Aleksiej Kruczonych
Aleksiej Kruczonych (ros. Алексе́й Елисе́евич Кручёных) (ur. 21 lutego 1886 w Olewsku, zm. 17 lipca 1968 w Moskwie) – rosyjski poeta-futurysta.
Pochodził z rodziny chłopskiej. Jego ojciec był Sybirakiem, matka – Polką. W roku 1906 ukończył studia artystyczne w Odessie. 1907 zamieszkał w Moskwie i rozpoczął pracę w dziennikarstwie. Od roku 1912 przystąpił do kręgu futurystów. Wraz z Majakowskim, Burliukiem i Chlebnikowem opublikował manifest „Policzek wymierzony powszechnemu smakowi” (ros. Пощёчина общественному вкусу). Uczestniczył w almanachach futurystów. Był głównym teoretykiem i praktykiem „poezji pozarozumowej”. Zasłynął dzięki glosolalicznemu pięciowierszowi z roku 1913:
dyr buł szczyl
ubieszszczur
skum
wy so bu
r ł ez.
Kruczonych twierdził, że „w tym pięciowierszu jest więcej rosyjskości, niż w całej poezji Puszkina”.
W roku 1916 ożenił się z malarką Olgą Rozanową. W okresie I wojny światowej i rewolucji październikowej przebywał w Gruzji, w Tbilisi założył grupę futurystów „410”. Po powrocie do Moskwy w latach dwudziestych zbliżył się do grupy LEF. Utrzymywał się z antykwarycznego handlu książkami. Publikował swoje utwory futurystyczne w niewielkich nakładach, drukowane na powielaczu.
W latach trzydziestych po samobójstwie Majakowskiego i rozstrzelaniu przyjaciela Igora Terentiewa zaniechał twórczości. W latach pięćdziesiątych sprzyjał poetom młodego pokolenia.
Bibliografia [edytuj]
- Сергей Бирюков. Поэзия русского авангарда. — М.: Издательство Руслана Элинина 2001.
