Burbonowie
Burbonowie (fr. Bourbon, hiszp. Borbón) – dynastia królów francuskich, hiszpańskich, Neapolu z Sycylią, panujących też w Parmie i Luksemburgu, odgałęzienie Kapetyngów, panująca we Francji w latach 1589-1830, z przerwą w okresie rewolucji francuskiej i napoleońskim. Obecnie francuska linia Burbonów wygasła, a istnieje dalej młodsza linia - Burbonów-Orleańskich oraz hiszpańska linia Burbonów.
Rodzina Burbonów ma bardzo rozbudowane drzewo genealogiczne. Szczegółowo i kompletnie przedstawione jest ono w artykule: Genealogia Burbonów.
Spis treści |
[edytuj] Burbonowie panujący we Francji
Pierwszy Burbonem na tronie Francji był Henryk IV, król Nawarry, syn królowej Joanny d'Albret i Antoniego Burbona, księcia Vendôme. Ród de Burbon-Vendôme wywodził się od Roberta de Clermont, z dynastii Kapetyngów, syna króla Ludwika IX Świętego i królowej Małgorzaty Prowansalskiej:
- Henryk IV (1589-1610), zapoczątkował dynastię, wywiódł Francję edyktem nantejskim z zapaści wojen religijnych.
- Ludwik XIII (1610-1643), zbudował silną władzę absolutystyczną
- Ludwik XIV (1643-1715). Szczyty absolutyzmu, dwór w Wersalu salonem mody i etykiety dla całej Europy, Paryż jej stolicą architektoniczną i kulturalną. Francja, dzięki jego wyniszczającym wojnom, supermocarstwem Europy Zachodniej.
- Ludwik XV (1715-1774), kontynuował zamiłowania swojego pradziadka Ludwika XIV do wojen, dbał o splendor dworu, zgodnie z powiedzeniem po nas choćby potop, równocześnie regres gospodarczy Francji
- Ludwik XVI (1774-1792), odziedziczył po dziadku wielki kryzys finansowy, który sprawił, że absolutystyczne Królestwo Francuskie utonęło w odmętach wielkiej rewolucji społecznej. Ścięty w czasie terroru Robespierre'a w styczniu 1793
- Ludwik XVIII (1814-1824), król z konstytucją i parlamentem
- Karol X (1824-1830), ostatni panujący ze starszej gałęzi dynastii Burbonów
- Ludwik Filip I (1830-1848), jedyny król z młodszej gałęzi orleańskiej
[edytuj] Burbonowie panujący w Hiszpanii
W Hiszpanii pierwszym Burbonem na tronie był Filip V, młodszy wnuk króla Francji Ludwika XIV Wielkiego i infantki Marii Teresy Hiszpańskiej (na której prawa do tronu się powołano). W 1700r na mocy testamentu Karola II Habsburga został on królem Hiszpanii. Jego potomkowie panują tam (z przerwami) do dziś - obecny król Jan Karol I również pochodzi z tej dynastii:
- Filip V (1700-1724) oraz (1724-1746)
- Ludwik I (1724)
- Ferdynand VI (1746-1759)
- Karol III (1759-1788)
- Karol IV (1788-1808)
- Ferdynand VII (1813-1833)
- Izabela II (1833-1868)
- Alfons XII (1875-1885)
- Alfons XIII (1886-1931)
- Jan Karol I (od 1975)
[edytuj] Burbonowie panujący w Królestwie Neapolu i Sycylii (od 1816: Obojga Sycylii)
Pierwszym władcą Neapolu i Sycylii z dynastii Burbonów był król Hiszpanii - Karol III Hiszpański, nie mogąc łączyć dwóch koron, zrzekł się Neapolu i Sycylii na rzecz swojego młodszego syna - Ferdynanda Burbona, co do którego wiadomo było, że nie odziedziczy korony Hiszpanii:
[edytuj] Burbonowie panujący w Parmie
