August z Prima Porta

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
August z Prima Porta
Statue-Augustus.jpg
Współczesne zdjęcie rzeźby.
Czas
powstania
po 20 r. p.n.e.
Technika marmur
Wysokość 204 cm
Miejsce
przechowywania
Muzea Watykańskie
Commons Multimedia w Wikimedia Commons

August z Prima Porta – marmurowy posąg cesarza Augusta odnaleziony w 1863 w willi jego żony Liwii w Prima Porta na północ od Rzymu. Jego wysokość wynosi 2,04 m. Zachowały się ślady polichromii. Jest przechowywany w Muzeach Watykańskich[1].

Opis[edytuj | edytuj kod]

Król Partów zwraca orły legionowe. Fragment dekoracji na pancerzu

Cesarz jest ubrany w krótką tunikę, na której nosi pancerz zapinany na ramionach skórzanymi paskami. Płaszcz (paludamentum) naczelnego wodza jest owinięty wokół bioder i przerzucony przez lewe ramię. W lewej ręce August prawdopodobnie trzymał włócznię. Wyciągnięta prawa ręka wskazuje, że władca zamierza przemówić do żołnierzy. Cesarz opiera ciężar ciała na prawej nodze i zdaje się kroczyć – ten motyw jest zaczerpnięty z Doryforosa dłuta Polikleta. Mimo wojskowego stroju August nie ma na nogach obuwia, co wskazuje na jego heroizację. Widoczny u stóp władcy Kupidyn na delfinie przypomina o mitycznym pochodzeniu Augusta od Wenus[2]. Pancerz cesarza jest bogato zdobiony. W górnej części znajdują się przedstawienia dwóch sfinksów. Poniżej jest widoczny bóg Jowisz rozkładający sklepienie niebieskie. Obok niego widnieją bóg Słońca Sol (po lewej) jadący rydwanem do nieba oraz bogini Księżyca Selene trzymająca pochodnię. Towarzyszy jej Eos z dzbankiem jako symbolem porannej rosy. Scena poniżej przedstawia króla Partów zwracającego rzymskiemu oficerowi orły legionowe zdobyte w bitwie pod Carrhae w 53 r. p.n.e. Zwrot nastąpił w 20 r. p.n.e. w wyniku prowadzonych przez cesarza Augusta rokowań. Posąg musiał zatem powstać po tej dacie. Po prawej i lewej stronie sceny znajdują się przedstawienia dwóch bezbronnych i pokojowo nastawionych mężczyzn. Poniżej widnieją bóg Apollo z instrumentami muzycznymi i bogini Diana z łanią. Na dole kompozycji znajduje się przedstawienie bogini wegetacji i urodzajów Ceres z rogiem obfitości[3].

Znaczenie[edytuj | edytuj kod]

Głowa Augusta z Prima Porta stanowi wzór dla innych portretów władcy. Rysy są idealizowane odbiegając tym samym od weryzmu przedstawień w okresie republiki rzymskiej. Rzeźba zapoczątkowała ukazywanie cesarzy jako wodzów przemawiających do armii[1][4].

Przypisy

  1. 1,0 1,1 Muzea Watykańskie, Warszawa 1982, s. 35.
  2. Statue des Augustus von Prima Porta (niem.). Viamus Virtuelle Antikenmuseum. [dostęp 2011-08-07].
  3. Augustus von Prima Porta (niem.). [dostęp 2011-08-07].
  4. Sztuka świata. T. 2. Warszawa: Wydawnictwo Arkady, 2002, s. 211. ISBN 83-213-3508-X.