Zasłonak pachnący

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Zasłonak pachnący
Ilustracja
Systematyka
Domena

eukarionty

Królestwo

grzyby

Typ

podstawczaki

Klasa

pieczarniaki

Rząd

gołąbkowce

Rodzina

zasłonakowate

Rodzaj

zasłonak

Gatunek

zasłonak pachnący

Nazwa systematyczna
Cortinarius torvus (Fr.) Fr.
Epicr. syst. mycol. (Upsaliae): 293 (1838) [1836-1838]
Cortinarius torvus a1 (2).jpg
Cortinarius torvus 170926wb.JPG

Zasłonak pachnący (Cortinarius torvus (Fr.) Fr.) – gatunek grzybów należący do rodziny zasłonakowatych (Cortinariaceae)[1].

Systematyka i nazewnictwo[edytuj | edytuj kod]

Pozycja w klasyfikacji według Index Fungorum: Cortinarius, Cortinariaceae, Agaricales, Agaricomycetidae, Agaricomycetes, Agaricomycotina, Basidiomycota, Fungi[1].

Po raz pierwszy zdiagnozował go w 1818 r. Elias Fries nadając mu nazwę Agaricus torvus. Ten sam autor w 1838 r. przeniósł go do rodzaju Cortinarius[1].

Synonimy[2]:

  • Agaricus torvus Bull., 1798
  • Agaricus torvus Fr. 1818
  • Cortinarius torvus f. obesipes Bidaud, Moënne-Locc. & Reumaux 1999
  • Cortinarius torvus (Fr.) Fr. 1838 f. torvus
  • Cortinarius torvus f. violaceoflagellatus Bidaud, Moënne-Locc. & Reumaux 2000
  • Cortinarius torvus var. nobilis Peck 1902
  • Cortinarius torvus (Fr.) Fr. 1838 var. torvus
  • Hydrocybe torva (Bull.) M.M. Moser 1953
  • Telamonia torva (Fr.) Wünsche 1877

Nazwę polską nadał Andrzej Nespiak w 1981 r., Stanisław Chełchowski w 1898 r. opisywał ten gatunek jako zasłonak ponury[3].

Morfologia[edytuj | edytuj kod]

Kapelusz

Średnica 4–10 cm, początkowo półkuliście łukowaty, potem płaskowypukły, w końcu rozpostarty. Powierzchnia matowa, pokryta powrastanymi promieniście włókienkami, u młodych owocników brudnojasnofioletowa, potem brązowa, w końcu kasztanowobrązowa, czasami z fioletowym odcieniem. Nie jest higrofaniczny[4].

Blaszki

Szeroko przyrośnięte, bardzo rzadkie, brzuchate, początkowo o barwie od fioletowej do różowofioletowej, potem brązowofioletowe, na koniec cynamonowobrązowe[4].

Trzon

Wysokość 5–10 cm, grubość 1–2 cm, maczugowaty, zwykle w połowie zwężony, pełny, początkowo brudnoochrowy, potem brązowawy. Charakterystyczną cechą jest białawy, odstający do góry pierścień. Powyżej pierścienia trzon jest fioletowawy, pokryty białawą, zanikającą zasnówką[4].

Miąższ grzyba

Początkowo białawy, potem różowofioletowy, w końcu brązowofioletowy lub brudnobrązowy. Posiada charakterystyczny zapach kamfory i nieprzyjemny smak[4].

Cechy mikroskopowe

Zarodniki 8–11,5 × 4,5–6 μm, elipsoidalne ze zwężonym końcem, słabo do umiarkowanie brodawkowane. Brak cheilocystyd i pleurocystyd, ale na blaszkach występują maczugowate komórki oddzielające podstawki. Skórka zbudowana z komórek hialinowych lub brązowawych, miejscami inkrustowanych. Wysyp zarodników rdzawobrunatny[5].

Występowanie i siedlisko[edytuj | edytuj kod]

Występuje w Ameryce Północnej, Europie i Korei. W Europie jest szeroko rozprzestrzeniony; występuje od Hiszpanii poprzez Anglię po północne wybrzeża Półwyspu Skandynawskiego[6]. Również w Ameryce Północnej jest dość szeroko rozprzestrzeniony[5]. W piśmiennictwie naukowym na terenie Polski podano dość liczne stanowiska[3].

Grzyb mikoryzowy. Jest niejadalny. Rośnie na ziemi w lasach liściastych, zwłaszcza pod bukami i dębami, ale czasami także w lasach iglastych[4]. Owocniki tworzy od sierpnia do listopada[3].

Gatunki podobne[edytuj | edytuj kod]

Zasłonak brązowordzawy (Cortinarius evernius). Ma higrofaniczny kapelusz, zwężony przy podstawie trzon i nie posiada odstającego pierścienia[4].

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b c Index Fungorum. [dostęp 2018-01-11]. (ang.).
  2. Species Fungorum. [dostęp 2015-12-16]. (ang.).
  3. a b c Władysław Wojewoda: Checklist of Polish Larger Basidiomycetes. Krytyczna lista wielkoowocnikowych grzybów podstawkowych Polski. Kraków: W. Szafer Institute of Botany, Polish Academy of Sciences, 2003. ISBN 83-89648-09-1.
  4. a b c d e f Pavol Škubla: Wielki atlas grzybów. Poznań: Elipsa, 2007. ISBN 978-83-245-9550-1.
  5. a b Mushroom Expert. Cortinarius torvus. [dostęp 2018-01-11].
  6. Discover Life Maps. [dostęp 2018-01-10].