Pierwszy książę Parmy z dynastii Burbonów był młodszym synem pierwszego króla Hiszpanii z dynastii Burbonów - Filipa V i jego drugiej żony - Elżbiety Farnese. Gdy ród Farnese wymarł, jego matka odziedziczyła rodzinną Parmę, którą przekazała Filipowi, niemającemu perspektyw na zostanie królem Hiszpanii:
- Filip I (1748-1765)
- Ferdynand I (1765-1802)
- Ludwik I (1802-1803)
- Karol II (1847-1854, zm. 1883)
- Karol III (1849-1849)
- Robert I (1854-1859, zm. 1907), dziadek wielkiego księcia Jana Luksemburskiego
[edytuj] Burbonowie panujący w Luksemburgu (Linia Burbon-Parma)
Jan I był synem Karoliny de Nassau, wielkiej księżnej Luksemburga, i Feliksa Burbon-Parmeńskiego (syna Roberta I, księcia Parmy). Jako ojciec przekazał swoim potomkom nazwisko Burbon-Parma, ale niektórzy wciąż używają starej nazwy dynastii - Nassau-Weilburg:
[edytuj] Genealogia Burbonów
cz 1
Antoni de Burbon-Vendôme (1518-1562) = Joanna d'Albret (1528-1572) │ └── Henryk IV Burbon (1553-1610), król Francji = Małgorzata de Valois = Maria Medycejska │ ├── Ludwik XIII Burbon (1601-1643), król Francji │ = Anna d'Austria (1601-1666) │ │ │ ├── Ludwik XIV Burbon (1638-1715), król Francji │ │ = Maria Teresa Hiszpańska (1638-1683) │ │ │ │ │ ├── Ludwik Burbon (1661-1711), Delfin Francji │ │ │ = Maria Anna Bawarska (1660-1690) │ │ │ │ │ │ │ ├── Ludwik (1682-1712), Delfin Francji │ │ │ │ = Maria Adelajda Sabaudzka (1685 – 1712) │ │ │ │ │ │ │ ├── Filip V Hiszpański (1683–1746), książę Anjou │ │ │ │ = Maria Ludwika Sabaudzka (1688-1714) │ │ │ │ = Elżbieta Farnese (1692-1766) │ │ │ │ │ │ │ │ │ ├── Burbonowie Hiszpańscy │ │ │ │ │ │ │ │ │ ├── Burbonowie Neapolitańscy │ │ │ │ │ │ │ │ │ └── Burbonowie Parmeńscy │ │ │ │ │ │ │ └── Karol książę d'Alençon (1686-1714) │ │ │ = Maria Ludwika Elżbieta Burbon-Orléans (1695-1719) │ │ │ │ │ ├── Anna Elżbieta (1662) │ │ │ │ │ ├── Maria Anna (1664) │ │ │ │ │ ├── Maria Teresa (1667-1672) │ │ │ │ │ ├── Filip (1668–1671) │ │ │ │ │ └── Ludwik Franciszek (1672) │ │ │ │ = Ludwika de La Vallière (1644-1710) │ │ │ │ │ ├── Karol (1663) │ │ │ │ │ ├── Filip (1665–1666) │ │ │ │ │ ├── Ludwik (1665–1666) │ │ │ │ │ ├── Córka │ │ │ │ │ ├── Maria Anna Bourbon (1666–1739) │ │ │ = Ludwik Armand I Burbon-Conti (1661–1685) │ │ │ │ │ └── [[Ludwik Burbon (hrabia Vermandois)|Ludwik (1667–1683), hrabia Vermandois]] │ │ │ │ = Franciszka Atena Montespan (1640-1707) │ │ │ │ │ ├── syn (1669) │ │ │ │ │ ├── córka (1669–1672) │ │ │ │ │ ├── Ludwik August Burbon (1670–1736), książę Maine │ │ │ = Anna Ludwika Benedykta Burbon-Condé (1676-1753) │ │ │ │ │ │ │ ├── córka (1694) │ │ │ │ │ │ │ ├── Ludwik Konstantyn, książę Dombes (1695-1698) │ │ │ │ │ │ │ ├── córka (1697-1699) │ │ │ │ │ │ │ ├── Ludwik Augusto książę Dombes (1700-1755) │ │ │ │ │ │ │ ├── Ludwik Karol hrabia d'Eu (1701-1775) │ │ │ │ │ │ │ ├── Karol książę d'Aumale (1704-1708) │ │ │ │ │ │ │ └── Ludwika Franciszka (1707-1743) │ │ │ │ │ ├── Ludwik Cezar (#PATRZ1672–1683), hrabia Vexin │ │ │ │ │ ├── Ludwika Franciszka (1673–1743) │ │ │ │ │ ├── Ludwika Maria Anna (1674-1681) │ │ │ │ │ ├── Franciszka Maria (1677–1749) │ │ │ = Filip II Burbon-Orléans (1674-1723) │ │ │ │ │ └── Ludwik Aleksander Burbon (1678–1737), Hrabia