Car kołokoł

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania

Na mapach: 55°45′02,84″N 37°37′06,63″E/55,750789 37,618508

Car kołokoł
Przechodnie pomagają pojąć rozmiar dzwonu.

Car kołokoł (ros. Царь-колокол) – największy na świecie dzwon, eksponowany na dziedzińcu moskiewskiego Kremla. Nigdy nie zadzwonił.

Car kołokoł, o wadze 160 ton (według danych muzeum kremlowskiego – 202 tony), średnicy 6,6 m, wysokości (z uchami) 6,14 m, odlał z brązu mistrz ludwisarski Michał Matorin (Motorin) 25 listopada 1735 roku na Kremlu w Moskwie. Prace przygotowawcze trwały 1,5 roku (główną rolę w projektowaniu odegrał ojciec Michała, Iwan Matorin, zmarły 3 miesiące przed odlaniem), a samo odlewanie 72 minuty. Późniejsze prace nad napisami i zdobieniami dzwonu ciągnęły się dwa lata. Kilku rzemieślników z Sankt Petersburga pod kierownictwem wykształconego we Włoszech Fiedora Medwiediewa wykonało wówczas portrety cara Aleksego (fundatora poprzednich wielkich dzwonów Kremla), fundatorki obecnego dzwonu – carycy Anny Iwanowny Romanow, pięć ikon, napisy i barokowe ornamenty. W maju 1737 roku w czasie pożaru Kremla ukończony, ale jeszcze nie wydobyty z dołu odlewniczego, dzwon pękł wskutek zalania wodą rozgrzanego metalu przez gaszących pożar. Uszkodzony dzwon wraz z ułamanym kawałkiem ważącym 11,5 tony, wydobyto dopiero w 1836 roku i ustawiono na Kremlu na kamiennym postumencie autorstwa francuskiego rzeźbiarza Henri de Montferranda, który opracował także metodę wydobycia i transportu dzwonu (uprzednie próby zakończyły się niepowodzeniem). Od tego czasu jest jedną z głównych atrakcji Kremla. Po nieudanym zamachu na cara Aleksandra III zaprojektowano jako akt dziękczynny budowę monumentalnej murowanej dzwonnicy dla Car kołokoła, który miano także pozłocić. Projekt ten jednak nie został zrealizowany.

Inne dzwony Car kołokoł[edytuj | edytuj kod]

Jako Car kołokoł określano także trzy wcześniejsze wielkie dzwony Kremla:

  • dzwon Duży Uspieński z 1600, ważący 40 ton, odlany przez ludwisarza Andrieja Czochowa (twórcę Car Puszki) na zamówienie cara Borysa Godunowa i zniszczony w czasie pożaru około 1650;
  • dzwon z 1652 r., odlany m.in. ze szczątków dzwonu Uspieńskiego przez Daniła Daniłowa i jego syna Emeliana na zamówienie cara Aleksego, ważył 130 ton, średnica wynosiła 5,4 m, zniszczony w 1654;
  • dzwon z 1656 r. odlany przez Aleksandra Grigoriewa na zamówienie cara Aleksego. Wykorzystano resztki z dzwonu z 1652. Nowy dzwon ważył 160 ton. Ozdobiony był portretami cara Aleksego, jego żony, patriarchy Nikona i cherubinów. Zawieszony w 1668, runął w czasie wielkiego pożaru Kremla 19 czerwca 1701. Jego fragmenty przetopiono i użyto do odlewu obecnego dzwonu.

Wszystkie trzy dzwony były używane i stały w drewnianych dzwonnicach koło wielkiej dzwonnicy Iwana Wielkiego, prawdopodobnie w miejscu, gdzie stoi obecny Car kołokoł.

Pod nazwą Car kołokoł znano też wielki dzwon wagi 64 ton, odlany w 1740 lub 1748 roku w ławrze Troicko-Siergijewskiej (Siergijew Posad) pod Moskwą i zniszczony przez komunistów w 1930.

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]

Wikimedia Commons