Pastor

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Ujednoznacznienie Ten artykuł dotyczy duchownego. Zobacz też: Pastor – rodzaj ptaków.
Ks. dr Arthur Schmidt (1866-1923) z Kościoła Ewangelicko-Augsburskiego w todze z befkami, proboszcz w Bielsku (1894-1923)
Pastor Kościoła Szwecji bp Eva Brunne

Pastor (łac. pastorpasterz) – w Kościołach protestanckich – duchowny, który pełni obowiązki duszpasterskie w zborze. Mianowany jest bądź przez organy centralne danego Kościoła (np. synod, generalną konferencję), bądź jest powoływany przez kongregację wiernych (zbór) w drodze demokratycznego wyboru[1].

Nazewnictwo[edytuj | edytuj kod]

W dawnej Polsce pastor był nazywany także ministrem (łac. minister znaczy sługa)[2]

Biblijne pochodzenie tytułu pastor było powodem uznania go na szerszą skalę wśród różnych protestantów, których wiąże zasada Sola scriptura. Tytuł ten został wymieniony w Liście do Efezjan Apostoła Pawła, co uznano dowód na używanie tego tytułu w Kościele prachrześcijańskim.

I On ustanowił jednych apostołami, drugich prorokami, innych ewangelistami, a innych pasterzami (gr. ποιμένας; łac. pastor) i nauczycielami. — List do Efezjan 4:11, Biblia warszawska

Z czasem używanie tytułu pastor w odniesieniu do protestanckiego duchownego stało się tradycją, zaś w wielu językach funkcjonuje zwrot grzecznościowy: Wielebny Pastorze lub Księże Pastorze.

W Kościele Ewangelicko-Augsburskim w Polsce używanie pojęcia "pastor" jako grzecznościowego zwrotu częściowo zanikło na rzecz "księdza" (zwroty "Proszę księdza"/"Księże..."). Duchowni ewangeliccy częściej są nazywani pastorami przez katolików, niż przez samych współwyznawców.

Strój urzędowy[edytuj | edytuj kod]

Zwyczajowym strojem liturgicznym pastorów w Kościołach ewangelickich na terenie Niemiec, Polski i krajów środkowoeuropejskich jest czarna toga z białymi befkami oraz biret. Strój ten jest używany od roku 1811 na mocy dekretu króla pruskiego Fryderyka Wilhelma III.

Dodatkowo w Polsce, na Słowacji i na południu Niemiec (Wirtembergia) pastorzy ewangeliccy używają białą komżę tzw. "albę silesiana", czyli "albę śląską", zakładaną na czarną togę. Komża ta jest używana od czasów reformacji w Księstwie Cieszyńskim. Na Słowacji i na południu Niemiec (Wirtembergia) "alba śląska" jest używana w formie białej "rokiety".

Drugim strojem liturgicznym, używanym przez pastorów ewangelickich w Polsce jest biała lub kremowa alba sięgająca do kostek, kroju skandynawskiego, ze stułą w kolorze liturgicznym odpowiadającym niedzieli lub świętu roku kościelnego.

W Kościołach ewangelickich w Skandynawii strojem liturgicznym pastorów, podobnie jak księży rzymskokatolickich jest biała alba, stuła i ornat.

W ewangelikalnych Kościołach protestanckich pastorzy w trakcie czynności wykonywanych podczas nabożeństwa najczęściej noszą „świeckie” garnitury z krawatami lub koloratkami.

Ukazanie w dziełach kultury[edytuj | edytuj kod]

W literaturze

W filmie

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

  • proboszcz – katolicki odpowiednik pastora
  • pastorówka - dom będący miejscem zamieszkania pastora

Przypisy

  1. Zależy to od formy organizacji Kościoła (np. wspólnoty episkopalne stosują na ogół mianowanie, kongregacjonalne – demokratyczny wybór)
  2. por. Słownik języka polskiego S.B. Lindego: „Minister – minister słowa bożego, nazwisko pasterzów protestanckich”.
  3. Straszny czwartek w domu pastora - Karol Ludwik Koniński (pol.). [dostęp 2015-01-16].

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]