Wybory parlamentarne na Ukrainie w 2014 roku
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/5/55/Ukrainian_parliamentary_election%2C_2014.png/300px-Ukrainian_parliamentary_election%2C_2014.png)
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/b/b8/Voter_turnout_-_Ukraine_-_2014-10-26_20-00.svg/300px-Voter_turnout_-_Ukraine_-_2014-10-26_20-00.svg.png)
Wybory parlamentarne na Ukrainie w 2014 roku odbyły się 26 października 2014 roku. W ich wyniku Ukraińcy wybrali 423 deputowanych do Rady Najwyższej VIII kadencji. Pozostałe 27 miejsc w 450-osobowym parlamencie pozostało nieobsadzone. Frekwencja wyborcza wyniosła 52,42%.
Wybory w okręgu wielomandatowym zakończyły się zwycięstwem Frontu Ludowego premiera Arsenija Jaceniuka, jednakże dzięki zwycięstwom w okręgach jednomandatowych znacznie więcej miejsc w parlamencie uzyskał prezydencki Blok Petra Poroszenki. Próg wyborczy przekroczyły także Samopomoc mera Lwowa Andrija Sadowego, Blok Opozycyjny powiązany z Partią Regionów, Partia Radykalna posła Ołeha Laszki i Batkiwszczyna byłej premier Julii Tymoszenko. W blisko połowie jednomandatowych okręgów wyborczych zwyciężyli tzw. kandydaci niezależni (w ponad 2/3 przypadków dotychczasowi deputowani).
Tło wyborów i ordynacja wyborcza
[edytuj | edytuj kod]Były to wybory przedterminowe – poprzednie wybory odbyły się w 2012. Wydarzenia Euromajdanu, protestów z przełomu lat 2013–2014 skierowanych przeciwko rządom Wiktora Janukowycza, doprowadziły jednak do zmian politycznych w kraju w tym powołania nowego rządu i przedterminowych wyborów prezydenckich, które odbyły się 25 maja 2014. Ich zwycięzca, Petro Poroszenko, wyraził oczekiwanie przeprowadzenia wyborów parlamentarnych jeszcze w tym samym roku[2]. Pretekstem do ich ogłoszenia w dniu 25 sierpnia 2014 był formalny rozpad koalicji rządzącej[3] (przy czym opuszczające ją partie Swoboda i UDAR nie wycofały z rządu swoich ministrów).
14 sierpnia 2014 Rada Najwyższa nie rozpoznała żadnej z proponowanych zmian w ordynacji wyborczej[4]. W rezultacie obowiązywały przyjęte w 2011 reguły stosowane przy wyborach w 2012. Wybór pierwszej połowy posłów (225) następował z zamkniętych list krajowych, mandaty dzielono pomiędzy ugrupowania, które przekroczyły wynoszący 5% próg wyborczy[5]. Wybór drugiej połowy posłów następował w 225 jednomandatowych okręgach wyborczych[5] (w jednej turze). Listy krajowe mogły wystawiać wyłącznie partie polityczne, ordynacja wyborcza nie przewidziała ponownie funkcjonowania koalicji wyborczych. Działacze danego ugrupowania startujący z listy krajowej innego figurowali zatem formalnie jako osoby bezpartyjne.
Z powodu aneksji Krymu wyborów nie przeprowadzono w 10 okręgach Republiki Autonomicznej Krymu i w 2 okręgach Sewastopola. Wojna w Donbasie uniemożliwiła również głosowanie w 9 okręgach obwodu donieckiego i w 6 okręgach obwodu ługańskiego[6] (w dwóch ostatnich przypadkach dokonano jednak rejestracji kandydatów).
Kandydaci
[edytuj | edytuj kod]Centralna Komisja Wyborcza zarejestrowała 29 list krajowych zawierających ponad 3,1 tysiąca kandydatów[7], a także ponad 3,5 tysiąca kandydatów w okręgach jednomandatowych (w tym około 2 tysięcy niezależnych)[8].