Tuluzy │ │ = Maria Noailles │ │ │ │ │ └── Burbon-Penthièvre │ │ │ └── Filip I Burbon-Orleański (1640-1701), książę Orleanu │ = Henrietta Anna Stuart (1644-1670) │ = Elżbieta Szarlotta Wittelsbach (1652-1722) │ │ │ └── Burbonowie-Orleańscy │ ├── Elżbieta (1602-1644) │ = Filip IV Habsburg (1605-1665) │ ├── Maria Krystyna (1606-1663) │ = Wiktor Amadeusz I (1587-1637) │ ├── Mikołaj Henryk, książę Orleanu (1607-1611) │ ├── Gaston Orleański (1608-1660) │ = Maria de Montpensier, księżna Montpensier (1605-1627) │ │ │ └── Anna Maria Ludwika Orleańska (1627-1693) │ │ = Małgorzata Lotaryńska (1615-1672) │ │ │ ├── Małgorzata Ludwika (1645-1721) │ │ = Cosimo III de' Medici (1642-1723) │ │ │ ├── Elżbieta (1646–1696) │ │ = Ludwik Józef Guise (1650-1671) │ │ │ ├── Franciszka Magdalena (1648–1664) │ │ = Karol Emanuel II (1634-1675) │ │ │ ├── Jan Gaston (1650-1652) │ │ │ └── Maria Anna (1652–1695) │ └── Henrietta Maria (1609-1669) = Karol I Stuart (1600-1649) = Gabrielle d'Estrées (1571-1599) │ └── Burbonowie Vendôme
cz 2
Ludwik (1682-1712), Delfin Francji = Maria Adelajda Sabaudzka (1685–1712) │ ├── Ludwik , książę Bretanii (1704-1705) │ ├── Ludwik , książę Bretanii (1707-1712) │ └── Ludwik XV (1710-1774), król Francji = Maria Leszczyńska (1703-1768) │ ├── Ludwika Elżbieta (1727-1759) │ = Filip I Parmeński (1720-1765) │ ├── Henrietta Anna (1727-1752) │ ├── Maria Ludwika (1728-1733) │ ├── Ludwik (1729-1765) │ = Maria Teresa Rafaela Burbon (1726–1746) │ │ │ └── Maria Teresa (1746–1748) │ │ = Maria Józefa Saska (1731-1767) │ │ │ ├── Maria-Zefiryna (1750–1755) │ │ │ ├── Ludwik książę Burgundii (1751–1761) │ │ │ ├── Ksawery, książę Akwitanii (1753–1754) │ │ │ ├── Ludwik XVI Francuski (1754–1793), król Francji │ │ = Maria Antonina Austriaczka (1755-1793) │ │ │ │ │ ├── Maria Teresa (1778-1851) │ │ │ = Ludwik Antoni (1775-1844), książę Angoulême │ │ │ │ │ ├── Ludwik Józef (1781-1789), Delfin Francji │ │ │ │ │ ├── Ludwik XVII Francuski (1785-1795), król Francji │ │ │ │ │ └── Zofia Helena (1786-1787) │ │ │ ├── Ludwik XVIII Francuski (1755–1824), król Francji │ │ = Maria Józefina Sabaudzka (1753-1810) │ │ │ ├── Karol X Francuski (1757–1836), król Francji │ │ = Maria Teresa Sabaudzka (1756-1805) │ │ │ │ │ ├── Ludwik Antoni (1775–1844), król Francji │ │ │ = Maria Teresa (1778-1851) │ │ │ │ │ ├── Zofia (1776–1783) │ │ │ │ │ ├── Karol Burbon (1778-1820) │ │ │ = Karolina Neapolitańska (1798-1870) │ │ │ │ │ │ │ ├── Ludwika Burbon (1819-1864) │ │ │ │ = Karol III Parmeński (1823-1854) │ │ │ │ │ │ │ └── Henryk V (1820-1883), król Francji │ │ │ = Maria Teresa Austriacka (1817-1886) │ │ │ │ │ └── Maria Teresa (1783) │ │ │ ├── Maria Klotylda (1759–1802) │ │ = Karol Emanuel IV (1751-1819) │ │ │ └── Elżbieta (1764–1794) │ ├── Filip (1730-1733) │ ├── Adelajda (1732-1800) │ ├── Wiktoria Ludwika (1733-1799) │ ├── Zofia Filipa (1734-1782) │ ├── Teresa Felicyta (1736-1744) │ └── Ludwika Maria (1737-1787)
[edytuj] Zobacz też
- władcy Francji
- władcy Hiszpanii
- wojna o sukcesję hiszpańską
- Francuska Rodzina Królewska
- Drzewo genealogiczne Burbonów:schemat uproszczony
