Uniwersytet Warszawski

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Uniwersytet Warszawski
Universitas Varsoviensis
University of Warsaw
Uniwersytet Warszawski
Data założenia 19 listopada 1816
Typ uczelni publiczna
Państwo  Polska
Adres Krakowskie Przedmieście 26/28
00-927 Warszawa
Liczba pracowników
• naukowych		 6214[1]
3244
Liczba studentów 52 101[2]
Rektor dr hab. Marcin Pałys, prof. UW
Członkostwo EUA, Socrates-Erasmus, CIRCEOS
Położenie na mapie Warszawy
Mapa lokalizacyjna Warszawy
Uniwersytet Warszawski
Uniwersytet Warszawski
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Uniwersytet Warszawski
Uniwersytet Warszawski
Ziemia 52°14′25″N 21°01′09″E / 52.240277777778, 21.019166666667Na mapach: 52°14′25″N 21°01′09″E / 52.240277777778, 21.019166666667
Commons Multimedia w Wikimedia Commons
Strona internetowa
Brama główna Uniwersytetu Warszawskiego
Wincenty Kasprzycki, Wystawa Sztuk Pięknych w Warszawie w 1828 roku

Uniwersytet Warszawski – polska uczelnia państwowa, założona 19 listopada 1816 roku w Warszawie. Najlepszy uniwersytet w Polsce według The Times Higher Education Supplement (QS World University Rankings) [3]. W rankingu szanghajskim (ARWU) z 2012 roku uczelnia została sklasyfikowana na miejscach 301-400 [4]. Według ogólnoświatowego rankingu szkół wyższych Webometrics Ranking of World Universities ze stycznia 2013, opracowanego przez hiszpański instytut Consejo Superior de Investigaciones Científicas uczelnia zajmuje 1. miejsce w Polsce wśród uniwersytetów, a na świecie 234. pośród wszystkich typów uczelni[5]. Corocznie, uniwersytet zajmuje 1-2 miejsce w rankingu polskich uczelni państwowych przeprowadzanych przez "Rzeczpospolitą" i "Perspektywy".

Spis treści

Historia [edytuj]

1816–1831 [edytuj]

W listopadzie roku 1816 cesarz Rosji i król Polski Aleksander I przychylił się do inicjatywy Stanisława Kostki Potockiego i Stanisława Staszica, podejmując decyzję (Postanowienie naznaczające założenie Szkoły Głównéy pod imieniém Królewskiego Uniwersytetu z dnia 7 (19) listopada 1816 r. – Dz.Pr.K.P. Tom XIII, Nr 51, str. 90-95) o utworzeniu Królewskiego Uniwersytetu Warszawskiego – przez połączenie Szkoły Prawa i Nauk Administracyjnych (zał. 1808) oraz Szkoły Lekarskiej zwanej też Akademickim Wydziałem Lekarskim (zał. 1809). Po uzupełnieniu uczelnia składała się z 5 wydziałów:

  • Prawa i Nauk Administracyjnych (9 katedr: Nauk Przygotowawczych; Pandektów; Prawa Polskiego Dawnego i Historii Prawa Polskiego; Prawa Cywilnego Obecnie Obowiązującego; Prawa Kryminalnego, Postępowania Cywilnego i Kryminalnego i Konstytucji; Prawa Kanonicznego; Ekonomii Politycznej, Prawa Administracyjnego, Prawa Policyjnego i Nauki Finansowej; Nauki Handlu, Prawa Handlowego i Statystyki; Technologii, Rolnictwa i Leśnictwa: do roku 1819) – wybitnymi profesorami byli: J. W. Bandtkie (historia prawa polskiego) i F. Skarbek (ekonomia)[6]
  • Nauk Lekarskich (10 katedr: Anatomii Teoretycznej i Praktycznej oraz Porównawczej; Farmacji, Farmakologii, Chemii Policyjnej i Prawnej; Fizjologii i Dietetyki; Patologii Ogólnej, Historii Medycyny i Propedeutyki; Materii Lekarskiej, Toksykologii i Formularza, czyli Receptury; Chirurgii Teoretycznej; Chirurgii Operacyjnej; Patologii i Terapii Szczegółowej; Położnictwa, Chorób Ciężarnych, Położnic i Nowo narodzonych; Chorób Epizootycznych, Medycyny Prawnej i Policji Lekarskiej) – wybitnymi profesorami byli: J. Mile (fizjologia), M. Roliński (anatomia) i J. B. Freyer (materia lekarska)
  • Teologicznego (6 katedr: Pisma Św. i Nauk Pomocniczych; Historii Kościoła; Prawa Kościelnego; Teologii Dogmatycznej; Teologii Moralnej; Teologii Pasterskiej) – wybitnymi profesorami byli: W. A. Szweykowski (teologia pasterska) i P. Szymański (biblistyka)
  • Filozoficznego (powstał w roku 1817)
  • Nauk i Sztuk Pięknych, powstał w roku 1818, (w latach 1826–1829 studiował tu Fryderyk Chopin)

