warszawy i Gdańska.

Kraków Główny posiada bezpośrednie połączenia kolejowe z kilkoma ośrodkami zagranicznymi. Przez stację kursują pociągi PKP Intercity oraz partnerów zagranicznych, zapewniające m.in.:

  • połączenia z Czechami – przede wszystkim do Pragi (pociągi dzienne IC/Ex oraz połączenia nocne; m.in. pociągi „Cracovia” rel. Przemyśl–Praga oraz „Comenius” rel. Kraków–Praga),
  • połączenia z Austrią – do Wiednia (m.in. pociąg IC „Prater” rel. Kraków–Wiedeń wprowadzony w nowym rozkładzie 2025/26) oraz z wagonami bezpośrednimi w relacji do Grazu, obsługiwane we współpracy z ÖBB,
  • połączenia z Niemcami, w tym do Berlina (m.in. pociąg „Galicja” rel. Przemyśl–Berlin, przejeżdżający przez Kraków),
  • połączenia z Ukrainą, głównie tranzytem przez stację Przemyśl Główny, skąd kursują pociągi międzynarodowe do Lwowa i Kijowa

Turystyczne

[edytuj | edytuj kod]

Przez stację przejeżdżają pociągi turystyczne organizowane przez Turystykę Kolejową TurKol.pl. W 2025[32][33], w 2024[34], w 2023[35], w 2022[36], w 2020[37] i w 2019[38].

Stary dworzec

[edytuj | edytuj kod]

Stary budynek dworca kolejowego Kraków Główny powstał w latach 1844–1847, po wmurowaniu kamienia węgielnego 12 października 1844 r. i otwarciu stacji 13 października 1847 r. Budynek zaprojektował Peter Rosenbaum, architekt z Wrocławia, a inwestorem był Senat Wolnego Miasta Krakowa. Dworzec uchodził za jedną z najnowocześniejszych stacji monarchii austriackiej – posiadał halę peronową na żelaznych wiązaniach krytą szkłem oraz rozwiązania funkcjonalne koncentrujące obsługę podróżnych w jednym gmachu[39]. Fasada zachodnia posiadała trzy ryzality, z których środkowy był bardziej wysunięty, wyższy i szerszy od pozostałych, usytuowanych na skrzydłach gmachu. W ryzalitach tych umieszczono wejścia do poczekalni, kas i biur kolejowych. Fasady południowa i północna miały wyższe części środkowe, ozdobione po bokach wielkimi oknami, między którymi znajdowały się cztery wysokie kolumny zakończone sklepionymi łukami. Pod każdym łukiem poprowadzono tory, umożliwiające wjazd pociągów do krytej hali peronowej.

Bryła, utrzymana początkowo w stylu neorenesansowym, została przekształcona na przełomie XIX i XX wieku w kierunku stylu eklektycznego w wyniku modernizacji prowadzonych w latach 1869–1871 i 1892–1894. Funkcjonował tu pasażerski dworzec końcowy, a po połączeniu ze wschodnią linią w 1855 r. – stacja przelotowa[39].

Od 14 lutego 2014 r., po oddaniu do użytku podziemnego dworca pod peronami, obsługę podróżnych przeniesiono z historycznego budynku, który zakończył swoją pierwotną funkcję[40]. Obiekt wpisano do rejestru zabytków pod numerem A-704[41].

  • Rozkład jazdy z 1862 r.
    Rozkład jazdy z 1862 r.
  • Stary dworzec
    Stary dworzec
  • Peron 1 starego dworca
    Peron 1 starego dworca
  • Wieża wodna, ul. Bosacka
    Wieża wodna, ul. Bosacka
  • Kamienice urzędników i kolejarzy, ul. Lubicz 10a-10d
    Kamienice urzędników i kolejarzy, ul. Lubicz 10a-10d
  • Oznaczenie dworca na Krakowskim Szlaku Techniki
    Oznaczenie dworca na Krakowskim Szlaku Techniki

