Baleary

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Baleary
Illes Balears
Islas Baleares
Herb Flaga
Herb Balearów Flaga Balearów
Hymn: La Balanguera
Państwo  Hiszpania
Siedziba Palma de Mallorca
Data powstania 1983
Kod ISO 3166-2 IB
Powierzchnia 5014 km²
Populacja (2008)
• liczba ludności

1 071 221
• gęstość 213,6 os./km²
Nr kierunkowy +34 971
Języki urzędowe hiszpański, kataloński
Liczba przedstawicieli w parlamencie
Liczba senatorów 5
Liczba posłów 8
Położenie na mapie Hiszpanii
Położenie na mapie
Commons Multimedia w Wikimedia Commons
Strona internetowa
Portal Portal Hiszpania

Baleary (hiszp: Islas Baleares, kat. Illes Balears) – archipelag w zachodniej części Morza Śródziemnego, w pobliżu wschodniego wybrzeża Hiszpanii, o powierzchni 5014 km². Baleary liczą ok. 1,07 mln mieszkańców, w większości Katalończyków.

Baleary są wspólnotą autonomiczną oraz prowincją[1] Hiszpanii ze stolicą w Palma de Mallorca, miasto to poza tym jest jeszcze siedzibą władz kościelnych, sądownictwa i sił zbrojnych. Status autonomii uzyskany w 1983.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Wyspy były kolonizowane przez Fenicjan, Kartagińczyków, Rzymian (od 123 p.n.e.[2] do V w. n.e.), Arabów (po VIII wieku), Turków, Wandalów, Bizancjum (ok. 554) i Wizygotów. Po chrześcijańskiej rekonkwiście (12291235), za panowania króla Jakuba I Zdobywcy, otrzymały dużą niezależność w obrębie korony aragońskiej. Przez pewien czas istniało nawet osobne Królestwo Majorki.

W wyniku wojny o sukcesję hiszpańską, w latach 17081802 Minorka znajdowała się pod panowaniem brytyjskim (następnie francuskim), co znajduje swoje odzwierciedlenie m.in. w jej architekturze. Podczas wojny domowej w Hiszpanii część Balearów została opanowana przez nacjonalistów.

W 1983 wyspy otrzymały status wspólnoty autonomicznej.

Prezydenci wspólnoty autonomicznej[edytuj | edytuj kod]

Gospodarka[edytuj | edytuj kod]

Rozwój turystyki zmienił gospodarkę Balearów. Obecnie ponad 70% ludności zatrudnionych jest w sektorze usług. Najbardziej rozwiniętymi gałęziami przemysłu są: przemysł tekstylny, obuwniczy, skórzany, a także rzemiosło. Uprawia się m.in. zboże, oliwki, migdały, winorośl, figi, cytrusy. Hoduje się także m.in. owce, bydło i trzodę chlewną. Ludność zajmuje się również rybołówstwem. Baleary mają dobrze rozwiniętą komunikację lotniczą oraz morską między wyspami jak i z Hiszpanią.

Turystyka[edytuj | edytuj kod]

Balearska gospodarka nastawiona jest na turystykę, archipelag odwiedzany jest każdego roku przez 5 mln turystów. Posiadają dobrze rozwiniętą infrastrukturę hotelową i wiele kąpielisk.

Klimat[edytuj | edytuj kod]

Na Balearach panuje łagodny i ciepły klimat śródziemnomorski. Temperatury latem przekraczają zwykle 30°C, zimą rzadko spadają poniżej 5°C.

Archipelag[edytuj | edytuj kod]

W skład archipelagu wchodzi ok. 200 wysp i niezamieszkanych malutkich wysepek o łącznej powierzchni 5014 km². Najważniejsze wyspy to:

Flaga Wyspa Powierzchnia ludność Mapa
Baleares-rotulado.png
Flag of Mallorca.svg
Majorka (hiszp. Mallorca) 3600 km² 814 275
Localització de Mallorca.png
Bandera de Menorca.svg
Minorka (hiszp. Menorca) 668 km² 90 235
Localització de Menorca.png
Ibiza flag.svg
Ibiza 571 km² 117 698
Localització d'Eivissa.png
Bandera de Formentera.svg
Formentera 82 km² 8442
Localització de Formentera.png
Flag of Mallorca.svg
Cabrera 17 km² ok. 50
Localització de Cabrera.png

Święta[potrzebne źródło][edytuj | edytuj kod]

Podział administracyjny
  • Styczeń
    • Wigilia dnia św. Antoniego – na Majorce; całonocne tańce i zabawy wokół ognisk w przebraniach.
    • Błogosławieństwo św. Antoniego – w Sa Pobla na Majorce; dzień uświetniają kolorowe procesje.
    • Procesja Trzech Uderzeń – w Ciutadelli na Majorce; upamiętnia zwycięstwo Alfonsa III nad Maurami odniesione w tym mieście w 1287.
    • Dzień Świętego Sebastiana – Pollençy na Majorce; obchodzony z procesjami, którym towarzyszą karuzele – dwaj młodzi tancerze w kartonowych kostiumach przedstawiających konie, naśladują koński chód.
  • Luty
    • Karnawał – całe Baleary; post poprzedzają parady i marsze kostiumowe.
  • Maj
    • Festa de Nostra Senyora de la Victōria – w Port de Soller na Majorce; bitwa chrześcijan z niewiernymi, upamiętniająca zwycięstwo nad tureckimi piratami w 1561.
  • Czerwiec
    • Festa de Sant Juan – w Ciutadelli na Minorce; pojedynki rycerskie, muzyka ludowa, tańce i procesje.
  • Lipiec
    • Dia de Virgen de Carmen (święto patronki marynarzy i rybaków) – całe Baleary; odbywa się święcenie łodzi, a także parady.
  • Sierpień
    • Mare de Déu dels Àngels – w Pollençy na Majorce; upamiętnia bitwę między chrześcijanami a Maurami.
    • Cavallet – w Felanitx na Majorce; trwająca cały tydzień fiesta.
  • Wrzesień
    • Narodziny NMP – w Alaro na Majorce; święto połączone z pielgrzymką do kaplicy na wzgórzu w Castell ďAlaro.
  • Grudzień
    • Dia de Sant Frances – w Sant Francesc Xavier na Formenterze.
    • Boże Narodzenie – całe Baleary; szczególnie malownicze w Palmie na Majorce gdzie wystawia się misteria.

Galeria[edytuj | edytuj kod]

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]

Godło Katalonii
To jest artykuł z cyklu
Katalonia
Język:
Podstawowe informacje
Gramatyka
Ortografia i fonologia
Institut d'Estudis Catalans
Acadèmia Valenciana de la Llengua
Historia:
historia Katalonii · Hrabiowie Barcelony
Królestwo Aragonii · Pokój pirenejski
Konstytucje katalońskie
Nueva Planta
Geografia:
Kraje katalońskie
Katalonia · Predomini Linguistic Catala · Baleary
Roussillon · La Franja
Andora · Alghero · El Carche
Portal Katalonia

Przypisy

  1. Do 1997 pod nazwą Provincia de Baleares
  2. Max Cary, Howard Hayes Scullard: Dzieje Rzymu: Od najdawniejszych czasów do Konstantyna. tłum. Jerzy Schwakopf. T. 1. Warszawa: Państwowy Instytut Wydawniczy, 1992, s. 410. ISBN 83-06-01859-1. Zdobywcą był Kwintus Cecyliusz Metellus Balearyjski.