W 1830 roku car Mikołaj I, upamiętniając swego brata Aleksandra I, przemianował uczelnię na Uniwersytet Królewsko-Aleksandrowski (Postanowienie dozwalające Uniwersytetowi Warszawskiemu przyiąć nazwanie Uniwersytetu Królewsko-Alexandrowskiego z dnia 18 (30) marca 1830 r. – Dz.Pr.K.P. Tom XIII, Nr 51, str. 86-90).

Po upadku Powstania listopadowego, w którym uczestniczyło wielu studentów, uniwersytet został zamknięty.

1857–1869 [edytuj]

W 1857 roku otwarto Akademię Medyko-Chirurgiczną (ograniczona do dwóch wydziałów: lekarskiego i farmaceutycznego), a w 1862 Szkołę Główną Warszawską (Варшавская Главная Школа), posiadającej cztery wydziały:

  • Prawa i Administracji
  • Filologiczno-Historyczny
  • Matematyczno-Fizyczny
  • Lekarski

Rektorem uczelni został Józef Mianowski. Szkołę zamknięto niedługo po upadku Powstania styczniowego (w 1869).

1870–1918 [edytuj]

W 1870 roku otwarto Cesarski Uniwersytet Warszawski (Императорский Варшавский Университет). W trakcie pierwszej wojny światowej uniwersytet został ewakuowany do Rostowa nad Donem (1915), gdzie do końca lipca 1917 roku działał jako "Cesarski Uniwersytet Warszawski w m.Rostowie nad Donem" (Императорский Варшавский Университет в г.Ростове-на-Дону). Uczelnia została następnie przekształcona postanowieniem Rządu Tymczasowego w Uniwersytet w Rostowie nad Donem. Jednocześnie w latach 1915–1918 niemieckie władze okupacyjne wyraziły zgodę na działalność Uniwersytetu w Warszawie.

Pieczęć Cesarskiego Uniwersytetu Warszawskiego

1918–1939 [edytuj]

W odrodzonym państwie polskim uczelnia funkcjonowała jako Uniwersytet Warszawski. Po raz pierwszy w swojej historii wszystkie władze UW pochodziły z wyboru. Na początku lat trzydziestych uniwersytet stał się największą polską uczelnią – pracowało tam 250 profesorów i docentów, a naukę pobierało 10 000 studentów. Po śmierci Józefa Piłsudskiego w 1935 roku Senat UW zmienił nazwę uczelni na Uniwersytet Józefa Piłsudskiego w Warszawie.

1939–1945 [edytuj]

W trakcie okupacji polskie uczelnie wyższe były zamknięte. Zbiory i wyposażenie wielu nowoczesnych pracowni UW zostały wywiezione do Niemiec. Sam uniwersytet przekształcono w koszary żandarmerii. Pomimo zakazów okupanta i groźby kary śmierci, wielu wykładowców prowadziło zajęcia ze studentami w mieszkaniach prywatnych. W ten sposób powstała rozbudowana struktura tajnego nauczania, stanowiąca część polskiego ruchu oporu. W 1944 roku w zajęciach uczestniczyło już ok. 300 pracowników naukowych i 3 500 studentów. Większość studentów była jednocześnie żołnierzami podziemia. W czasie wojny zginęło 63 profesorów UW. Budynki uczelniane uległy zniszczeniu w 60%, a zbiory w 70–80%.

Po roku 1945 [edytuj]

Transparent białoruskich studentów wywieszony w czasie strajku w maju 1988
Hall Główny Biblioteki Uniwersyteckiej w Warszawie przy ul. Dobrej
Collegium Novum (dawny gmach BUW)

Po wojnie powrócono do nazwy Uniwersytet Warszawski. W grudniu 1945 roku zajęcia rozpoczęło ponad 4 000 studentów.