Przypisy

[edytuj | edytuj kod]
  1. ↑ Jarosław Strzeboński, Kraków Główny drugim największym dworcem kolejowym w Polsce [online], KRKnews, 26 lipca 2025 [dostęp 2025-12-25].
  2. ↑ Nowoczesne centrum sterowania ułatwia zarządzanie ruchem na stacji Kraków Główny [online], PKP Polskie Linie Kolejowe S.A., 25 września 2023 [dostęp 2025-12-25] (ang.).
  3. ↑ PKP Kraków Główny. 2021 r. – Polrails [online], 20 kwietnia 2021 [dostęp 2025-12-25].
  4. ↑ Nowy dworzec kolejowy Kraków Główny dostępny dla podróżnych [online], Interia Biznes, 14 lutego 2014 [dostęp 2025-12-25] (pol.).
  5. ↑ Józef Piłsudski patronem dworca Kraków Główny - Ministerstwo Infrastruktury - Portal Gov.pl [online], Ministerstwo Infrastruktury [dostęp 2025-12-25].
  6. ↑ a b c d Urząd Transportu Kolejowego, Przewozy pasażerskie [online], Portal statystyczny UTK [dostęp 2023-02-20] (pol.).
  7. ↑ Wymiana pasażerska na stacjach w Polsce w 2018 r. [online], Urząd Transportu Kolejowego [dostęp 2020-01-30].
  8. ↑ Urząd Transportu Kolejowego: Wymiana pasażerska – Dane o stacjach 2022. [dostęp 2023-09-17].
  9. ↑ Wymiana pasażerska – Dane o stacjach 2023 [online], Urząd Transportu Kolejowego [dostęp 2024-07-23] (pol.).
  10. ↑ Wymiana pasażerska – Dane o stacjach 2023 [online], Urząd Transportu Kolejowego [dostęp 2024-07-23] (pol.).
  11. ↑ Wymiana pasażerska - Dane o stacjach 2024 [online].
  12. ↑ Rejestr zabytków nieruchomych – województwo małopolskie [online], Narodowy Instytut Dziedzictwa, 31 grudnia 2025 [dostęp 2022-01-11].
  13. ↑ Inżynier, Upadek techniki Krakowa: Dworzec Kraków Główny na przestrzeni wieków cz.1 [online], Upadek techniki Krakowa, 27 listopada 2015 [dostęp 2025-12-25].
  14. ↑ 175 lat temu otwarto Dworzec Główny w Krakowie [ARCHIWALNE ZDJĘCIA] [online], Inżynieria.com [dostęp 2025-12-25].
  15. ↑ Marek Żukow-Karczewski, Nieistniejące budowle Krakowa. Pierwszy dworzec kolejowy, „Echo Krakowa”, 22 V 1991 r., nr 98 (13410).
  16. ↑ Niechciana stołeczność. Architektura i urbanistyka Krakowa w czasie okupacji niemieckiej 1939–1945 [online], krakow.travel [dostęp 2025-12-25].
  17. ↑ Dominik Lulewicz, „Z dziejów krakowskiego węzła kolejowego – przebudowa i modernizacja w latach 1939–1945” (MHK, 2009).
  18. ↑ Michał Baczkowski, Urban Transitions in Kraków in the 19th and Early 20th Centuries: The Inner and Outer Rings [online], Architektúra & Urbanizmus, 19 marca 2025 [dostęp 2025-12-25] (ang.).
  19. ↑ Bartosz Dybała, Tak Amerykanie chcieli nam zbudować Nowe Miasto w samym centrum Krakowa. Miała tam powstać dzielnica z biznesem oraz rozrywką 13.03.2023 [online], Gazeta Krakowska, 13 marca 2023 [dostęp 2025-12-25].
  20. ↑ Dworzec – prace trwają, ale będzie poślizg.
  21. ↑ Rośnie podziemny Kraków | krakownowyglowny.pl.
  22. ↑ Historia | krakownowyglowny.pl.
  23. ↑ Co nowego w podziemnym Krakowie? | krakownowyglowny.pl.
  24. ↑ Wszystko na temat branży kolejowej: PKP, Intercity, przewozy regionalne, koleje mazowieckie, rozkłady jazdy PKP, Kolej. www.rynek-kolejowy.pl.
  25. ↑ Nie skończą dworca w 2013 r. | Dziennik Polski [online], www.dziennikpolski24.pl [dostęp 2020-07-09] (pol.).
  26. ↑ PORR Poland – porr.pl [online], www.porr.pl [dostęp 2020-07-09] (ang.).
  27. ↑ Telewizja Polska S.A, RegioJet rozpoczął pilotażowe połączenie kolejowe Kraków – Warszawa [online], krakow.tvp.pl [dostęp 2025-12-25].
  28. ↑ Dworzec PKP Kraków Główny - odjazdy, przyjazdy, informacje >> KOLEO [online], koleo.pl [dostęp 2025-12-25].
  29. ↑ Urząd Marszałkowski Województwa Małopolskiego: Małopolska – Schemat linii komunikacyjnych. 2025-06-05. [dostęp 2026-03-17].
  30. ↑ a b c d e f g h i j k l m n Koleje Małopolskie: Rozkłady jazdy – Rozkłady kolejowe — Koleje Małopolskie. [dostęp 2026-03-17].
  31. ↑ Wojciech Kuźma, PKP Intercity: 17 nowych połączeń międzynarodowych od grudnia 2025 | eTravel.pl [online], eTravel, 15 października 2025 [dostęp 2025-12-25].
  32. ↑ KATARZYNKI 2025 - Pociągiem na Dzień Kolejarza! | Turystyka Kolejowa TurKol.pl [online], turkol.pl [dostęp 2026-04-19].
  33. ↑ BIESZCZADY 2025 - Starym pociągiem ku jesieni! | Turystyka Kolejowa TurKol.pl [online], turkol.pl [dostęp 2026-04-19].
  34. ↑ BIESZCZADY 2024 - Starym pociągiem ku jesieni! | Turystyka Kolejowa TurKol.pl [online], turkol.pl [dostęp 2026-04-19].
  35. ↑ BIESZCZADY 2023 - Starym pociągiem ku jesieni! | Turystyka Kolejowa TurKol.pl [online], turkol.pl [dostęp 2026-04-19].
  36. ↑ BIESZCZADY 2022 - Pociągiem na jesienną wyprawę! | Turystyka Kolejowa TurKol.pl [online], turkol.pl [dostęp 2026-04-19].
  37. ↑ BIESZCZADY 2020 - Pociągiem na jesienną wyprawę! | Turystyka Kolejowa TurKol.pl [online], turkol.pl [dostęp 2026-04-19].
  38. ↑ BIESZCZADY 2019 - Pociągiem na wycieczkę! | Turystyka Kolejowa TurKol.pl [online], turkol.pl [dostęp 2026-04-19].
  39. ↑ a b Kraków Główny. Najpiękniejszy dworzec kolejowy monarchii austriackiej [online], Polskie Radio 24 [dostęp 2025-12-25].
  40. ↑ Inżynier, Upadek techniki Krakowa: Dworzec Kraków Główny na przestrzeni wieków cz.2 [online], Upadek techniki Krakowa, 20 grudnia 2015 [dostęp 2025-12-25].
  41. ↑ Zespoły i obiekty z terenu Miasta Krakowa wpisane do rejestru zabytków [online], Wojewódzki Urząd Ochrony Zabytków w Krakowie, luty 2022 [dostęp 2025-12-25] (pol.).

