Zygmunt Klemensiewicz (polityk)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Ten artykuł dotyczy polskiego polityka. Zobacz też: inne osoby o takim imieniu i nazwisku.
Zygmunt Klemensiewicz
Ilustracja
Zygmunt Klemensiewicz w mundurze legionowym. Rok 1916.
Data i miejsce urodzenia 23 marca 1874
Komańcza
Data i miejsce śmierci 8 sierpnia 1948
Kraków
poseł do Rady Państwa
Okres od 1913
do 1918
Przynależność polityczna Polska Partia Socjalno-Demokratyczna Galicji i Śląska Cieszyńskiego
poseł na Sejm Ustawodawczy
Okres od 1919
do 1922
Przynależność polityczna Polska Partia Socjalno-Demokratyczna Galicji i Śląska Cieszyńskiego
Polska Partia Socjalistyczna
senator III kadencji
Okres od 1930
do 1935
Przynależność polityczna Bezpartyjny Blok Współpracy z Rządem
Odznaczenia
Złoty Krzyż Zasługi Krzyż Walecznych (1920-1941, dwukrotnie) Krzyż Niepodległości

Zygmunt Gabryel Klemensiewicz (pseudonim literacki Alfred Górecki; ur. 23 marca 1874 w Komańczy, zm. 8 sierpnia 1948 w Krakowie) – lekarz, polityk, działacz społeczny, publicysta, filatelista i bibliofil, poseł do Rady Państwa w Wiedniu i do Sejmu Ustawodawczego, senator II RP.

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Zygmunt Klemensiewicz był synem Tytusa, powstańca styczniowego i Wandy ze Skrzyńskich. W 1894 roku złożył egzamin dojrzałości w krakowskim Gimnazjum im. Króla Jana III Sobieskiego. Rozpoczął studia na Wydziale Prawa Uniwersytetu Jagiellońskiego, by po roku przenieść się na Wydział Filozoficzny, w latach 1898–1899 wyjechać na studia medyczne do Berna a ostatecznie w 1903 roku ukończyć Wydział Lekarski. Jako student był współzałożycielem Stowarzyszenia Kształcącej się Młodzieży Postępowej „Zjednoczenie”, czasopisma „Prawo Ludu”, redaktorem broszur i kalendarzy robotniczych. Należał do Stowarzyszenia Dziennikarzy Polskich w Galicji. Pracował w instytucjach ubezpieczenia zdrowotnego w Galicji, był między innymi długoletnim przewodniczącym Powiatowej Kasy Chorych w Wieliczce. W 1897 roku ożenił się z Jadwigą Sikorską, farmaceutką, jedną z pierwszych kobiet-absolwentek Uniwersytetu Jagiellońskiego. Mieli trzy córki, jedną z nich była lekarka Jadwiga Beaupré.

Od 1905 roku sympatyzował z poglądami i działalnością Józefa Piłsudskiego, był redaktorem „Robotnika”. Jako członek Polskiej Partii Socjalno-Demokratycznej Galicji i Śląska Cieszyńskiego był delegatem na kongresy II Międzynarodówki w Kopenhadze w 1910 i Bazylei w 1912 roku. W 1913 roku został posłem do Rady Państwa w Wiedniu, członkiem Klubu Socjaldemokratycznego. Członek Wydziału Finansowego Komisji Tymczasowej Skonfederowanych Stronnictw Niepodległościowych[1]. Podczas I wojny światowej był żołnierzem Legionów Polskich i ich oficerem werbunkowym. Po zakończeniu wojny był członkiem Polskiej Komisji Likwidacyjnej i radnym Krakowa, posłem PPSD na Sejm Ustawodawczy, członkiem Klubu Związku Polskich Posłów Socjalistycznych. Jako ochotnik wziął udział w wojnie polsko-bolszewickiej w składzie 5 pułku piechoty Legionów. W 1921 roku został przeniesiony do rezerwy w stopniu majora.

W latach międzywojennych Zygmunt Klemensiewicz pełnił między innymi funkcje dyrektora Okręgowego Związku Kas Chorych w Krakowie, a od 1932 roku dyrektora Ogólnopaństwowego Związku Kas Chorych. Był członkiem władz regionalnych i krajowych Polskiej Partii Socjalistycznej, do 1929 roku, kiedy nie zgadzając się z opozycyjną wobec Józefa Piłsudskiego polityką władz partii wystąpił z niej, wiążąc się z Bezpartyjnym Blokiem Współpracy z Rządem. W latach 1927–1930 ponownie był radnym Krakowa. W 1930 roku został wybrany, z listy BBWR, senatorem III kadencji. Był współzałożycielem i długoletnim prezesem Robotniczego Klubu Sportowego Legia Kraków. Od 1934 roku do wybuchu II wojny światowej był dyrektorem Ubezpieczalni Społecznej w Krakowie.

Podczas wojny zaangażował się w działalność pomocową w ramach Obywatelskiego Komitetu Pomocy, Towarzystwa Opieki nad Więźniami "Patronat" i Rady Głównej Opiekuńczej. Dwukrotnie aresztowany, został zwolniony ze względu na stan zdrowia. Po zakończeniu działań wojennych był członkiem Miejskiego Komitetu Opieki Społecznej w Krakowie i Pełnomocnikiem Zarządu Polskiego Czerwonego Krzyża na Okręg Krakowski. Był odznaczony między innymi Złotym Krzyżem Zasługi, dwukrotnie Krzyżem Walecznych oraz Krzyżem Niepodległości.

Poza działalnością polityczną i społeczną Zygmunt Klemensiewicz był znanym filatelistą i bibliofilem. Publikował między innymi w czasopismach „Filatelista Polski” i „Nowy Filatelista”, był członkiem Towarzystwa Miłośników Książki. W 1952 roku opublikowano we Wrocławiu Bibliografię ekslibrisu polskiego jego autorstwa.

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Wanda Kiedrzyńska, Powstanie i organizacja Polskiego Skarbu Wojskowego 1912—1914, w: "Niepodległość", t. XIII zeszyt 1 (33), 1936, s. 94.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]