Rozporządzeniem Rady Ministrów z 24 października 1949 r. zlikwidowano Wydziały: Lekarski i Farmaceutyczny, a w ich miejsce utworzono Akademię Lekarską (później Medyczną). Zlikwidowano też Wydział Teologii Ewangelickiej i Wydział Teologii Katolickiej, wyodrębniając odpowiednio Chrześcijańską Akademię Teologiczną i Akademię Teologii Katolickiej.

W 1968 roku Uniwersytet otworzył filię w Białymstoku, przekształconą w 1997 roku w samodzielny Uniwersytet w Białymstoku.

Uniwersytet Warszawski był za czasów PRL ważnym ośrodkiem opozycyjnym. W marcu 1968 roku na uczelni doszło do masowych demonstracji studenckich.

Rektorzy [edytuj]

  1. Ks. Wojciech Szweykowski (1818–1831)
  2. Józef Karol Skrodzki (1831)
  3. Józef Mianowski (1862–1869)
  4. Piotr Ławrowski (1869–1873)
  5. Nikołaj Błagowieszczański (1874–1884)
  6. Nikołaj Ławrowski (1884–1890)
  7. Michaił Szałfiejew (1895)
  8. Pawieł Kowalewski (1896)
  9. Grigorij Zenger (1896)
  10. Michaił Szałfiejew (1898)
  11. Grigorij Uljanow (1899–1903)
  12. Piotr Ziłow (1904)
  13. Jefim Karski (1905–1911)
  14. Wasilij Kudrewiecki (1911–1912)
  15. Iwan Trepicyn (1913)
  16. Siergiej Wiechow (1914–1915)
  17. Józef Brudziński (1915–1917)
  18. Antoni Kostanecki (1917–1919)
  19. Stanisław Józef Thugutt (1919–1920)
  20. Jan Karol Kochanowski (1920–1921)
  21. Jan Mazurkiewicz (1921–1922)
  22. Jan Łukasiewicz (1922–1923)
  23. Ignacy Koschembahr-Łyskowski (1923–1924)
  24. Franciszek Krzyształowicz (1924–1925)
  25. Stefan Pieńkowski (1925–1926)
  26. Bolesław Hryniewiecki (1926–1927)
  27. Ks. Antoni Szlagowski (1927–1928)
  28. Gustaw Przychocki (1928–1929)
  29. Tadeusz Brzeski (1929–1930)
  30. Mieczysław Michałowicz (1930–1931)
  31. Jan Łukasiewicz (1931–1932)
  32. Józef Ujejski (1932–1933)
  33. Stefan Pieńkowski (1933–1936)
  34. Włodzimierz Antoniewicz (1936–1939)
  35. Jerzy Modrakowski (1939)
  36. Stefan Pieńkowski (1945–1947)
  37. Franciszek Czubalski (1947–1949)
  38. Jan Wasilkowski (1949–1952)
  39. Stanisław Turski (1952–1969)
  40. Zygmunt Rybicki (1969–1980)
  41. Henryk Samsonowicz (1980–1982)
  42. Kazimierz Albin Dobrowolski (1982–1985)
  43. Rector electus Klemens Szaniawski (1984)
  44. Grzegorz Białkowski (1985–1989)
  45. Andrzej Kajetan Wróblewski (1989–1993)
  46. Włodzimierz Siwiński (1993–1999)
  47. Piotr Węgleński (1999–2005)
  48. Katarzyna Chałasińska-Macukow (2005–2012)
  49. Marcin Pałys (2012-)

Kampusy i budynki uniwersyteckie [edytuj]

Kampus Główny [edytuj]

Pałac Kazimierzowski i mury okalające kampus Uniwersytetu Warszawskiego od strony skarpy

Władze uniwersytetu, znaczna część administracji i niektóre z wydziałów urzędują w zabytkowych gmachach przy Krakowskim Przedmieściu. Główne wejście na teren kampusu prowadzi przez zabytkową Bramę Główną UW. Do budynków na tym terenie należą:

W okolicach Kampusu Głównego są zlokalizowane również inne budynki uniwersyteckie. Są to m.in.:

  • Nowy Świat 67 – siedziba instytutów: Nauk Politycznych i Polityki Społecznej
  • Nowy Świat 69 – budynek Wydziału Dziennikarstwa i Nauk Politycznych (Instytut Dziennikarstwa, Katedra Europeistyki), Wydziału Prawa i Administracji oraz Kolegium Międzywydziałowych Indywidualnych Studiów Humanistycznych
  • Krakowskie Przedmieście 1 - siedziba Instytutu Badań Interdyscyplinarnych "Artes Liberales", Instytutu Filologii Klasycznej Wydziału Polonistyki, Instytutu Prawa Międzynarodowego Wydziału Prawa i Administracji
  • Krakowskie Przedmieście 3 – siedziba wydziałów: Dziennikarstwa i Nauk Politycznych, Filozofii i Socjologii
  • Karowa – Instytut Studiów Regionalnych i Globalnych WGiSR (Karowa 20, budynek zajmowany razem z Domem Spotkań z Historią), Instytut Socjologii.

