Aleksandr Błok

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Aleksandr Błok
Passe-partout Błoka, ok. 1910
Passe-partout Błoka, ok. 1910
Podpis Aleksandr Błok
Imiona i nazwisko Aleksandr Aleksandrowicz Błok
(ros. Александр Александрович Блок)
Data i miejsce urodzenia 28 listopada 1880
Imperium Rosyjskie Petersburg
Data i miejsce śmierci 7 sierpnia 1921
Rosyjska Federacyjna Socjalistyczna Republika Radziecka Piotrogród
Zawód pisarz, dramaturg
Narodowość rosyjska
Język rosyjski
Obywatelstwo rosyjskie, radzieckie
Alma Mater Petersburski Uniwersytet Państwowy
Okres 1903–1921
Gatunki liryka, dramat, publicystyka
Ważne dzieła Dwunastu, Nieznajoma
Muzeum artysty Muzeum-dom Błoka w Petersburgu
Commons Multimedia w Wikimedia Commons
Źródła Aleksandr Błok w Wikiźródłach
Wikicytaty Aleksandr Błok w Wikicytatach

Aleksandr Aleksandrowicz Błok (ros. Александр Александрович Блок; ur. 16 listopada?/28 listopada 1880 w Petersburgu, Imperium Rosyjskie - zm. 7 sierpnia 1921 w Piotrogrodzie, Rosyjska Federacyjna SRR) – rosyjski poeta symbolista epoki srebrnego wieku, dramaturg.

Biografia[edytuj | edytuj kod]

Rodzice poety żyli w separacji, ojciec był profesorem prawa Imperatorskiego Uniwersytetu w Warszawie, zmarł w Warszawie i został pochowany na prawosławnym cmentarzu na Woli. Matka, córka rektora Uniwersytetu w Petersburgu – Andrzeja Biekietowa, zajmowała się literaturą, po roku małżeństwa uciekła z Warszawy w połogu.

Pierwsze wiersze Aleksander Błok zaczął pisać w wieku pięciu lat. W 1898 roku wstąpił na Wydział Prawa Uniwersytetu Petersburskiego, a w 1901 rozpoczął naukę na Wydziale Filologicznym, który ukończył w 1906. W 1903 roku, w wieku lat 23 ożenił się z Lubow Mendelejewą, córką wybitnego chemika. W tym samym roku debiutował w piśmie symbolistów "Nowyj put'" (Новый Путь).

W czasie wojny służył jako podoficer służby inżynieryjno-budowlanej. Od maja 1917 był naczelnym redaktorem literackich protokołów Nadzwyczajnej Komisji Śledczej, powołanej przez Rząd Tymczasowy.

Poszukujący harmonii we wczesnej twórczości poeta, w jej fazie dojrzałej skierował się ku kulturze i cywilizacji w postaci buntu przeciw współczesności. Rozwinął wiersz toniczny, wprowadził system powtórzeń zdań, zwrotów, dźwięków. Twórczość Błoka w sposób zwarty realizowała program estetyczny rosyjskich symbolistów, co dało mu miejsce zarówno odrębne, jak wybitne.

Fascynacje[edytuj | edytuj kod]

Wasniecow
Niestierow

Błok traktował kultowo malarstwo prerafaelickie, jego mistrzami byli Fra Angelico i Giovanni Bellini – ideał sztuki bezpośredniej i nastrojowej. Identyfikował harmonię z kobiecością, symbolikę taką zawarł w Przepięknej Pani. Inspirowany baśniowym malarstwem Wiktora Wasniecowa (Васнецов) i cerkiewno-ruskimi obrazami Grigorija Niestierowa (Нестеров). Przemożny wpływ miała na Błoka muzyka (Modest Musorgski), ale melodię liryki kształtowały też romanse cygańskie i sentymentalne pieśni uliczne.

Błok w literaturze[edytuj | edytuj kod]

Aleksiej Nikołajewicz Tołstoj złośliwie przedstawił Błoka w książce dla dzieci o Buratino.

Dzieła[edytuj | edytuj kod]

Poezja i poematy[edytuj | edytuj kod]

  • Wiersze o Przepięknej Pani 1904
  • Niespodziewana radość 1906
  • Nocny fiołek 1906
  • Śnieżna maska 1907
  • Wolne myśli 1907
  • Dramaty liryczne 1908
  • Ziemia pod śniegiem 1908
  • Wiersze włoskie 1909
  • Odwet 1910
  • Nocne godziny 1911
  • Carmen 1914
  • Ante lucem (b.d.)

Cykle[edytuj | edytuj kod]

Dramat[edytuj | edytuj kod]

Publicystyka[edytuj | edytuj kod]

  • Ostatnie dni caratu 1920
  • Inteligencja i rewolucja

Publicystyka literacka[edytuj | edytuj kod]

  • O współczesnej sytuacji symbolizmu rosyjskiego 1910
  • kierownictwo działu krytycznego periodyku Złote runo 1907-1908

Źródła[edytuj | edytuj kod]

Źródła w języku angielskim

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Barański Z., Semczuk A., Literatura rosyjska w zarysie, PWN 1976

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]