Bibliografia

[edytuj | edytuj kod]
  • Komorowski, W.: Stacja kolejowa Kraków Główny Osobowy, [w:] „Rocznik Krakowski”, t. LXIII, 1997
  • Kronika Krakowa, Wydawnictwo Kronika Warszawa 1996, 527 s.

Linki zewnętrzne

[edytuj | edytuj kod]
Kraków Główny
Linia 8 Warszawa Zachodnia – Kraków Główny (319,745 km)
Kraków Batowice
odległość: 2,319 km
Linia 91 Kraków Główny – Medyka (0,001 km)
Linia 118 Kraków Główny – Kraków Lotnisko (1,190 km)
odległość: 1,431 km
Linia 133 Dąbrowa Górnicza Ząbkowice – Kraków Główny (70,779 km)
Kraków Towarowy
odległość: 2,605 km
Linia 629 Kraków Główny – Kraków Bieżanów (-0,305 km)
Linia 948 Kraków Towarowy – Kraków Główny (linia zlikwidowana) (1,584 km)
Kraków Towarowy
odległość: 1,437 km
Linia 949 Kraków Towarowy – Kraków Główny (linia zlikwidowana) (0,606 km)
Kraków Towarowy
odległość: 0,605 km
Linia Kraków Główny – Czyżyny (linia zlikwidowana) (0,0 km)
odległość: 1,9 km
Linia Kraków Główny – Kraków Bonarka (linia zlikwidowana)
odległość: 5,233 km


Transport kolejowy w Krakowie
czynne
stacje kolejowe
stacje towarowe
bocznice kolejowe
przystanki osobowe
linie kolejowe
nieczynne
stacje kolejowe
przystanki osobowe
linie kolejowe

Herb Krakowa

Krakowski Szlak Techniki

Kraków

Źródło: „https://pl.wikipedia.org/w/index.php?title=Kraków_Główny&oldid=79579300”