Powiśle [edytuj]

Obserwatorium Astronomiczne Uniwersytetu Warszawskiego

U podnóża skarpy warszawskiej, poniżej kampusu głównego UW, nad brzegiem Wisły zlokalizowano niedawno nową siedzibę Biblioteki Uniwersyteckiej. W jej budynku znajdują się także pomieszczenia Wydziału Prawa i Administracji. Na ulicy Bednarskiej znajduje się Sekcja Koreanistyki Wydziału Orientalistycznego, a przy ulicy Browarnej część Wydziału Neofilologii oraz Wydziału Lingwistyki Stosowanej. W przyszłości planowana jest dalsza rozbudowa instytucji uniwersyteckich w tej części Powiśla.

Kampus Ochota [edytuj]

W dzielnicy Ochota, w tzw. "Kampusie Ochota", gdzie mieszczą się także placówki Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego i Polskiej Akademii Nauk, znajdują się:

Mokotów [edytuj]

W rejonie ulic Smyczkowej i Szturmowej na Mokotowie (Służew) zlokalizowano szereg budynków uniwersyteckich. W szczególności swoje siedziby mają tu niektóre jednostki Wydziału Lingwistyki Stosowanej, Wydział Zarządzania, budynki Wydziału Fizyki oraz kilka jednostek niższego szczebla.

W budynku przy alei Niepodległości 22 nazywanym "Ośrodek Ksawerów", przejętym przez UW od Akademii Spraw Wewnętrznych, znajduje się szereg jednostek niższego szczebla, w tym Centrum Europejskie UW oraz Ośrodek Studiów Amerykańskich.

Inne lokalizacje [edytuj]

Pozostałe jednostki uczelni rozrzucone są głównie po różnych częściach Śródmieścia. Tu znajdują się m.in.

Struktura [edytuj]

W skład Uniwersytetu Warszawskiego wchodzi 20 wydziałów, a także liczne jednostki dydaktyczne i administracyjne.

Wydziały [edytuj]

Pozostałe jednostki naukowo-dydaktyczne [edytuj]

Budynek Porektorski – siedziba Wydziału Orientalistycznego UW

Inne jednostki [edytuj]

Organizacje studenckie [edytuj]

Na Uniwersytecie Warszawskim działają ogólnopolskie organizacje studenckie:

Obecne władze [edytuj]

Sławni absolwenci [edytuj]

Information icon.svg Z tym tematem związana jest kategoria: Absolwenci Uniwersytetu Warszawskiego.

Laureaci Nagrody Nobla:

  • Henryk Sienkiewicz (1846–1916) – absolwent Szkoły Głównej Warszawskiej, laureat Nagrody Nobla z Literatury (1905)
  • Menachem Begin (1913–1992) – absolwent Wydziału Prawa i Administarcji (1935), laureat Pokojowej Nagrody Nobla (1978)
  • Józef Rotblat (1908–2005) – obronił doktorat na Wydziale Fizyki (1938), laureat Pokojowej Nagrody Nobla (1995)
  • Leonid Hurwicz (1917–2008) – absolwent Wydziału Prawa i Administarcji (1938), laureat Nagordy Nobla z Ekonomii (2007)

Prezydenci Rzeczypospolitej Polskiej:

  • Kazimierz Sabbat (1913–1989) – absolwent Wydziału Prawa i Administracji (1939), Prezydent RP na Uchodźstwie w latach 1986–1989
  • Lech Kaczyński (1949–2010) – absolwent Wydziału Prawa i Administracji (1971), Prezydent RP w latach 2005–2010
  • Bronisław Komorowski (ur. 1952) – absolwent Wydziału Historycznego (1977), Prezydent RP od 2010 roku

Premierzy Polski:

