Most Podgórski w Krakowie

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Most Podgórski
Most podgorski 1850.jpg
Most Podgórski – litografia Franza Josefa Sandmanna z ok. 1850 r.
Poprzednie nazwy Most Franciszka Józefa I
Państwo  Polska
Miejscowość Kraków
Podstawowe dane
Przeszkoda rzeka Wisła
Liczba przęseł 5
Zbudowano 1844–1850
Zburzono 1925
Projektant inż. Tomasz Kutschera
Położenie na mapie Krakowa
Mapa lokalizacyjna Krakowa
Most Podgórski - miejsce gdzie się znajdował
Most Podgórski - miejsce gdzie się znajdował
Położenie na mapie województwa małopolskiego
Mapa lokalizacyjna województwa małopolskiego
Most Podgórski - miejsce gdzie się znajdował
Most Podgórski - miejsce gdzie się znajdował
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Most Podgórski - miejsce gdzie się znajdował
Most Podgórski - miejsce gdzie się znajdował
Ziemia50°02′47,51″N 19°56′51,63″E/50,046531 19,947675

Most Podgórski w Krakowie (oficjalnie: most cesarza Franciszka Józefa I) – nieistniejący most w Krakowie nad rzeką Wisłą, który funkcjonował w latach 1850–1925 w pobliżu zniszczonego przez powódź w 1813 r. mostu Karola. Łączył krakowski Kazimierz z miastem Podgórze (obecnie będącym dzielnicą Krakowa) u wylotu dzisiejszych ulic Mostowej i K. Brodzińskiego.

Przed powstaniem mostu[edytuj | edytuj kod]

W miejscu mostu Podgórskiego przeprawa przez Wisłę istniała od dawna, początkowo w postaci brodu – było to ułatwione, gdyż część wody przed 1880 płynęła Starą Wisłą[potrzebny przypis] – wówczas odnogę, przez którą poprowadzono most, zwano Zakazimierką. Dopiero po lokacji Kazimierza w 1335 powstał w tym miejscu pierwszy most.

Dokumenty historyczne świadczą o istnieniu w tym miejscu drewnianego mostu spalonego przez Szwedów w roku 1655 (podczas potopu szwedzkiego). Został on wówczas zastąpiony mostem pływającym zakotwiczonym na wysokości dzisiejszej ul. Staromostowej. Według opisu z 1791 roku był „zbudowany z luźnych, wzajemnie połączonych, pływających na wodzie belek. [...] Kiedy rusza kra, usuwa się most, a drogę przygotowuje się przez rozsypywanie na lodzie słomy i polewanie jej wodą. Kiedy ma przejeżdżać statek, otwiera się szybko kilka odcinków mostu”[potrzebny przypis].

W 1801 u wylotu ulicy Gazowej rozpoczęto budowę nowego mostu – mostu Karola, zniszczonego przez powódź w 1813 i ponownie zastąpionego prostą konstrukcją.

Historia mostu[edytuj | edytuj kod]

Most Podgórski o konstrukcji drewnianej z kamiennymi filarami wzniesiono w latach 1844–1850. Podczas budowy skorzystano z maszyny parowej sprowadzonej z Gliwic, co wówczas uchodziło za rzecz niezwykłą i absolutną nowość. Z inicjatywą budowy mostu wystąpił Senat Wolnego Miasta Krakowa, jednak inwestycję ukończono po ponownym włączeniu Krakowa do Austrii. Projektantem był inż. Tomasz Kutschera.

Most pomiędzy dzisiejszymi ulicami Mostową i Brodzińskiego, łączył Plac Wolnica z Rynkiem Podgórskim, umożliwiając sprawny ruch pieszy i kołowy między Krakowem a Podgórzem. W XIX wieku był najważniejszym mostem w okolicy. W 1901 doprowadzono do niego pierwszą w Krakowie linię tramwaju elektrycznego.

Przed wybuchem I wojny światowej most był w złym stanie technicznym, a zbyt gęsto rozmieszczone filary utrudniały żeglugę po Wiśle – noszono się zatem z zamiarem jego rozbiórki. Został ostatecznie rozebrany w 1925 i do czasu wybudowania mostu Józefa Piłsudskiego zastąpiony kładką drewnianą, za przejście po której pobierano opłaty.

Istniejący przyczółek mostu przed budową kładki ojca Bernatka (2008)

Współcześnie[edytuj | edytuj kod]

Most Podgórski stanowi jeden z obiektów na trasie Krakowskiego Szlaku Techniki utworzonego 6 kwietnia 2006.

Obecnie jedyną pozostałością po moście Podgórskim są znajdujące się po obu stronach Wisły murowane przyczółki. Opiera się na nich kładka pieszo-rowerowea im. ojca Bernatka oddana do użytku we wrześniu 2010[1][2].

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]