Yoram Gross

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Yoram (Jerzy) Gross
Data i miejsce urodzenia 18 października 1926
Kraków
Data i miejsce śmierci 21 września 2015
Sydney
Zawód reżyser filmów animowanych
Lata aktywności 1947-2015
Odznaczenia
Krzyż Komandorski Orderu Zasługi Rzeczypospolitej Polskiej Srebrny Medal „Zasłużony Kulturze Gloria Artis” Order Australii
Strona internetowa

Yoram Gross, pierwotnie Jerzy Gross (hebr. יורם גרוס; ur. 18 października 1926 w Krakowie, zm. 21 września 2015 w Sydney) – australijski twórca filmów animowanych polsko-żydowskiego pochodzenia.

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Urodził się w Krakowie w rodzinie żydowskiej. Był najmłodszym dzieckiem Jakuba Grossa i Sary z domu Szarf. Jego bratem był Natan Gross. Rodzice wybrali mu imię Jerzy, po emigracji do Izraela zmieniono je na Yoram[1]. Okres II wojny światowej spędził w krakowskim getcie, a następnie w Warszawie, gdzie wraz z rodzeństwem ukrywał się do końca wojny[2].

W 1950, po tym jak służby bezpieczeństwa PRL przeprowadziły rewizję w jego mieszkaniu, postanowił wyemigrować z Polski do Izraela. Tam też zrealizował swoje pierwsze filmy. Z tego okresu jego twórczości pochodzi m.in. film animowany Józef Marzyciel z 1962 reprezentujący Izrael na Festiwalu Filmowym w Cannes. W 1968 po wojnie sześciodniowej wyjechał wraz z rodziną do Australii i zamieszkał w Sydney[2].

W Australii kontynuował realizację filmów animowanych we własnym studiu „Yoram Gross Film Studios”. Do jego najbardziej znanych produkcji należą: film pełnometrażowy Dot i kangurzyca oraz seriale animowane Bystry Bill i Tabaluga. Jedną z najnowszych prac Yorama Grossa są miniatury filmowe o Profesorze Filutku według Zbigniewa Lengrena.

W 1995 za nadzwyczajny wkład w rozwój australijskiego przemysłu filmowego został odznaczony najwyższym australijskim odznaczeniem, Orderem Australii. W 2011 odznaczony został Krzyżem Komandorskim Orderu Zasługi RP oraz Srebrnym Medalem „Zasłużony Kulturze Gloria Artis”[2].

Filmografia[edytuj | edytuj kod]

Powieści[edytuj | edytuj kod]

  • Wybrało mnie życie. Wspomnienia z czasów okupacji i nie tylko 2008[1]
  • Samson Moja dusza zginie, ale razem z wrogiem 2014[1]

Upamiętnienie[edytuj | edytuj kod]

  • W 2012 roku powstał film dokumentalny Tomasza Magierskiego Krakowiaczek ci ja. Film opowiada o podróży do Polski, w którą Gross wybrał się z wnukami, aby pokazać im swoje rodzinne strony i opowiedzieć o swoich wojennych losach[3].
  • W 2017 roku w ramach 57. edycji Krakowskiego Festiwalu Filmowego na ścianie kamienicy ul. Sarego 12 odsłonięto tablicę z napisem Wybrało mnie życie, popiersiem artysty i napisem w języku polskim i angielskim "Yoram Jerzy Gross (1926 – 2015). W tym domu urodził się australijski reżyser i producent filmów animowanych"[4].

Nagroda Yorama Grossa[edytuj | edytuj kod]

W 1897 roku po raz pierwszy podczas Festiwalu Filmowego w Sydney przyznano nagrodę Yorama Grossa dla najlepszego krótkometrażowego filmu animowanego. Wynosiła ona 4000 dolarów i była sponsorowana przez Yorama i Sandrę Grossów[5].

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b c d e f Samson Moja dusza zginie, ale razem z wrogiem [dostęp 2018-06-17] (pol.).
  2. a b c Stowarzyszenie Filmowców Polskich Benefis urodzinowy Yorama Grossa w kinie Kultura, 20 października 2011 [dostęp 2018-06-17] [zarchiwizowane z adresu 2011-10-20].
  3. Stowarzyszenie Filmowców Polskich, WP, l, Yoram Gross: Krakowiaczek ci On, www.sfp.org.pl [dostęp 2018-06-17].
  4. W Krakowie odsłonięto tablicę poświęconą Yoramowi Grossowi, „Onet Kultura”, 30 maja 2017 [dostęp 2018-06-17] (pol.).
  5. Sydney Film Festival 1954 To Now - A Living Archive, online.sffarchive.org.au [dostęp 2018-06-17].

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]