Okres przedwyborczy wiązał się z istotnymi przemianami na ukraińskiej scenie politycznej. W sierpniu 2014 reaktywowano nieaktywną od blisko dziesięciu lat powiązaną z prezydentem Partię Solidarność – przyjęła nazwę Blok Petra Poroszenki, a na jej czele stanął Jurij Łucenko[9]. We wrześniu BPP podpisał porozumienie o wspólnym starcie z ugrupowaniem UDAR byłego boksera i mera Kijowa Witalija Kłyczki[10]. W tym samym miesiącu skupiona wokół premiera Arsenija Jaceniuka i przewodniczącego parlamentu Ołeksandra Turczynowa grupa polityków, która wystąpiła z Batkiwszczyny, powołała nową formację pod nazwą Front Ludowy[11]. Stanowiąca do lutego 2014 polityczne zaplecze Wiktora Janukowycza Partia Regionów podjęła decyzję o rezygnacji z udziału w wyborach[12]. Środowiska przeciwników Euromajdanu, w tym licznych regionałów, ostatecznie połączył Blok Opozycyjny[13].
Wśród kandydatów znalazło się grono osób, które zyskały popularność i rozpoznawalność swoją aktywnością w czasie Euromajdanu (m.in. Mychajło Hawryluk, Ihor Łucenko, Wołodymyr Parasiuk), kryzysu krymskiego (Julij Mamczur) i wojny w Donbasie (Jurij Bereza, Nadija Sawczenko, Semen Semenczenko, Andrij Teteruk, Dmytro Tymczuk). Wśród kandydatów niezależnych znalazła się liczna grupa parlamentarzystów VII kadencji, w tym wielu deputowanych z frakcji Partii Regionów, jak też posłów, którzy opuścili obóz władzy w trakcie i po protestach. Analizy publicystyczne zajmowały się także wskazywaniem związków poszczególnych ugrupowań (w tym partii prezydenta i premiera) z oligarchami[14][15][16]. Tradycyjnie w wyborach wystartowała także grupa osób z listy najbogatszych Ukraińców (m.in. Wadym Nowynski, Kostiantyn Żewaho, Serhij Taruta).
Wyniki
[edytuj | edytuj kod]Ugrupowanie | Lider listy krajowej |
Lista krajowa | Mandaty w okręgach[17] |
Suma mandatów | ||
---|---|---|---|---|---|---|
Głosy[18] | % głosów[18] | Mandaty[19] | ||||
Front Ludowy | Arsenij Jaceniuk | 3 487 766 | 22,14 | 64 | 18 | 82 |
Blok Petra Poroszenki | Witalij Kłyczko | 3 437 078 | 21,81 | 63 | 69 | 132 |
Samopomoc | Hanna Hopko | 1 729 131 | 10,97 | 32 | 1 | 33 |
Blok Opozycyjny | Jurij Bojko | 1 486 195 | 9,33 | 27 | 2 | 29 |
Partia Radykalna Ołeha Laszki | Ołeh Laszko | 1 173 060 | 7,44 | 22 | 0 | 22 |
Batkiwszczyna | Nadija Sawczenko | 894 757 | 5,68 | 17 | 2 | 19 |
Ogólnoukraińskie Zjednoczenie „Swoboda” | Ołeh Tiahnybok | 741 968 | 4,71 | 0 | 6 | 6 |
Komunistyczna Partia Ukrainy | Petro Symonenko | 611 901 | 3,88 | 0 | 0 | 0 |
Silna Ukraina | Serhij Tihipko | 491 448 | 3,11 | 0 | 1 | 1 |
Pozycja Obywatelska | Anatolij Hrycenko | 489 493 | 3,10 | 0 | 0 | 0 |
Ogólnoukraińskie Agrarne Zjednoczenie „Zastup” | Wira Uljanczenko | 418 271 | 2,65 | 0 | 1 | 1 |
Prawy Sektor | Andrij Tarasenko | 284 936 | 1,80 | 0 | 1 | 1 |
Pozostali (17 list wyborczych)[20] | – | 506 505 | 3,11 | 0 | 0 | 0 |
Polityczna Partia Wola[21] | – | – | – | – | 1 | 1 |
Kandydaci niezależni[22] | – | – | – | – | 96 | 96 |
Przypisy
[edytuj | edytuj kod]- ↑ Хід голосування по регіонах України. cvk.gov.ua. [dostęp 2014-11-08]. (ukr.).
