Adźiwikowie

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj

Adżiwikowie (sanskr. ājīvika, prakryckie także ajīvaka - "profesjonalista", "traktujący ascezę jako sposób na życie") - indyjski system religijny i filozoficzny wyznający skrajny ascetyzm, determinizm i swoisty ateizm. Ostatnie wzmianki o nich pochodzą z XIV wieku, kiedy to zostali wchłonięci przez hinduizm. Chodzili nago, żyli tylko z jałmużny. Posiadali własny kanon ksiąg, z których nie zachowały się żadne[1]. Byli intensywnie zwalczani przez myślicieli należących do innych współczesnych im szkół religijnych, zwłaszcza przez dżinistów, z którymi mieli wspólne korzenie, oraz przez buddystów, a przez większość filozofów hinduistycznych uważani za rażąco niemoralnych (ateizm, nietypowe podejście do kwestii karmy, nagość mniszek, praktyki seksualne[2]). Znani byli ze skrajnie surowych rytuałów inicjacyjnych. Uważali, że każdy może robić co chce (nawet najciężej "grzeszyć"), gdyż i tak ostatecznie każdy po wielu wcieleniach osiągnie mokszę, niezależnie od jakichkolwiek uczynków. Święty i grzesznik mieli dla nich te same zasługi, mimo to stosowali najskrajniejszą ascezę (skrajniejsza znana była tylko w kilku efemerycznych sektach hinduskich). Uprawianie ascezy było dla nich nie tyle środkiem do osiągnięcia celu, jakim jest wyzwolenie, ile "dowodem" na wysoki stopień rozwoju duchowego. Znani są tylko z polemicznych dokumentów swoich przeciwników. We wczesnym średniowieczu mieli się nawrócić najpierw (ok. VIII w.) na buddyzm mahajany, potem na tantryzm i wreszcie (ok. XIV w.) na wisznuicki bhaktyzm.

Przedstawiciele[edytuj | edytuj kod]

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

  1. Praca zbiorowa pod redakcją naukową Joachima Śliwy, 2005, Wielka Historia Świata Tom 2 Stary i Nowy Świat od rewolucji neolitycznej do podbojów Aleksandra Wielkiego, ss. 543, Oficyna Wydawnicza FOGRA, ISBN 83-85719-83-0.
  2. zob. np. M. Eliade, s. 205
  3. 3,0 3,1 Okres późnowedyjski: pierwsi filozofowie. W: Piotr Balcerowicz: Historia klasycznej filozofii indyjskiej. Część pierwsza: początki, nurty analityczne i filozofia przyrody. Wyd. 1. Warszawa: Wydawnictwo Akademickie DIALOG, 2003, s. 121-124, seria: Świat Orientu. ISBN 83-88938-55-X.