Étienne-François de Choiseul

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Étienne-François de Choiseul
Étienne-François de Choiseul.jpg
Étienne-François de Choiseul
Data i miejsce urodzenia 28 czerwca 1719
Nancy
Data i miejsce śmierci 8 maja 1785
Paryż
Zarządca Wogezów
Minister Spraw Zagranicznych
Okres urzędowania od 1758
do 1761
Minister Marynarki
Okres urzędowania od 1761
do 1766
Minister Wojny
Okres urzędowania od 1761
do 1770
Minister Spraw Zagranicznych
Okres urzędowania od 1766
do 1770
Étienne-François de Choiseul, Madame de Brionne i Abbé Barthélemy
Étienne-François de Choiseul

Étienne-François, książę de Choiseul, markiz de Stainville (ur. 28 czerwca 1719 w Nancy, zm. 8 maja 1785 w Paryżu) – francuski dyplomata.

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Wstąpił do armii francuskiej i wziął udział w wojnie o sukcesję austriacką 1740-1748, w toku której został generałem-lejtnantem. Zyskał na dworze królewskim względy Madame Pompadour, która popierała jego karierę.

Został zarządcą kraju Wogezów, w 1753 mianowany ambasadorem w Rzymie, gdzie miał łagodzić niepokoje wywołane antyfrancuską bullą Unigenitus papieża Klemensa XI. W 1757 został ambasadorem w Wiedniu i przyczynił się do zawarcia przymierza francusko-austriackiego. W latach 1758-1761 był ministrem spraw zagranicznych. Niemniej wpływ na politykę francuską zachował do 1770. W 1761 doprowadził do podpisania Paktu Familii, formalnego związku dworów Burbonów. W uznaniu jego zasług król Ludwik XV uczynił go parem i diukiem Francji. W latach 1761-1766 był ministrem marynarki, w latach 1761-1770 ministrem wojny, 1766-1770 ponownie ministrem spraw zagranicznych.

Zgniecenie wpływów Rosji uważał za najważniejsze zadanie francuskiej dyplomacji. Był zwolennikiem popierania konfederacji barskiej przeciwko Rosji. Dzięki jego zabiegom Francja wysłała do Polski setki doradców wojskowych, wspartych funduszami z francuskiej kasy państwowej. W 1766, po śmierci Stanisława Leszczyńskiego, przyłączył do Francji Lotaryngię, w 1768 to samo zrobił z Korsyką. Zezwolił na druk wielkiej encyklopedii francuskiej.

W 1765 doprowadził do wygnania jezuitów i to właśnie m.in. doprowadziło do upadku jego wpływów w 1770, gdy popierająca jezuitów partia dewotów wsparła Madame du Barry, znienawidzoną przez ministra metresę Ludwika XV, która spowodowała pozbawienie Choiseula funkcji państwowych.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

Historia Dyplomacji Polskiej - tom II 1572-1795, PWN Warszawa 1981, s. 515.

Poprzednik
René Louis de Voyer de Paulmy d'Argenson
Royal Standard of King Louis XIV.svg Pierwszy Minister Francji
1758-1770
Royal Standard of King Louis XIV.svg Następca
Emmanuel Armand de Vignerot du Plessis, książę de Richelieu
Poprzednik
Henri-Joseph d'Aubeterre
Flag of the Habsburg Monarchy.svg francuski ambasador w Austrii
1757-1758
Flag of the Habsburg Monarchy.svg Następca
César Gabriel de Choiseul-Praslin
Poprzednik
Charles Louis Auguste Fouquet, książę de Belle-Isle
Royal Standard of King Louis XIV.svg Francuski sekretarz wojny
1761-1770
Royal Standard of King Louis XIV.svg Następca
Louis François, markiz de Monteynard
Poprzednik
François-Joachim de Pierre de Bernis
Royal Standard of King Louis XIV.svg Sekretarz spraw zagranicznych
1758-1761
Royal Standard of King Louis XIV.svg Następca
César Gabriel de Choiseul-Praslin
Poprzednik
César Gabriel de Choiseul-Praslin
Royal Standard of King Louis XIV.svg Sekretarz spraw zagranicznych (ponownie)
1766-1770
Royal Standard of King Louis XIV.svg Następca
Louis Phélypeaux
Poprzednik
Nicolas René Berryer
Royal Standard of King Louis XIV.svg sekretarz stanu do spraw floty
1761-1766
Royal Standard of King Louis XIV.svg Następca
César Gabriel de Choiseul-Chevigny de Praslin