Zofia Dziewiszek-Andrychowska
![]() Dowódca 56 pś ppłk. pil. Bolesław Andrychowski odznacza mjr pil. Zofię Dziewiszek- Andrychowską | |
![]() | |
Data i miejsce urodzenia | |
---|---|
Przebieg służby | |
Lata służby | |
Siły zbrojne | |
Formacja | |
Jednostki |
• Oficerska Szkoła Lotnicza w Dęblinie |
Stanowiska |
• instruktor pilot |
Późniejsza praca |
działalność społeczna, Morski Klub Seniorów Lotnictwa w Gdyni |
Odznaczenia | |
![]() ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() |
Zofia Dziewiszek-Andrychowska (ur. 29 marca 1931 w Warszawie) – pułkownik pilot Sił Zbrojnych Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej.
Życiorys
[edytuj | edytuj kod]Życie prywatne
[edytuj | edytuj kod]Zofia Dziewiszek-Andrychowska urodziła się 29 marca 1931 w Warszawie w rodzinie leśniczego[1]. Ojciec Jan był leśniczym w Puszczy Kampinoskiej[2]. Miała troje starszego rodzeństwa; brata i dwie siostry. Uczęszczała do szkoły podstawowej w Będzelinie w województwie łódzkim, gdzie na nowe leśnictwo zostali przeniesieni jej rodzice z całą rodziną[2]. Jej ojciec brał udział w ruchu oporu przeciw hitlerowcom[3]. 5 września 1944 została wraz z całą rodziną, w sumie osiem osób, aresztowana przez gestapo i osadzona w więzieniu w Tomaszowie Mazowieckim[2].
W listopadzie 1944 jej rodzina została wywieziona do obozu koncentracyjnego Gross-Rosen i Rawensbruck, przed wywiezieniem rodziny została wypuszczona na wolność. Do końca wojny spędziła u znajomych[2]. Ojciec zmarł w obozie[3]. Obóz koncentracyjny przeżyły tylko matka i dwie siostry. Po ich powrocie do kraju rodzina przeniosła się do miejscowości Kępno, gdzie matka dostała pracę, a ona wraz z siostrami zaczęły uczęszczać do szkół[2]. 13 lipca 1951 poślubiła pilota wojskowego Bolesława Andrychowskiego. W 1955 urodziła syna Jarosława[4]. Mieszka w Koleczkowie koło Gdyni[2]. W 1979 przeszła do rezerwy. Przeniosła się na Kaszuby wraz z mężem, do miejscowości Koleczkowo koło Gdyni, gdzie zamieszkali w wybudowanym własnym domu. W 1991 zmarł jej mąż. Udziela się społecznie. W 1995 z okazji siedemdziesięciolecia powstania (Szkoły Orląt) została matką chrzestną nowoufundowanego sztandaru Szkoły. Od 2001 Honorowy członek stowarzyszenia Morskiego Klubu Seniorów Lotnictwa w Gdyni[2].
Służba w lotnictwie
[edytuj | edytuj kod]5 września 1949, po ukończeniu szkoły średniej, Zofia Dziewiszek-Andrychowska została przyjęta do Oficerskiej Szkoły Lotniczej w Dęblinie[1]. Pilotażu uczyła się pod nadzorem ppor. pil. Hofmana. Jako plutonowy podchorąży za pozwoleniem przełożonych szkoliła swoich kolegów z grupy[1][5]. 13 maja 1951 – przy promocji gen. broni Iwan Turkiel – dostała awans na podporucznika pilota. W okresie 13 maja 1951 do 1 marca 1953 była pilotem instruktorem w 4 eskadrze wyszkolenia podstawowego w Podlodowie (OSL-4). Eskadra szkoliła podchorążych na samolotach UT-2 na lotniskach w Podlodowie i w Świdniku[3][6].
22 lipca 1951 uczestniczyła w pokazach lotniczych, które odbywały się z okazji Święta Odrodzenia Polski w Warszawie. Na pokazach pilotowała samolot Jak-18. Jej występ został wyróżniony, otrzymała też list pochwalny[1]. 20 sierpnia 1951 wraz z zespołem wystąpiła w pokazie wyższego pilotażu na samolotach odrzutowych w Warszawie. Podczas pokazu zespół zaprezentował m.in. defiladę lotniczą na samolotach UT-2[7]. W 1952 pracowała w 9 (zmiana numeracji z 4) eskadrze wyszkolenia podstawowego w Podlodowie (OSL-4)[8], szkoląc podchorążych na samolotach Po-2 i Junak-2. W okresie od 2 marca 1953 do 17 stycznia 1957 była pilotem-instruktorem w 7 eskadrze pilotażu podstawowego Oficerskiej Szkoły Lotniczej nr 5 w Podlodowie (OSL-5)[9].
