Wincenty Morze

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Wincenty Morze
chorąży
Data urodzenia 1809
Data śmierci 10 stycznia 1882
Przebieg służby
Siły zbrojne Wojsko Polskie Królestwa Kongresowego
Jednostki 5 Pułk Strzelców Konnych
Główne wojny i bitwy powstanie listopadowe
Odznaczenia
Krzyż Srebrny Orderu Virtuti Militari

Wincenty Morze (ur. 1809, zm. 10 stycznia 1882) – żołnierz, powstaniec listopadowy, właściciel ziemski.

Życiorys[edytuj]

Brał udział w powstaniu listopadowym[1] jako chorąży w szeregach 5 Pułku Strzelców Konnych[2]. 8 czerwca 1831 został odznaczony Srebrnym Krzyżem Wojskowym Orderu "Virtuti Militari" V Klasy (nr 1615)[3][4] (nr 1615)[1].

Jego żoną została Sabina[5] (1812-1901), córka Floriana Giebułtowskiego[6][1]. Po śmierci teścia, Wincenty Morze został właścicielem folwarku w Strachocinie, w tym dworu[7][8]. W połowie XIX wieku Wincenty Morze wraz z żoną Sabiną był właścicielem posiadłości tybularnej Jawornik Dolny i Górny, Rybne, zaś z rodzeństwem Kłodowskich posiadał dobra Netrebka[9].

W 1870 został wybrany z grupy większych posiadłości do rady c. k. powiatu sanockiego, reprezentując własność ziemską jako właściciel dóbr tybularnych[10][11]. Został wówczas zastępcą członka wydziału powiatowego[12]. Był zastępcą członka C. K. Powiatowej Komisji Szacunkowej (1871)[13].

Nagrobek Wincentego Morza w Strachocinie

Wincenty Morze był znany jako facecjonista, o którym przez wiele lat opowiadano anegdoty i legendy[14][1].

Zmarł w 1882[1]. Został pochowany na cmentarzu w Strachocinie (nagrobek stanowi ułamana kolumna na cokole)[15][16][17]. Obok została pochowana jego żona Sabina (zm. 1901[1]). Ich córkami były Teofila (ur. 1846, żona Franciszka Gniewosza) i Zofia (ur. 1844, żona Kazimierza Dydyńskiego, matka Kazimiery Dydyńskiej, która usynowiła Jerzego Pajączkowskiego)[1][18]. Własność Strachociny przejął po śmierci Wincentego Morza mąż jego córki Zofii, Edmund Dydyński[19].

Przypisy

  1. a b c d e f g Tomasz Adamiak: Strachocina. Zarys dziejów parafii. Strachocina: 2001, s. 59.
  2. Edmund Gajewski, Edward Zając. Ziemia ludźmi słynąca. „Nowiny”, s. 4, Nr 12 z 15-16 stycznia 1983. 
  3. Stanisław Tarnowski: Xięga pamiątkowa w 50-letnią rocznicę powstania roku 1830, zawierająca spis imienny dowódzców i sztabs-oficerów tudzież oficerów, podoficerów i żołnierzy armii polskiej w tymże roku krzyżem wojskowym "Virtuti Militari" ozdobionych. Lwów: 1881, s. 124.
  4. Lista nazwisk osób odznaczonych Orderem Virtuti Militari. stankiewicze.com. [dostęp 2016-11-05].
  5. Ważniejsze wydarzenia parafii. strachocina.przemyska.pl. [dostęp 2 października 2014].
  6. Zestawienie dzierżawców wsi królewskiej Strachocina. strachocina.przemyska.pl. [dostęp 2016-09-24].
  7. Strachocina. Historia. noclegicisna.pl. [dostęp 2016-09-24].
  8. Piotrowscy ze Strachociny w Ziemi Sanockiej. Rozdział I: Gniazdo rodzinne Piotrowskich - Strachocina. 3. Trudne wieki XVII - XIX. piotrowscy2006.republika.pl. [dostęp 2016-09-24].
  9. Karol Wild: Skorowidz wszystkich miejscowości położonych w królestwie Galicyi i Lodomeryi jakoteż w wielkim księstwie Krakowskiem i księstwie Bukowińskiem, pod względem politycznej i sądowej organizacyi kraju wraz z dokładnem oznaczeniem parafii, poczt i właścicieli tabularnych, ułożony porządkiem abecadłowym. Lwów: 1855, s. 77, 141, 188.
  10. Alojzy Zielecki, Struktury organizacyjne miasta, W epoce autonomii galicyjskiej, w: Sanok. Dzieje miasta, Praca zbiorowa pod redakcją Feliksa Kiryka, Kraków 1995, s. 353.
  11. Szematyzm Królestwa Galicyi i Lodomeryi z Wielkiem Księstwem Krakowskiem na rok 1870. Lwów: 1870, s. 280.
  12. Szematyzm Królestwa Galicyi i Lodomeryi z Wielkiem Księstwem Krakowskiem na rok 1870. Lwów: 1870, s. 281.
  13. Szematyzm Królestwa Galicyi i Lodomeryi z Wielkim Księstwem Krakowskiem na rok 1871. Lwów: 1871, s. 201.
  14. Wspomnienia o przodkach. Józef Piotrowski "z Kowalówki". piotrowscy-ze-strachociny.pl. [dostęp 2 października 2014].
  15. Ewa Śnieżyńska-Stolot, Franciszek Stolot: Katalog zabytków sztuki w Polsce. T. I: Województwo krośnieńskie (zeszyt 2: Lesko, Sanok, Ustrzyki Dolne i okolice). Warszawa: Instytut Sztuki PAN, 1982, s. 122. ISBN 83-221-0158-9.
  16. Józef Białynia Chołodecki: Cmentarzyska i groby naszych Bohaterów z lat 1794-1864 na terenie Wschodniej Małopolski. Lwów: Polskie Towarzystwo Opieki nad Grobami Bohaterów we Lwowie, 1928, s. 45.
  17. Cmentarz. strachocina.przemyska.pl. [dostęp 2016-09-24].
  18. Tomasz Adamiak: Strachocina. Zarys dziejów parafii. Strachocina: 2001, s. 66, 119.
  19. Moja „Kronika” – Stanisław Berbeć-Piotrowski. Kronika wydarzeń. Rok 1883. piotrowscy-ze-strachociny.pl. [dostęp 2 października 2014].