Argumentum ad hominem

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania

Argumentum ad hominem (łac. argument dostosowany do danego człowieka) – pozamerytoryczny sposób argumentowania, w którym, na poparcie swojej tezy, dyskutant powołuje się na nasze, nie do końca związane z tematem, opinie lub zachowania. Zabieg ten ma pokazać, że w gruncie rzeczy zgadzamy się z tezą przedstawioną przez dyskutanta, a jeżeli nadal upieramy się przy swoim, to znaczy, że jesteśmy niekonsekwentni w swoich przekonaniach.

Przykłady[edytuj | edytuj kod]

  • Chcąc uniknąć odpytywania, uczniowie przekonują nauczyciela biologii do wycieczki do lasu, powołując się na głoszone przez niego poglądy o konieczności fizycznego kontaktu z naturą celem jej lepszego poznania.
  • Nasz rozmówca stwierdza, że najcięższe przestępstwa powinny być karane karą śmierci. Przywołujemy jednak fakt, że jest on członkiem ruchu „pro life”, stwierdzając, że stoi to w sprzeczności z jego deklaracją o karze śmierci.
  • Stwierdzamy, że nasz rozmówca przegrał dyskusję, bo użył w niej porównania czegoś do nazizmu (prawo Godwina).

Ad feminam[edytuj | edytuj kod]

Pozamerytoryczny sposób argumentowania zastosowany, by odpowiedzieć na argument kobiety, przez odwołanie się do seksistowskich sentymentów. Przykładem takiego zabiegu jest pytanie „Czy masz teraz okres?” jako odpowiedź na argument dyskutantki. Termin używany jest najczęściej w ramach filozofii feministycznej dla podkreślenia systematycznego dyskredytowania opinii kobiet. Termin został ukuty w 1963 roku i bazuje na znacznie starszym pierwowzorze ad hominem. Ad feminam to określenie używane do opisania werbalnych ataków na kobiety jako kobiety spowodowanych tym, że są kobietami[1].

Literatura naukowa[edytuj | edytuj kod]

  • Tadeusz Kwiatkowski: Logika ogólna. Wydawnictwo UMCS, Lublin 1998.
  • Narcyz Łubnicki: Nauka poprawnego myślenia. „Biblioteka Problemów”, PWN, Warszawa 1963.
  • Witold Marciszewski [red.]: Mała encyklopedia logiki. Ossolineum, 1988.
  • Teresa Hołówka: Kultura logiczna w przykładach, PWN, Warszawa 2005.

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

  1. „Ad hominem”. The American Heritage Dictionary of the English Language (Wydanie IV). 2000 (uzupełniony w 2009).