Wypadanie płatka zastawki mitralnej

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Wypadanie płatka zastawki dwudzielnej
Prolapsus valvae bicuspidalis
Przemieszczenie płatków zastawki dwudzielnej w fazie skurczu (LV - lewa komora, LA - lewy przedsionek, Mitral valve - zastawka mitralna/dwudzielna)
Przemieszczenie płatków zastawki dwudzielnej w fazie skurczu (LV - lewa komora, LA - lewy przedsionek, Mitral valve - zastawka mitralna/dwudzielna)
ICD-10 I34.1

Zespół wypadania płatka zastawki mitralnej, inaczej zespół Barlowa (łac. prolapsus valvulae mitralis, ang. mitral valve prolapse, MVP) – zespół objawów, wynikających z przemieszczania się w czasie skurczu serca płatka lub płatków zastawki mitralnej (dwudzielnej), znajdującej się pomiędzy lewym przedsionkiem i komorą serca. Zjawisku temu może towarzyszyć niedomykalność mitralna. Przy stwierdzeniu pogrubienia płatka (definiowane jako jego grubość ≥5 mm) nazywa się zespół Barlowa "klasycznym", a przy braku pogrubienia płatków określany jest jako "nieklasyczny". U 40% chorych z MVP występuje wypadanie płatka zastawki trójdzielnej.

Wypadanie płatka zastawki mitralnej jest drugą najczęstszą, po ubytku przegrody międzyprzedsionkowej, wadą serca, od czasu wprowadzenia na szeroka skalę badań UKG (ultrasonokardiografia) obserwowaną nawet u 1–2,5% populacji. Najczęściej jest to wada bezobjawowa i nie wymaga aktywnego leczenia. Eponimczna nazwa zespołu pochodzi od nazwiska lekarza z RPA J.B. Barlowa, który w 1966 roku opisał tę nieprawidłowość.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Jednostka chorobowa znana była prawdopodobnie już w XIX wieku. Jacob Mendes Da Costa w 1871 roku opisał ją jako "serce drażliwe" ("irritable heart"), Lewis w 1919 roku jako "zespół zmęczenia". Barlow w 1963 roku stwierdził, że zjawiska osłuchowe towarzyszące zespołowi wypadania płatka są skutkiem cofania się płatka zastawki dwudzielnej do lewego przedsionka. Jego przypuszczenia potwierdził jeszcze w latach 60. rozwój technik badań obrazowych[1].

Epidemiologia[edytuj | edytuj kod]

Częstość występowania MVP oszacowuje się na 1-2,5% populacji[2][3].

Etiologia[edytuj | edytuj kod]

Schemat nieprawidłowego przepływu krwi w wypadaniu płatka zastawki mitralnej

Przyczyny powstawania zespołu Barlowa są różnorodne. Wada ta może być spowodowana nieprawidłowościami budowy płatków zastawki mitralnej i strun ścięgnistych, zaburzeniem geometrycznych proporcji między lewą komorą a zastawką mitralną, a także różnymi chorobami tkanki łącznej (np. zespół Marfana, zespół Ehlersa-Danlosa). Pierwotne wypadanie płatka zastawki mitralnej może być uwarunkowane genetycznie z dziedziczeniem autosomalnym dominującym oraz zmienną penetracją dziedziczenia zależnie od płci i wieku. Wypadanie płatka zastawki może wynikać także z dysfunkcji mięśni brodawkowatych, np. w wyniku zbliznowaceń.

Patofizjologia[edytuj | edytuj kod]

W skurczu serca, w warunkach prawidłowych, zastawki przedsionkowo-komorowe ściśle przylegają do siebie, uniemożliwiając cofanie się krwi w kierunku przedsionka. Przy zespole Barlowa początkowo przylegające do siebie płatki zastawki ulegają przesunięciu względem siebie (wypadnięciu) i dochodzi do niewielkiej niedomykalności zastawki mitralnej, objawia się to kłuciem serca i zawrotami głowy.

Objawy i przebieg[edytuj | edytuj kod]

Historia naturalna bezobjawowego wypadania płatka zastawki mitralnej jest niejednorodna: przebieg może być łagodny lub niekorzystny. W większości przypadków rokowanie jest dobre.

Objawy MVP:

Najistotniejszymi powikłaniami objawowego MVP są:

Rozpoznanie[edytuj | edytuj kod]

Wypadanie płatków zastawki mitralnej w obrazie echokardiografii przezprzełykowej (TEE)

Podczas osłuchiwania można stwierdzić nad zastawką mitralną późnosystoliczny (późnoskurczowy) szmer (związany z niedomykalnością mitralną), śródskurczowy klik lub oba zjawiska, czasem jednak jest to zjawisko nieme osłuchowo.

Decydujące znaczenie w rozpoznaniu i postępowaniu zespołu Barlowa ma badanie USG serca, można wtedy wykryć ewentualne nieprawidłowe położenie zastawki co świadczy o jej niedomykaniu. W badaniu EKG zmiany najczęściej nie są widoczne. Zespół Barlowa stwierdza się przede wszystkim na podstawie objawów pacjenta i badania echokardiograficznego.

Postępowanie[edytuj | edytuj kod]

Z uwagi, że najczęściej ta wada przebiega jako nieistotna hemodynamicznie (czyli nie powoduje większych zaburzeń krążenia krwi), zwykle nie wymaga leczenia.

Najczęściej w przebiegu zespołu Barlowa stwierdza się objawy takie jak: uczucie kołatania serca, zawroty głowy, kłucia serca, uczucie zmęczenia, zasłabnięcia, uczucie bólu w klatce piersiowej oraz objawy neuropsychiatryczne, w tym niepokój, nerwica lękowa oraz bezsenność.

Można leczyć zespół Barlowa stosując preparaty argininy i leki beta-adrenolityczne. Jedynie w wypadku istotnych zaburzeń hemodynamicznych – konieczne jest leczenie operacyjne wady serca – wymiana zastawki mitralnej.

Przypisy

  1. Barlow JB, Bosman CK. Aneurysmal protrusion of the posterior leaflet of the mitral valve. An auscultatory-electrocardiographic syndrome. „Am Heart J”. 71. 2, s. 166-78, 1966. PMID 4159172. 
  2. Freed LA, Levy D, Levine RA, Larson MG, Evans JC, Fuller DL, Lehman B, Benjamin EJ. Prevalence and clinical outcome of mitral-valve prolapse. „N Engl J Med”. Jul 1;341. 1, s. 1-7, 1999. PMID 10387935. 
  3. Levy D, Savage D. Prevalence and clinical features of mitral valve prolapse. „Am Heart J”. 113. 5, s. 1281-90, 1987. PMID 3554946. 

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

Star of life.svg Zapoznaj się z zastrzeżeniami dotyczącymi pojęć medycznych i pokrewnych w Wikipedii.