Zgorzel

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Ten artykuł dotyczy medycyny. Zobacz też: miejscowość o tej nazwie w woj. zachodniopomorskim.
Stopa cukrzycowa z poważnym zakażeniem z utratą palców – zgorzel wilgotna w środku.
Duże owrzodzenie stopy z widoczną suchą martwicą w przebiegu zespołu stopy cukrzycowej z rozwijającym się zapaleniem tkanki łącznej.

Zgorzel, gangrena – rozkład tkanek w żywym organizmie przez anaerobowe (beztlenowe) bakterie gnilne. Przyczyną gangreny jest obecność ogniska martwicy, dostępnego dla bakterii. Odpowiednie warunki istniejące w ognisku martwicy, takie jak wilgotność i temperatura, sprzyjają rozwojowi beztlenowców. Zgorzel powstaje tylko w tych miejscach organizmu, które mają połączenie ze światem zewnętrznym (przez co stają się dostępne dla bakterii), dlatego występuje głównie:

W medycynie[edytuj]

Rodzaje[edytuj]

Zgorzel wilgotna

Nazywana także zgorzelą (gangreną) właściwą. Występuje w dwóch odmianach (różnią się one etiologią, obrazem klinicznym i anatomopatologicznym). Odmiany te to:

Zgorzel miazgi zęba

Ten typ zgorzeli jest wynikiem bakteryjnego zakażenia miazgi zęba. Zakażony ząb jest źródłem odogniskowych (zębopochodnych) zakażeń. Zgorzel może być następstwem martwicy zęba; jego charakterystyczną cechą jest gnilny zapach miazgi po trepanacji komory zęba[1].

Zgorzel sucha

Inaczej zgorzel (gangrena) rzekoma, gdyż nie występuje w tym przypadku gnicie tkanek, ale ich wysuszanie. Proces ten nazywa się strupieszeniem, czyli mumifikacją.

Objawy[edytuj]

Objawy miejscowe

Występują po 4-5 dniach od przedostania się drobnoustrojów do organizmu; okres też może ulec wydłużeniu. Wokół zainfekowanej rany pojawia się obrzęk, zaczerwienienie, otaczające tkanki po dotyku wydają charakterystyczne trzeszczenie, dookoła rany występują pęcherze wypełnione posokowatym płynem (wysiękiem ropnym o charakterystycznym, odrażającym zapachu gnilnym) oraz gazem.

Objawy ogólne

Zapobieganie[edytuj]

Zgłaszanie się do chirurga z każdą zanieczyszczoną raną, szczególnie z ranami:

  • miażdżonymi;
  • zanieczyszczonymi ziemią;
  • zawierającymi ciało obce pochodzenia organicznego.

Wczesne oczyszczenie rany oraz usunięcie ciał obcych zmniejsza ryzyko zgorzeli gazowej.

Leczenie[edytuj]

Zgorzele roślinne[edytuj]

Zgorzele roślinne to nekrozy prowadzące do zamierania całych organów lub dużych powierzchni rośliny. Zgorzel całych roślin we wczesnych stadiach ich rozwoju nosi nazwę zgorzeli siewek[3]. Obumieranie kiełków przed wydostaniem się nad powierzchnię gleby – to zgorzel przedwschodowa. Nekroza korzeni i części podliścieniowej oraz nekroza liści i organów nadziemnych – to zgorzel powschodowa.

Przypisy

  1. Zgorzel zęba – przyczyny, objawy, powikłania
  2. Dolnośląski Ośrodek Tlenoterapii Hiperbarycznej, wskazania leczenia.
  3. Fitopatologia. Tom 1. Podstawy fitopatologii. Selim Kryczyński i Zbigniew Weber (red.). Poznań: PWRiL, 2010, s. 388–389. ISBN 978-83-09-01-063-0.

Star of life.svg Zapoznaj się z zastrzeżeniami dotyczącymi pojęć medycznych i pokrewnych w Wikipedii.