Bollywood
Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Bollywood – umowna nazwa indyjskiego przemysłu filmowego utworzona w latach 70. ze zbitki słów Hollywood i Bombaj Nie ma jednoznacznego twórcy tej nazwy bowiem są 4 osoby, które pretendują do miana Trócy terminu "Bollywood",a mianowicie: a) Amit Khanna b) Bevinda Collaco c) Shobhaa De d) H.R.F. Keating W Indiach jednak nazwa Bollywood nie jest mile widziana. Hindusi wolą nazwy np. hindi ciemna albo kino hindi-urdu, ewentualnie kino hindustani. Hindi i urdu to dwa najpopularniejsze języki w Indiach, stąd taka nazwa. Bombaj jest największym ośrodkiem produkcyjnym indyjskiej kinematografii[potrzebne źródło], jeszcze sprzed II wojny światowej.
Spis treści |
Pole znaczeniowe[edytuj]
Nazwa Bollywood jest umowna, stosowana w kilku kontekstach, w odniesieniu:
- do nazwy samego ośrodka produkcyjnego w Bombaju, także retrospektywnie, w odniesieniu do czasów, kiedy nazwa jeszcze nie funkcjonowała. Na takiej zasadzie za klasyków Bollywood uważane są takie filmy jak Mughal-e-Azam, inne filmy Mehbooba Khana, czy Raja Kapoora.
Niektórzy twórcy Bollywood[edytuj]
Reżyserzy[edytuj]
współcześni
- Sanjay Leela Bhansali
- Farah Khan
- Karan Johar
- Yash Chopra
- Ashutosh Gowariker
- Satish Kaushik
- Mani Ratnam
- Aditya Chopra
historyczni
- Mehboob Khan
- Bimal Roy
- Raj Kapoor
- Priyadarshan
- Hiral Sen
- Dhundiraj Govin Phalke uważany za ojca kina indyjskiego
Choreografowie[edytuj]
Aktorki[edytuj]
- Kiron Kher
- Himani Shivpuri
- Aishwarya Rai
- Amrita Rao
- Sushmita Sen
- Kajol Devgan
- Jaya Bhaduri
- Priyanka Chopra
- Preity Zinta
- Rani Mukherjee
- Esha Deol
- Kareena Kapoor
- Seema Biswas
- Madhuri Dixit
- Rakhi Sawant
- Bipasha Basu
- Isha Koppikar
- Juhi Chawla
- Shilpa Shetty
- Karisma Kapoor
- Twinkle Khanna
- Soha Ali Khan
- Rani Mukherjee
Aktorzy[edytuj]
- Shah Rukh Khan
- Akshay Kumar
- Aamir Khan
- Amitabh Bachchan
- Hrithik Roshan
- Abhishek Bachchan
- Salman Khan
- Manoj Bajpai
- Zayed Khan
- John Abraham
- Arjun Rampal
- Raj Kapoor
- Sunil Shetty
- Saif Ali Khan
- Uday Chopra
- Ajay Devgan
- Vivek Oberoi
- Govinda
- Muzamil Ibrahim
- Kunal Kapoor
- Irfan Khan
- Shahid Kapoor
- Ranbir Kapoor
Przykłady filmów Bollywood[edytuj]
- Czasem słońce, czasem deszcz (2001; hindi: Kabhi Khushi Kabhie Gham)
- Devdas (2002)
- Lagaan (2001; ang. (Lagaan: Once Upon a Time in India) – nominowany do Oscara w kategorii najlepszy film zagraniczny.
- Aśoka Wielki (2001)
- Coś się dzieje Kuch Kuch Hota Hai
- Jestem przy tobie Main Hoon Na
- Saathiya
- Fanaa, część filmu była realizowana w Zakopanem
- Gdyby jutra nie było Kal Ho Naa Ho
- Żona dla zuchwałych Dilwale Dulhania Le Jayenge
- Rebeliant (film)
- Rang De Basanti (tj. "Kolor szafranu") – oficjalny kandydat w 2006 roku do Oscara w kategorii najlepszy film zagraniczny.
- Dil Se "Z całego serca"
- Kabhi Alvida Naa Kehna Nigdy nie mów żegnaj
- Salaam Namaste "Trudna droga do miłości" (2005)
- Race (2008)
- Bunty aur Babli Bunty i Babli
- Mohabbatein Miłość żyje wiecznie
- Don (2006)
- Dhoom (2004)
- Dhoom 2 (2006)
- Om Shanti Om (2007)
- Phir Bhi Dil Hai Hindustani Moje Serce Bije Po Indyjsku (2000)
- Swades Mój Kraj (2004)
- Veer-Zaara (2004)
- Darr Strach (1993)
- Chak de India Naprzód Indie (2007)
- Koyla Żar (Węgiel) (1997)
- English Babu Desi Mem Młodzieniec z Anglii i Hinduska (1996)
- Black (2005)
- Duplicate Sobowtór (1998)
- Paheli Sekret (2005)
- Blue (2009)
Wybrana literatura[edytuj]
- Ch. Das Gupta, The Painted Face. Studies in India's Popular Cinema, Delhi 1991.
- T. Ganti Bollywood. A guide to popular Hindi cinema
- A. Karp Zrozumieć Bollywood, Encyklopedia Gazety Wyborczej, tom 21 (2005-2006) 2007
- E. Królikowska-Avis, Indie podbijają Zachód, "Film" 2002 nr 10
- K. Magiera, Różnorodność kina Bollywoodu, czyli bogactwo repertuarowe w rozrywkowym kinie indyjskim, "Panoptikum" nr 5 (12) 2006.
- V. Mishra, Bollywood Cinema: Temples of Desire, London-New York 2002.
- V. Mishra, Autorstwo i powab romansu, "Kwartalnik Filmowy" nr 51 (2005) – fragment powyższej książki.
- J. Pietrzak, Co Bollywood ma wspólnego z kiczem?, "Panoptikum" nr 5 (12)
- J. Pietrzak, Skąd się bierze potęga Bollywood, "Przegląd" nr 35 (2006)
- R. Smoczyński, Fabryka bogów, "Film" 2003 nr 2
- T. Szurlej, Bollywood. Indyjskie kino komercyjne, "Kwartalnik Filmowy" nr 51 (2005)
- Shashi Tharoor Bollywood Dialog 2004 Warszawa (z ang. "Show Buisness" 1991)
