Wilajet lebapski

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Wilajet lebapski
Lebap welaýaty
wilajet
Państwo  Turkmenistan
Siedziba Türkmenabat
Kod ISO 3166-2 TM-L
Powierzchnia 93 730 km²
Populacja (2011)
• liczba ludności

1 421 100
• gęstość 11,0 os./km²
Położenie na mapie Turkmenistanu
Położenie na mapie

Wilajet lebapski (turkm. Lebap welaýaty, turkm. cyr. Лебап велаяты; ros. Лебапский велаят) – jeden z pięciu wilajetów Turkmenistanu, we wschodniej części kraju, ze stolicą w Türkmenabacie. Według spisu powszechnego z 2011 roku liczy ponad 1,4 miliona mieszkańców[1].

Geografia[edytuj]

Wilajet lebapski graniczy od południa z wilajetem maryjskim, od zachodu z wilajetami daszoguskim i w niewielkim stopniu z achalskim, od północy i północnego-wschodu z uzbeckimi wilajetami chorezmijskim, bucharskim, kaszkadaryjskim i surchandaryjskim, od południowego-wschodu z afgańskimi prowincjami Farjab, Dżozdżan i Balch[2].

Ponad 90% terytorium wilajetu to pustynne równiny, na zachodnim brzegu przepływającej przez region Amu-darii znajduje się pustynia Kara-kum a na wschodnim – Kyzył-kum. Na wschodzie rozciąga się pasmo Köýtendag, w którego skład wchodzi najwyższy szczyt kraju – 3139 metrowy Ajribaba[1].

Do bogactw naturalnych należą gaz ziemny, siarka, węgiel, sól i minerały[1].

Wilajet cechuje bardzo suchy klimat, wybitnie kontynentalny. Średnie temperatury latem oscylują tu w granicach 50°C; zimą wachają się pomiędzy -2° a 4°C. Osadnictwo wilajetu skupia się głównie wzdłuż koryta Amu-darii[1].

Podział administracyjny[edytuj]

Wilajet dzieli się na 14 etrapów i 5 miast[1].

Miasta wilajetu lebapskiego
Miasto Ludność
(różne lata)
Atamyrat 38.350
Gazojak 23.450
Gowurdak 64.845
Seýdi 21.160
Türkmenabat 408.906
Etrapy wilajetu lebapskiego
Etrap Siedziba Ludność
(różne lata)
Atamyrat
Beýik Türkmenbaşy
Birata Birata 42.000
Döwletli
Farap Farap 46.700
Galkynyş Galkynyş 44.370
Garabekewül Garabekewül
Garaşsyzlyk 41.300
Halaç Halaç 72.800
Hojambaz Hojambaz 44.700
Köýtendag Köýtendag 36.400
Sakar Sakar 48.000
Saýat Saýat 47.000
Serdarabat 46.500

Gospodarka[edytuj]

Ośrodek wydobycia minerałów, węgla, soli, siarki i gazu ziemnego[1].

W rejonie Amu-darii hoduje się zwierzęta gospodarskie i jedwabniki oraz uprawia zboża, bawełnę, melony; na terenach pustynnych rozwinęła się hodowla owiec rasy karakuł. Wilajet jest największym ośrodkiem przemysłu bawełnianego i jedwabniczego w kraju, do tego znajdują się się tutaj zakłady produkujące tkaniny i dzianinę, mąkę oraz wyroby cukiernicze; rozwijają się przemysł chemiczny i budowlany[1].

Ochrona przyrody[edytuj]

Na terytorium wilajetu umiejscowione są trzy rezerwaty przyrody: Amyderýa, Repetek oraz Köýtendag. W drugim znajduje się miejsce uznawane za najgorętsze na Ziemi. Köýtendag z kolei jest uważany za główną atrakcję wilajetu lebapskiego ze względu na zachowane pozostałości po dinozaurach oraz sporą liczbę chronionych zwierząt i roślin[1].

Przypisy

  1. a b c d e f g h Лебапский велаят, регион - Туркменистан (ros.). tochka-na-karte.ru. [dostęp 2017-10-29].
  2. Wilajet lebapski (pol.). Mapy Google. [dostęp 2017-10-29].