- ↑ In Ukrainian presidential election, chocolate tycoon Poroshenko claims victory. washingtonpost.com, 25 maja 2014. [dostęp 2014-11-08]. (ang.).
- ↑ Early parliamentary elections in Ukraine set for October 26. tass.com, 27 sierpnia 2014. [dostęp 2014-08-31]. (ang.).
- ↑ Rada fails to put on today’s agenda three bills on elections of MPs. interfax.com.ua, 14 sierpnia 2014. [dostęp 2014-11-08]. (ang.).
- ↑ a b Parliament passes law on parliamentary elections. kyivpost.com, 17 listopada 2011. [dostęp 2014-11-08]. (ang.).
- ↑ Parliamentary elections not to be held at nine constituencies in Donetsk region and six constituencies in Luhansk region – CEC. interfax.com.ua, 25 października 2014. [dostęp 2014-11-08]. (ang.).
- ↑ Відомості щодо реєстрації виборчих списків кандидатів у депутати. cvk.gov.ua. [dostęp 2014-11-08]. (ukr.).
- ↑ Відомості щодо реєстрації кандидатів в одномандатних виборчих округах. cvk.gov.ua. [dostęp 2014-11-08]. (ukr.).
- ↑ Poroshenko wants coalition to be formed before parliamentary elections. interfax.com.ua, 27 sierpnia 2014. [dostęp 2014-11-08]. (ang.).
- ↑ Блок Петра Порошенка і УДАР підуть на вибори разом. tvi.ua, 2 września 2014. [dostęp 2014-11-08]. (ukr.).
- ↑ Yatseniuk elected head of political council of People’s Front Party – congress decision. interfax.com.ua, 10 września 2014. [dostęp 2014-11-08]. (ang.).
- ↑ Ukraine's Party of Regions Refuses to Participate in Rada Elections. ria.ua, 14 września 2014. [dostęp 2014-11-08]. (ang.).
- ↑ «Немайданні» партії об’єднуються в «Опозиційний блок». radiosvoboda.org, 14 września 2014. [dostęp 2014-11-08]. (ukr.).
- ↑ Коаліція та інтереси олігархів. epravda.com.ua, 3 listopada 2014. [dostęp 2014-11-08]. (ukr.).
- ↑ Олігархи «партії влади»: Порошенко, Коломойський, Пінчук та інші. golos.ua, 23 września 2014. [dostęp 2014-11-08]. (ukr.).
- ↑ Порошенко і Яценюк виходять на виборчий старт. pravda.com.ua, 18 sierpnia 2014. [dostęp 2014-11-08]. (ukr.).
- ↑ Відомості про підрахунок голосів виборців в межах одномандатних виборчих округів. cvk.gov.ua. [dostęp 2014-11-08]. (ukr.).
- ↑ a b Відомості про підрахунок голосів виборців по загальнодержавному багатомандатному виборчому округу. cvk.gov.ua. [dostęp 2014-11-08]. (ukr.).
- ↑ ЦВК обробила 100% протоколів. „Свобода” не пройшла. pravda.com.ua, 7 listopada 2014. [dostęp 2014-11-08]. (ukr.).
- ↑ Żadna z 17 pozostałych list wyborczych nie przekroczyła progu 1% głosów.
- ↑ Partia Polityczna Wola nie wystawiła listy krajowej.
- ↑ W tym około 65 posłów Rady Najwyższej poprzedniej kadencji.
Bibliografia
[edytuj | edytuj kod]- Serwis CVK – Wybory 2014. [dostęp 2014-11-08]. (ukr.).