Wiszniew

Wiszniew
	; Kościół w Wiszniewie (2012)
Państwo	Białoruś
Obwód	miński
Rejon	wołożyński
Sielsowiet	Wiszniew
Populacja (2009)
• liczba ludności	417
Nr kierunkowy	1772
Kod pocztowy	222343
Tablice rejestracyjne	5
	Położenie na mapie obwodu mińskiego Wiszniew
	Położenie na mapie Białorusi Wiszniew
	54°08′N 26°14′E/54,133333 26,233333
	Multimedia w Wikimedia Commons

Wiszniew (biał. Вішнева, Вішнеў) – agromiasteczko (dawniej miasteczko) na Białorusi, w obwodzie mińskim, w rejonie wołożyńskim, siedziba sielsowietu Wiszniew.

Siedziba parafii prawosławnej (pw. Świętych Kosmy i Damiana)^[2] i rzymskokatolickiej (pw. Nawiedzenia Najświętszej Maryi Panny).

Historia

W I Rzeczypospolitej miasteczko należało do powiatu oszmiańskiego w województwie wileńskim. Stanowiło ono dziedzictwo rodziny Steczkiewiczów i Chreptowiczów.

13 stycznia 1593 w Wiszniewie zmarł Szymon Budny – działacz reformacji w I Rzeczypospolitej, pastor początkowo kalwiński, a następnie ariański, hebraista, biblista, tłumacz Biblii na język polski, pisarz i teolog ariański.

W II Rzeczypospolitej stanowiło siedzibę gminy Wiszniew w powiecie wołożyńskim województwa nowogródzkiego. W 1921 miejscowość liczyła:

miasteczko – 957 mieszkańców, zamieszkałych w 149 budynkach, w tym 442 Białorusinów, 428 Żydów, 85 Polaków i 2 osoby innej narodowości^[a]. 579 mieszkańców było wyznania mojżeszowego, 315 rzymskokatolickiego i 63 prawosławnego;
folwark – 56 mieszkańców, zamieszkałych w 2 budynkach, w tym 32 Białorusinów i 24 Polaków. 32 mieszkańców było wyznania prawosławnego i 24 rzymskokatolickiego^[3].

W nocy z 18 na 19 lipca 1924 na miasteczko napadła bolszewicka grupa dywersyjna, która po zrabowaniu miejscowości wycofała się w stronę granicy^[4].

W latach 1936-1937, w ramach akcji budowy 100 szkół na Wileńszczyźnie, wybudowano 3-klasową Szkołę Powszechną im. Józefa Piłsudskiego^[5].

W latach 1941–1942 funkcjonowało tu getto żydowskie, którego znaczna część ludności (ok. 2 tys. osób) została wymordowana w lipcu 1942^[6]. Tragedii tej poświęcono kamień pamiątkowy, którego inskrypcja głosi jednak jedynie o wymordowaniu przez hitlerowców „obywateli radzieckich”, bez podania ich narodowości.

Zabytki

W miejscowości znajdują się:

kościół rzymskokatolicki pw. NMP datowany na 1442, przebudowany w stylu barokowym w 1637 r., w 1771 gdy dobudowano kaplice boczne i w 1906, gdy powstała fasada, z cennym wyposażeniem wnętrza w tym kute drzwi z XVII wieku i polichromią, której autorem był Ferdynand Ruszczyc;
cerkiew prawosławna pw. śś. Kosmy i Damiana z 1865, parafialna;
stary cmentarz katolicki i żydowski;
dwór Chreptowiczów.

Ludzie związani z Wiszniewem

Zobacz też kategorie: Ludzie związani z Wiszniewem, Ludzie urodzeni w Wiszniewie.

Nachum Goldmann (1895–1982) – założyciel Światowego Kongresu Żydów i prezydent Światowej Organizacji Syjonistycznej; urodzony w Wiszniewie
Jehoszua Rabinowic (1911–1979) – burmistrz Tel Awiwu (1969–1974); urodzony w Wiszniewie
Szimon Peres (1923–2016) – izraelski polityk, 9. prezydent państwa Izrael, dwukrotny premier Izraela; urodzony w Wiszniewie.

Uwagi

↑ Innej niż polska, białoruska, niemiecka i żydowska. Wśród osób innych narodowości zamieszkujących gminę Wiszniew było 27 Rosjan, 1 Francuz, 1 Rusin i 1 Ukrainiec. Skorowidz nie wyszczególnia narodowości osób z grupy inne z podziałem na miejscowości

Przypisy

↑ Liczby ludności miejscowości obwodu mińskiego na podstawie spisu ludności wg stanu na dzień 14 października 2009 roku. (ros.).
↑ Приход храма святых бессребренников Космы и Дамиана д. Вишнево. molod-eparchy.by. [dostęp 2021-03-16]. (ros.).
↑ Skorowidz miejscowości Rzeczypospolitej Polskiej – Tom VII – Województwo Nowogródzkie. Warszawa: Główny Urząd Statystyczny Rzeczypospolitej Polskiej, 1923.
↑ Robert Litwiński, Kontrola granicy wschodniej przez Policję Państwową w okresie międzywojennym, referat na posiedzenie Komisji Historycznej OL PAN. pan-ol.lublin.pl. [zarchiwizowane z tego adresu (2008-09-07)]..
↑ Teksty źródłowe | Soleczniki.pl [online], www.soleczniki.pl [dostęp 2026-01-26] .
↑ Żydowski Instytut Historyczny Edukacja. jewishinstitute.org.pl. [zarchiwizowane z tego adresu (2011-07-19)]..

Linki zewnętrzne

Radzima.org
Wiszniew, [w:] Słownik geograficzny Królestwa Polskiego, t. XIII: Warmbrun – Worowo, Warszawa 1893, s. 623 .

[uwaga2-3] Innej niż polska, białoruska, niemiecka i żydowska. Wśród osób innych narodowości zamieszkujących gminę Wiszniew było 27 Rosjan, 1 Francuz, 1 Rusin i 1 Ukrainiec. Skorowidz nie wyszczególnia narodowości osób z grupy inne z podziałem na miejscowości

[spis-1] Liczby ludności miejscowości obwodu mińskiego na podstawie spisu ludności wg stanu na dzień 14 października 2009 roku. (ros.).

[2] Приход храма святых бессребренников Космы и Дамиана д. Вишнево. molod-eparchy.by. [dostęp 2021-03-16]. (ros.).

[spis21-4] Skorowidz miejscowości Rzeczypospolitej Polskiej – Tom VII – Województwo Nowogródzkie. Warszawa: Główny Urząd Statystyczny Rzeczypospolitej Polskiej, 1923.

[5] Robert Litwiński, Kontrola granicy wschodniej przez Policję Państwową w okresie międzywojennym, referat na posiedzenie Komisji Historycznej OL PAN. pan-ol.lublin.pl. [zarchiwizowane z tego adresu (2008-09-07)]..

[6] Teksty źródłowe | Soleczniki.pl [online], www.soleczniki.pl [dostęp 2026-01-26] .

[7] Żydowski Instytut Historyczny Edukacja. jewishinstitute.org.pl. [zarchiwizowane z tego adresu (2011-07-19)]..

[1]

[2]

[a]

[3]

[4]

[5]

[6]