Asturia

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Asturia
Asturias
Herb Flaga
Herb Asturii Flaga Asturii
Hymn: Asturias, patria querida
Państwo  Hiszpania
Siedziba Uvieu coat of arms.svg Oviedo
Data powstania 11 stycznia 1982
Kod ISO 3166-2 O
Prezydent Francisco Álvarez-Cascos Fernández (FAC)
Powierzchnia 10 604 km²
Populacja (2006)
• liczba ludności

1 077 000
• gęstość 101 os./km²
Języki urzędowe hiszpański / asturyjski
Liczba przedstawicieli w parlamencie
Liczba senatorów 2
Liczba posłów 8
Położenie na mapie Hiszpanii
Położenie na mapie
Ziemia 43°20′00,0″N 6°00′00,0″W/43,333333 -6,000000Na mapach: 43°20′00,0″N 6°00′00,0″W/43,333333 -6,000000
Commons Multimedia w Wikimedia Commons
Strona internetowa
Portal Portal Hiszpania

Asturia, Księstwo Asturii (hiszp. Asturias, Principado de Asturias, ast. Asturies, Principáu d’Asturies) – region historyczno-geograficzny, wspólnota autonomiczna i prowincja[1] w Hiszpanii.

Geografia[edytuj | edytuj kod]

Asturia – widok z kosmosu

Stolicą Asturii jest Oviedo, lecz największym miastem jest Gijón, inne większe miasta: Avilés, Cangas de Onís, Cangas del Narcea, Grado, Langreo (La Felguera i Sama), Mieres, Villaviciosa i Llanes. W skład księstwa Asturii wchodzi jedna prowincja o takiej samej nazwie.

Podczas rządów gen. Franco Asturia nazywana była prowincją Oviedo, jej historyczna nazwa została przywrócona za czasów demokratycznych.

Położenie[edytuj | edytuj kod]

Asturia jest położona w północnej Hiszpanii nad Zatoką Biskajską, od wschodu graniczy z prowincją Kantabria, od południa z Kastylią i Leónem, a na zachodzie z Galicją.

Warunki naturalne[edytuj | edytuj kod]

Większą część powierzchni Asturii zajmują Góry Kantabryjskie z kulminacją Torre de Cerredo o wysokości 2648 m n.p.m., na północy wąski pas nadbrzeżnej niziny. Na południowym wschodzie największy park narodowy w Hiszpanii, Picos de Europa założony w 1995 o powierzchni 650 km².

Główne rzeki[edytuj | edytuj kod]

Podział terytorialny[edytuj | edytuj kod]

Asturia jest wspólnotą autonomiczną oraz prowincją. Dzieli się wyłącznie na comarcas.

Gospodarka[edytuj | edytuj kod]

Przemysł[edytuj | edytuj kod]

Region rozwinięty przemysłowo, koncentracja zakładów występuje głównie w dolinach rzek. Silnie rozwinięty przemysł wydobywczy, stanowiący podstawę gospodarki (eksploatacja złóż węgla kamiennego, rud żelaza, manganu, cynku i ołowiu), ponadto przemysł metalurgiczny (hutnictwo żelaza i metali nieżelaznych), maszynowy, stoczniowy, zbrojeniowy, chemiczny (koksowniczy), włókienniczy, skórzany, szklarski, spożywczy i papierniczy (celuloza).

Rolnictwo[edytuj | edytuj kod]

Uprawa zbóż (głównie pszenica, proso i kukurydza), ziemniaków, winorośli, fasoli, warzyw i owoców. Hodowla bydła i koni, a na wybrzeżu rybołówstwo.

Turystyka[edytuj | edytuj kod]

Liczne kąpieliska na Zielonym Wybrzeżu (hisz. Costa Verde) m.in.: Luarca, Ribadesella, Llanes.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Somiedo

Osadnictwo ludności na ziemiach dzisiejszej Asturii miało miejsce już w czasach paleolitu (Altamira).

W latach 2519 p.n.e. miał miejsce podbój terenów dzisiejszej Asturii przez Cesarstwo Rzymskie, a na przełomie V i VI wieku przez Wizygotów. W czasie arabskiego najazdu na Półwysep Iberyjski (początek VIII wieku), góry Asturii stały się schronieniem dla arystokracji wizygockiej, która pod wodzą Pelagiusza, pierwszego króla Asturii wygrała bitwę pod Covadongą w roku 722 i utworzyła Królestwo Asturii. Nowo powstałe królestwo zapoczątkowało rekonkwistę i do 910 roku wyparło muzułmanów aż po rzekę Duero. Podziały i unie dynastyczne zakończyły się włączeniem w 1230 roku ziem Asturii do Królestwa Kastylii. Od 1388 roku następca tronu Kastylii (a następnie Hiszpanii) nosił tytuł księcia Asturii.

Zaniedbana prowincja królestwa hiszpańskiego w drugiej połowie XIX wieku, po odkryciu złóż węgla i rud żelaza, stała się jednym z najbardziej uprzemysłowionych regionów kraju. W październiku 1934 roku miało miejsce powstanie robotnicze przeciw udziałowi prawicy w rządzie republiki. W okresie wojny domowej 1936–1939 Asturia została opanowana w zaciętych walkach przez frankistów przy udziale korpusu włoskiego. W 1982 roku otrzymała statut wspólnoty autonomicznej.

Lista prezydentów Asturii[edytuj | edytuj kod]

Okres sprawowania rządów Prezydent Partia
1981 – 1983 Agustín José Antuña Alonso UCD
1983 – 1991 Pedro de Silva Cienfuegos-Jovellanos PSOE
1991 – 1993 Juan Luis Rodríguez-Vigil PSOE
1993 – 1995 Antonio Trevín PSOE
1995 – 1999 Sergio Marqués Fernández PP/URAS
1999 – 2011 Vicente Álvarez Areces PSOE
2011 – 2012 Francisco Álvarez-Cascos Fernández FAC
2012 Sergio Marqués Fernández PSOE

Demografia[edytuj | edytuj kod]

Ludność Asturii w latach 1787-2006
Ewolucja demograficzna Asturii w latach 1900-2006 Rok Ludność % ludności Hiszpanii Rok Ludność % ludności Hiszpanii
1787 342 537 3,34% 1960 989 344 3,23%
1857 524 529 3,39% 1970 1 045 635 3,08%
1877 576 352 3,47% 1981 1 127 007 2,99%
1887 595 420 3,39% 1991 1 098 725 2,79%
1897 612 663 3,39% 1996 1 087 885 2,74%
1900 627 069 3,37% 2001 1 075 329 2,62%
1910 685 131 3,43% 2002 1 073 971 2,57%
1920 743 726 3,48% 2003 1 075 381 2,52%
1930 791 855 3,34% 2004 1 073 761 2,48%
1940 836 642 3,22% 2005 1 076 635 2,44%
1950 888 149 3,16% 2006 1 076 896 2,41%

Miasta Asturii[edytuj | edytuj kod]

Miasto Populacja (2005)
Gijón 273 931
Oviedo 212 174
Avilés 83 855
Siero 48 991
Langreo 46 558
Mieres 45 943
Castrillón 22 932
San Martin del Rey Aurelio 19 698
Corvera de Asturias 15 769
Cangas del Narcea 15 672
Llanes 12 982
Ribadesella 6 205

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

  1. Do 1983 roku pod nazwą Provincia de Oviedo.