Aragonia

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Aragonia
Aragón
Herb Flaga
Herb Aragonii Flaga Aragonii
Hymn: Hymn Aragonii
Państwo  Hiszpania
Siedziba Escudo de Zaragoza.svg Saragossa
Data powstania 16 sierpnia 1982
Prezydent Luisa Fernanda Rudi Ubeda
(od 2011) (Partia Ludowa)
Powierzchnia 47 719 km²
Populacja (2012)
• liczba ludności

1 376 654
• gęstość 28,89 os./km²
Języki urzędowe hiszpański,
aragoński (luenga propia),
kataloński (llengua pròpia)
Liczba przedstawicieli w parlamencie
Liczba senatorów 12
Liczba posłów 13
Położenie na mapie Hiszpanii
Położenie na mapie
Commons Multimedia w Wikimedia Commons
Wikipodróże Informacje turystyczne w Wikipodróżach
Strona internetowa
Portal Portal Hiszpania

Aragonia (hiszp. i arag. Aragón, kat. Aragó) – wspólnota autonomiczna i region historyczny w północno-wschodniej Hiszpanii. Region historyczny Aragonii obejmuje środkową część biegu Ebro. Pełna nazwa hiszpańska brzmi "Comunidad Autónoma de Aragón".

Aragonia graniczy na północy z Francją, na wschodzie z Katalonią, na południu z Walencją, a na zachodzie z Kastylią-La Manchą, Kastylią i Leónem, La Rioja i Nawarrą. Składa się z trzech prowincji – Saragossa, Huesca i Teruel oraz 33 comarcas (powiaty). Region jest górzysty, przecięty rzeką Ebro.

Królestwo Aragonii wraz z Hrabstwem Barcelony (Katalonia), Królestwem Walencji i Królestwem Majorki tworzyło historyczną Koronę Aragonii. Od 1978 jest wspólnotą autonomiczną Hiszpanii. Stolicą Aragonii jest Saragossa. 23 kwietnia obchodzone jest dzień Świętego Jerzego (San Jorge), będący dniem Aragonii.

Od 13 lipca 2011 prezydentem wspólnoty autonomicznej Aragonii jest Luisa Fernanda Rudi Úbeda.

Demografia[edytuj | edytuj kod]

Ludność stolic prowincji:

Inne miejscowości:

Źródło INE (Instituto Nacional de Estadística), z 1 stycznia 2005.

Zgodnie ze spisem z 1991 Aragonię zamieszkiwało 1 178 000 osób, co stanowiło 2,95% całkowitej ludności Hiszpanii. Gęstość zaludnienia wynosiła 25,2 os./km².

W 2005 liczba ludności wzrosła do 1 269 027 osób.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Drzwi Daroca
Information icon.svg Osobny artykuł: Królestwo Aragonii.

W starożytności ziemie późniejszej Aragonii wchodziły w skład rzymskiej prowincji Hispania Tarraconensis. Od V wieku opanowana została przez Wizygotów.

Królestwo Aragonii powstało w 1135 gdy hrabia Barcelony Ramon Berenguer IV poślubił Petronelę Aragońską. Aragonia rozpoczęła ekspansję na południe, aby wyprzeć Maurów z Hiszpanii. Na skutek tej ekspansji zajęła Baleary i Walencję. W XIV wieku Francja wypiera Katalończyków z Prowansji, zmuszając ich do ekspansji w basenie Morza Śródziemnego. W 1412 bezpotomnie umiera ostatni Kataloński król Barcelony, a na tron wstępuje Ferdynand I. W 1479 Aragonia tworzy z Kastylią królestwo Hiszpanii. Podczas wojny francusko-hiszpańskiej 1808–1809 w Aragonii miały miejsce zacięte walki w obronie Saragossy.

Prezydenci wspólnoty autonomicznej[edytuj | edytuj kod]

Język[edytuj | edytuj kod]

W Aragonii mówi się głównie w języku kastylijskim, będącym językiem oficjalnym. W niektórych miejscach używa się także aragońskiego i zachodniego katalońskiego:

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]