W okresie 18 stycznia 1957 do 25 lutego 1958 była dowódcą klucza w 6 eskadrze pilotażu przejściowego Oficerskiej Szkoły Lotniczej nr 5 w Tomaszowie Mazowieckim[10]. 25 lutego 1958[11] została nawigatorem eskadry[12] w Przasnyszu w nowo zorganizowanym 64 lotniczym pułku szkolnym Oficerskiej Szkoły Lotniczej nr 5 z Radomia. Od 12 sierpnia 1963 do 4 grudnia 1971 była dowódcą eskadry i starszym nawigatorem 56 pułku śmigłowców bojowych w Inowrocławiu. 4 grudnia 1971 została starszym nawigatorem 37 pułku śmigłowców transportowych w Leźnicy Wielkiej. W 1974 brała udział w defiladzie powietrznej nad Warszawą[9][13].
Na przełomie lat 1978 i 1979 podczas zimy stulecia brała udział w akcji pomocy na śmigłowcu Mi-8[4]. W 1979 została zwolniona do rezerwy, odbywając pożegnalny lot w towarzystwie ppłk pil. Jana Kostkowskiego. W lotnictwie służyła 30 lat[4][9]. Wyszkoliła wielu pilotów na różnych typach samolotów, w tym pilotów-instruktorów mistrzów akrobacji lotniczej, zwłaszcza na samolotach TS-8 Bies, TS-11 „Iskra", Lim-2 i śmigłowcach[3]. Ogólny jej nalot wynosi 5140 godzin, posiada mistrzowską klasę pilota wojskowego[9].
Awanse
[edytuj | edytuj kod]podporucznik – 1951
porucznik – 1954
kapitan – 1958
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/b/b8/P%C5%82k_pil._Zofia_Andrychowska.jpeg/220px-P%C5%82k_pil._Zofia_Andrychowska.jpeg)
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/7/7b/Kopia_68d2e04c56.jpeg/220px-Kopia_68d2e04c56.jpeg)
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/7/76/1ca35d8be5.jpeg/220px-1ca35d8be5.jpeg)
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/6/63/Przasnysz%2C_2013r._-_koszary.jpeg/220px-Przasnysz%2C_2013r._-_koszary.jpeg)
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/3/38/Widok_wsp%C3%B3%C5%82czesny_na_obiekt_koszarowy_by%C5%82ego_64_LPS.jpeg/220px-Widok_wsp%C3%B3%C5%82czesny_na_obiekt_koszarowy_by%C5%82ego_64_LPS.jpeg)
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/8/8d/Dow%C3%B3dca_64.LPS_mjr_pil._Boles%C5%82aw_Andrychowski_z_%C5%BCon%C4%85_kpt._pil._Zofi%C4%85_Dziewiszek_Andrychowsk%C4%85_1961.jpeg/220px-Dow%C3%B3dca_64.LPS_mjr_pil._Boles%C5%82aw_Andrychowski_z_%C5%BCon%C4%85_kpt._pil._Zofi%C4%85_Dziewiszek_Andrychowsk%C4%85_1961.jpeg)
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/9/9a/POL_Zas%C5%82u%C5%BCony_Pilot_Wojskowy_PRL_%281978%29.gif/220px-POL_Zas%C5%82u%C5%BCony_Pilot_Wojskowy_PRL_%281978%29.gif)
major – 1963
podpułkownik – 1968
pułkownik – 1977
Ordery i odznaczenia[2]
[edytuj | edytuj kod]- Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski (1968)[1]
- Złoty Krzyż Zasługi (1964)
- Srebrny Krzyż Zasługi (1959)
- Złoty Medal „Siły Zbrojne w Służbie Ojczyzny”
- Srebrny Medal „Siły Zbrojne w Służbie Ojczyzny”
- Brązowy Medal „Siły Zbrojne w Służbie Ojczyzny” (1955)
- Złoty Medal „Za zasługi dla obronności kraju” (1957)
- Srebrny Medal „Za zasługi dla obronności kraju” (1957)
- Brązowy Medal „Za zasługi dla obronności kraju” (1953)
- „Zasłużony Pilot Wojskowy” (1978)
- Medal 30-lecia Polski Ludowej
Uwagi
[edytuj | edytuj kod]Przypisy
[edytuj | edytuj kod]- ↑ a b c d e Dalecki 1976 ↓, s. 111.
