Willi Mentz

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Willi Mentz
Frankenstein
Ilustracja
Członkowie załogi obozu zagłady w Treblince przed obozowym zoo. Drugi od lewej Willi Mentz
SS-Unterscharführer SS-Unterscharführer
Data i miejsce urodzenia 30 kwietnia 1904
Osina
Data śmierci 25 czerwca 1978
Przebieg służby
Lata służby 1942–1945
Jednostki Schutzstaffel

Willi Mentz (ur. 30 kwietnia 1904 w Osinie, zm. 25 czerwca 1978) – niemiecki robotnik, SS-Unterscharführer, uczestnik akcji T4, członek personelu obozów zagłady w Treblince i Sobiborze, skazany w pierwszym procesie załogi Treblinki na karę dożywotniego więzienia.

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Urodził się we wsi Schönhagen na Pomorzu (ob. Osina). Po ukończeniu szkoły podstawowej pracował w tartaku jako robotnik niewykwalifikowany. Później terminował na mleczarza i zdał egzamin handlowy[1].

W 1940 roku został zatrudniony w „ośrodku eutanazji” na zamku Grafeneck, w którym w ramach tzw. akcji T4 prowadzono eksterminację osób psychicznie chorych. Opiekował się tam świniami i krowami hodowanymi w przyszpitalnych zagrodach. Później, od pierwszych miesięcy 1941 roku do lata 1942 roku, pracował w zamkowym ogrodzie[2].

Jak wielu innych uczestników programu „eutanazji” otrzymał przydział do personelu akcji „Reinhardt”. W czerwcu lub lipcu 1942 roku został w randze SS-Unterscharführera skierowany do załogi obozu zagłady w Treblince. Początkowo służył w „górnym obozie” (obszar zagłady), później przeniesiono go do „dolnego obozu” (strefa przyjęć i strefa mieszkalno-administracyjna), gdzie sprawował nadzór nad komandem rolniczym (Landwirtschaftskommando)[2].

Na przełomie sierpnia i września 1942 roku inspektor obozów zagłady Christian Wirth przydzielił go do tzw. lazaretu. W miejscu tym, upozorowanym na szpital polowy, rozstrzeliwano osoby, które nie były w stanie o własnych siłach dojść do komór gazowych, a także żydowskich więźniów niezdolnych do pracy lub skazanych na śmierć za rozmaite przewinienia. Mentz, który wcześniej nie potrafił posługiwać się bronią, stał się jednym z głównych wykonawców egzekucji w „lazarecie”[2]. Podczas powojennego przesłuchania przyznał, że z każdego przybywającego do Treblinki transportu rozstrzeliwał od dwóch do ponad dwudziestu osób[3]. Był postrachem więźniów, którzy ze względu na charakterystyczny wygląd nadali mu przydomek „Frankenstein”[4].

17 listopada 1943 roku, w dniu ostatecznej likwidacji obozu, wraz z Kurtem Franzem i Paulem Bredowem rozstrzelał w pobliskim lesie ostatnią grupę więźniów Treblinki[5]. Jesienią 1943 roku służył przez krótki czas w ośrodku zagłady w Sobiborze. Po likwidacji obozu, podobnie jak większość weteranów akcji „Reinhardt”, został przeniesiony na wybrzeże Adriatyku. Uczestniczył tam w walkach z jugosłowiańską partyzantką i eksterminacji miejscowych Żydów[2].

Po wojnie zamieszkał w Niemczech Zachodnich, gdzie ponownie podjął pracę jako mleczarz[2]. W czerwcu 1960 roku został aresztowany[6]. Był sądzony w pierwszym procesie załogi Treblinki, który toczył się w Düsseldorfie w latach 1964–1965. Został uznany za winnego zarzucanych mu czynów i skazany na karę dożywotniego pozbawienia wolności[2].

Przypisy

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Michael S. Bryant: Eyewitness to Genocide: The Operation Reinhard Death Camp Trials, 1955–1966. Knoxville: The University of Tennessee Press, 2014. ISBN 978-1-62190-070-2.
  • Jacek Andrzej Młynarczyk: Niemiecki obóz zagłady dla ludności żydowskiej w Treblince. W: Edward Kopówka (red.): Co wiemy o Treblince? Stan badań. Siedlce: Muzeum Regionalne w Siedlcach, 2013. ISBN 978-83-88761-38-6.
  • Chris Webb, Michal Chocholatý: The Treblinka death camp. History, Biographies, Remembrance. Stuttgart: ibidem-Verlag, 2014. ISBN 978-3-8382-0656-1.