Zbigniew Lengren

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj

Zbigniew Lengren (ur. 2 lutego 1919 – zm. 1 października 2003) – polski satyryk, grafik i rysownik, autor karykatur, aforyzmów i fraszek, a także plakatów, ilustracji książkowych i prasowych oraz scenografii teatralnych. Przez większość kariery zawodowej związany z tygodnikiem „Przekrój”, w którym publikował serię rysunkową z Profesorem Filutkiem i jego psem Filusiem. Jeden z pionierów powojennego komiksu prasowego w Polsce[1].

Życiorys[edytuj]

Urodził się 2 lutego 1919 w Tule, w ogarniętej rewolucją bolszewicką i wojną domową Rosji[2]. Dzieciństwo spędził w Toruniu, jego ojciec Juliusz był przedstawicielem telefonicznej firmy Ericsson zakładającej w mieście telefony, mieszkali u zbiegu ulic Piekary i Różanej. Po śmierci Juliusza Lengrena, matka Zbigniewa – Lucyna – wyszła ponownie za mąż za mecenasa Monne.

W 1938 Lengren ukończył toruńskie Gimnazjum im. Kopernika a następnie złożył podanie o przyjęcie na studia na Wydziale Architektury Politechniki Warszawskiej[2]. Rozpoczęciu studiów przeszkodził wybuch II wojny światowej[2]. Powołany do Wojska Polskiego, wziął udział w wojnie obronnej podczas której dostał się do niemieckiej niewoli[2]. Resztę wojny spędził w niemieckich obozach jenieckich i więzieniach[2].

Po wojnie, w grudniu 1945, Zbigniew Lengren powrócił do Torunia, gdzie rozpoczął studia malarskie na Wydziale Sztuk Pięknych Uniwersytetu Mikołaja Kopernika[2]. Jako że studia łączył z pracą zawodową, dyplom ich ukończenia otrzymał dopiero 30 czerwca 1951[2].

Oprócz działalności artystycznej związanej z szeroko rozumianą sztuką graficzną pisywał także teksty literackie, w tym wiersze, m.in. dla dzieci[3]. Zajmował się produkcjami telewizyjnymi, programami rozrywkowymi, teatrem satyrycznym. Wykonywał recytacje, prowadził też konferansjerkę.

Debiutował jako karykaturzysta w 1944 w czasopiśmie „Stańczyk”[4]. Od 1946 współpracował z tygodnikiem „Przekrój”, gdzie publikował serię rysunkową z Profesorem Filutkiem i psem Filusiem[a] - pierwszy odcinek ukazał się w 147 numerze pisma w lutym 1948 roku.

Zbigniew Lengren współpracował również z innymi czasopismami, ze „Szpilkami”, „Światem”, „Trybuną Robotniczą”, „Playboyem”. Ilustrował poza tym książki (np. serię dla dzieci Hugh Loftinga o przygodach doktora Dolittle), tworzył filmowe plakaty (np. do filmów Zaporożec za Dunajem i Złodzieje i policjanci), pisał utwory satyryczne (np. Drobiazgi spod pióra, Fraszki).

Na wniosek polskich dzieci otrzymał Order Uśmiechu. Był także laureatem nagrody karykaturzystów – Złotej Szpilki z Wawrzynem w 1988.

W 2005, w 86 rocznicę urodzin artysty, odsłonięto w Toruniu niewielką kompozycję rzeźbiarską autorstwa Zbigniewa Mikielewicza, upamiętniającą toruńskie czasy Zbigniewa Lengrena. Rzeźba przedstawia psa Filusia, który trzyma w pysku melonik profesora Filutka i pilnuje parasola swego pana.

Zmarł 1 października 2003 w Warszawie, gdzie został pochowany w rodzinnym grobie na Cmentarzu Wojskowym na Powązkach.

Życie prywatne[edytuj]

Córką Zbigniewa Lengrena jest scenograf Katarzyna Lengren, a wnuczką Klara Syrewicz[5], dziennikarka TVP, „Dziennika”, dziennika „Polska”, obecnie zastępca redaktora naczelnego miesięcznika „Podróże”. Aktor i reżyser Tomasz Lengren (ur. 1945, zm. 2008) był synem Zbigniewa Lengrena.

Zobacz też[edytuj]

 W Wikimedia Commons znajduje się galeria ilustracji związanych z tematem: Zbigniew Lengren

Uwagi[edytuj]

  1. Filuś bywa mylony z Fafikiem, innym „Przekrojowym” czworonogiem, który był psem Mariana Eilego, redaktora naczelnego „Przekroju” w latach 1948–1969.

Źródła[edytuj]

Przypisy[edytuj]

  1. Lent 2003 ↓, s. 676.
  2. a b c d e f g „Głos Uczelni” 2003 ↓, s. 15.
  3. Cieślikowski, Frydrychowicz i Matuszewska 1981 ↓, s. 279.
  4. Zbigniew Lengren (1919–2003). muzeumkarykatury.pl. [dostęp 2012-06-28].
  5. Zaborek i Lengren 2011 ↓, s.v. „Wyszłam za mąż…”.

Bibliografia[edytuj]

Bibliografia podmiotu
  • Zbigniew Lengren, 100 żartów rysunkowych, Kazimierz Rudzki, Wydawnictwo Artystyczno-Graficzne RSW "Prasa", 1956, OCLC 832678097 (pol.).
  • Zbigniew Lengren, Prof. Filutek, Wydawnictwo Artystyczno-Graficzne RSW "Prasa", 1957, OCLC 751528955 [dostęp 2015-11-18] (pol.).
  • Zbigniew Lengren, Poradnik życiowy, Bolesław Ludwik Penciak, Wydawnictwo Artystyczno-Graficzne, 1964, OCLC 750642121 (pol.).
  • Zbigniew Lengren, Serie nie na serio, Krajowa Agencja Wydawnicza, 1987, ISBN 830301997X (pol.).
  • Zbigniew Lengren, Nie bij jej, bo się spocisz, Wydawnictwo BOSZ, 2007, ISBN 9788389747624 [dostęp 2015-11-18] (pol.).
  • Zbigniew Lengren, Prof. Filutek 1948-1966, Szczecin: Wydawnictwo Ongrys, 2014, ISBN 9788361596509 (pol.).
Bibliografia przedmiotu

Linki zewnętrzne[edytuj]