- ↑ a b c d e f g h Pani płk pil. Zofia Andrychowska. mksl.pl. [dostęp 2022-05-29].
- ↑ a b c d Celek 1979 ↓, s. 384.
- ↑ a b c d Dalecki 1982 ↓, s. 290.
- ↑ Ppłk pil. Zofia Dziewiszek-Andrychowska.
- ↑ Zieliński i Mikołajczuk 2010 ↓, s. 202.
- ↑ Celek 1979 ↓, s. 379.
- ↑ Zieliński i Mikołajczuk 2010 ↓, s. 204-205.
- ↑ a b c d Ziółkowski i Marciniuk 2001 ↓, s. 40.
- ↑ Marciniuk 2006 ↓, s. 57-58.
- ↑ Zieliński i Mikołajczuk 2010 ↓, s. 369.
- ↑ Karol Placha Hetman, 56 Pułk Śmigłowcowy w Inowrocławiu 1963r.-1973r. Polskie Lotnictwo Wojskowe.
- ↑ Dalecki 1976 ↓, s. 112.
Bibliografia
[edytuj | edytuj kod]- Jan Celek (red.): Wyższa Oficerska Szkoła Lotnicza im. Jana Krasickiego. Warszawa: Ministerstwo Obrony Narodowej, 1979, s. 434-435. ISBN 83-11-06169-6.
- Tadeusz Dalecki (red.): Orlice. Warszawa: Ministerstwo Obrony Narodowej, 1982. ISBN 83-11-06694-9.
- Tadeusz Dalecki (red.): Mistrzynie podniebnej żonglerki. Warszawa: Krajowa Agencja Wydawnicza RSW Prasa-Książka-Ruch, 1976.
- Andrzej Marciniuk: Wyższa Szkoła Oficerska Sił Powietrznych, Zeszyty Naukowe, Radom Zasłużony Ośrodek Wojskowego Szkolnictwa Lotniczego, Materiały z Konferencji Naukowej 15-16 IV 2005r. Dęblin: Zeszyty Naukowe Wyższej Szkoły Oficerskiej Sił Powietrznych, 2006. ISSN 1641-9723.
- Marian Mikołajczuk (red.): Lotnicze tradycje Białej Podlaskiej. Warszawa: ZP Grupa Sp. z o.o., 2008, s. 130. ISBN 978-83-926606-7-5.
- Józef Zieliński, Marian Mikołajczuk: Historia polskiego lotnictwa wojskowego 1945 -1962. Warszawa: ZP Grupa Sp. z o.o.; Wojskowe Stowarzyszenie Społeczno-Kulturalne „SWAT”, 2010. ISBN 978-83-61529-78-1.
- Janusz Ziółkowski, Andrzej Marciniuk: Wyższa Szkoła Oficerska Sił Powietrznych, 75 lat Dęblińskiej Szkoły Orląt. Toruń-Dęblin: Adam Marszałek, 2001. ISBN 83-7174-711-X.
Linki zewnętrzne
[edytuj | edytuj kod]- Urodzeni w 1931
- Ludzie urodzeni w Warszawie
- Absolwenci Wyższej Oficerskiej Szkoły Lotniczej w Dęblinie
- Oficerowie polskiego lotnictwa wojskowego 1943–1989
- Pułkownicy ludowego Wojska Polskiego
- Odznaczeni Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski (Polska Ludowa)
- Odznaczeni Złotym Krzyżem Zasługi (III Rzeczpospolita)
- Odznaczeni Srebrnym Krzyżem Zasługi (III Rzeczpospolita)
- Odznaczeni Złotym Medalem „Za zasługi dla obronności kraju”
- Odznaczeni Srebrnym Medalem „Za zasługi dla obronności kraju”
- Odznaczeni Brązowym Medalem „Za zasługi dla obronności kraju”
- Odznaczeni Złotym Medalem „Siły Zbrojne w Służbie Ojczyzny”
- Odznaczeni Srebrnym Medalem „Siły Zbrojne w Służbie Ojczyzny”
- Odznaczeni Brązowym Medalem „Siły Zbrojne w Służbie Ojczyzny”
- Odznaczeni Medalem 30-lecia Polski Ludowej
- Ludzie związani z Radomiem
- Ludzie związani ze Świdnikiem
- Ludzie związani z Tomaszowem Mazowieckim
- Wojskowi związani z Przasnyszem
- Ludzie związani z Inowrocławiem
- Ludzie związani z Włocławkiem
- Ludzie związani z Gdynią