  • Jan Kucharzewski (1876–1952) – absolwent Wydziału Prawa i Administracji (1898), Premier Królestwa Polskiego w latach 1917–1918 i ponownie w 1918
  • Leopold Skulski (1877–1940) – absolwent farmacji (1903), Prezes Rady Ministrów w latach 1919–1920
  • Tadeusz Mazowiecki (ur. 1927) – student Wydziału Prawa i Administracji (studiów nie ukończył), Prezes Rady Ministrów w latach 1989–1991
  • Jan Olszewski (ur. 1930) – absolwent Wydziału Prawa i Administracji (1953), Prezes Rady Ministrów w latach 1991–1992
  • Włodzimierz Cimoszewicz (ur. 1950) – absolwent Wydziału Prawa i Administracji (1972), Prezes Rady Ministrów w latach 1996–1997
  • Jarosław Kaczyński (ur. 1949) – absolwent Wydziału Prawa i Administracji (1971), Prezes Rady Ministrów w latach 2006–2007

Przypisy

  1. ↑ Uniwersytet w liczbach (pol.). [dostęp 2011-03-28].
  2. ↑ „Szkoły wyższe i ich finanse w 2011 r.”, s. 26, 2012. Główny Urząd Statystyczny. ISSN 1506-2163 (pol.). 
  3. ↑ Ranking najlepszych uczeni w 2012 roku
  4. ↑ Ranking szanghajski 2012
  5. ↑ Ogólnoświatowy ranking uczelni CSIC
  6. ↑ T. 4: Oświecenie. W: Bibliografia Literatury Polskiej – Nowy Korbut. Warszawa: Państwowy Instytut Wydawniczy, 1966, s. 197-198.

Zobacz też [edytuj]

Linki zewnętrzne [edytuj]

p • d • e
Uniwersytety w Polsce
Uniwersytety Herb Rzeczypospolitej Polskiej
Uniwersytety
przymiotnikowe
Artystyczny w Poznaniu • Gdański Medyczny • Ekonomiczny w Katowicach • Ekonomiczny w Krakowie • Ekonomiczny w Poznaniu • Ekonomiczny we Wrocławiu • Medyczny w Białymstoku • Medyczny w Lublinie • Medyczny w Łodzi • Medyczny im. Karola Marcinkowskiego w Poznaniu • Medyczny im. Piastów Śląskich we Wrocławiu • Muzyczny Fryderyka Chopina (w Warszawie) • Pedagogiczny im. Komisji Edukacji Narodowej w Krakowie • Pomorski Medyczny w Szczecinie • Przyrodniczo-Humanistyczny w Siedlcach • Przyrodniczy w Lublinie • Przyrodniczy w Poznaniu • Przyrodniczy we Wrocławiu • Rolniczy im. Hugona Kołłątaja w Krakowie • Śląski Medyczny w Katowicach • Technologiczno-Humanistyczny im. Kazimierza Pułaskiego w Radomiu • Technologiczno-Przyrodniczy im. Jana i Jędrzeja Śniadeckich w Bydgoszczy • Warszawski Medyczny • Zachodniopomorski Technologiczny w Szczecinie
Uniwersytety kościołów
i związków wyznaniowych
p • d • e
Uniwersytet Warszawski

Wydział Biologii • Wydział Chemii • Wydział Dziennikarstwa i Nauk Politycznych • Wydział Filozofii i Socjologii • Wydział Fizyki • Wydział Geografii i Studiów Regionalnych • Wydział Geologii • Wydział Historyczny • Wydział Lingwistyki Stosowanej • Wydział Matematyki, Informatyki i Mechaniki • Wydział Nauk Ekonomicznych • Wydział Neofilologii • Wydział Orientalistyczny • Wydział Pedagogiczny • Wydział Polonistyki • Wydział Prawa i Administracji • Wydział Psychologii • Wydział Stosowanych Nauk Społecznych i Resocjalizacji • Wydział Zarządzania • Centrum Europejskie • Centrum Kształcenia Nauczycieli Języków Obcych i Edukacji Europejskiej • Centrum Archeologii Śródziemnomorskiej • Centrum Studiów Samorządu Terytorialnego i Rozwoju Lokalnego • Interdyscyplinarne Centrum Modelowania Matematycznego i Komputerowego • Instytut Ameryk i Europy • Instytut Studiów Społecznych
Źródło „http://pl.wikipedia.org/w/index.php?title=Uniwersytet_Warszawski&oldid=36439537”