Aleksy I Romanow

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Aleksy I Romanow
car Rosji
Aleksy I Romanow
Car Rosji
Okres panowania od 1645
do 1676
Poprzednik Michał I Romanow
Następca Fiodor III Romanow
Dane biograficzne
Dynastia Romanowowie
Urodziny 19 lub 29 marca 1629
Moskwa
Śmierć 29 stycznia lub 8 lutego 1676
Moskwa
Ojciec Michał I Romanow
Matka Eudoksja Streszniewa
Żona Maria Miłosławska
Natalia Naryszkina
Dzieci Dymitr
Zofia
Jewdokia
Marfa
Aleksy
Anna
Katarzyna
Maria
Fiodor III Romanow
Fedozja
Szymon
Iwan V
Jewdokia
Piotr I Wielki
Fiodora
Natalia
Hełm Aleksego I Romanowa

Aleksy I Michajłowicz (ur. 19 lub 29 marca[1] 1629 w Moskwie, zm. 29 stycznia lub 8 lutego[2] 1676 tamże) – car Rosji w latach 1645-1676, syn Michała (1613-1645), z dynastii Romanowów.

Dzieje[edytuj | edytuj kod]

Car Aleksy objął rządy w wieku 16 lat, był bardzo pobożny, dbał o splendor swego dworu, lecz nie radził sobie w sprawach gospodarczych. Przyznawał ulgi handlowe szybko bogacącym się kupcom i bojarom oraz przywileje dla duchowieństwa. Z drugiej strony wydany przez niego w 1649 roku kodeks sądowy, Ułożenie soborowe[3], wprowadził ostre kary za najmniejsze przestępstwa, a chłopi zostali w pełni podporządkowani i uzależnieni od feudalnych właścicieli ziemskich. Natomiast dla ludności miejskiej bardzo uciążliwe było podwyższenie podatku od soli. W rezultacie doszło do szerokich wystąpień chłopstwa i miast przeciwko bojarom i władzom państwowym. Największe konsekwencje miał tzw. "bunt solny" w miastach i car musiał wycofać się z części swych decyzji.

W 1654 Rosja zawarła w Perejasławiu unię z Ukrainą, kierowaną przez hetmana Bohdana Chmielnickiego. Było to równoznaczne z rozpoczęciem nowej wojny polsko-rosyjskiej. Wojska rosyjskie zajęły wtedy Smoleńsk, całą Białoruś i część Litwy z Wilnem. Lecz zaraza, panująca w Rosji i napaść Szwedów na Rzeczpospolitą, spowodowały wstrzymanie walk rozejmem w Niemieży, po czym także Rosja rozpoczęła wojnę ze Szwecją. Prowadzona ona była jednak ospale, zakończyła się rozejmem w 1658. Po odejściu Szwedów z Rzeczypospolitej i uznaniu przez hetmana Iwana Wyhowskiego jej zwierzchnictwa nad Ukrainą, car Aleksy wznowił wojnę z Polską. Zakończył ją dopiero rozejm andruszowski w 1667, w którym ostatecznie przyznane zostały Rosji ziemie smoleńskie, czernichowskie i siewierskie oraz cała Ukraina Zadnieprzańska wraz z Kijowem.

W latach 1668-1671 miały miejsce w Rosji liczne bunty i powstania chłopskie, wzniecane przeciwko pańszczyźnianemu uciskowi ze strony wielkich właścicieli ziemskich. Największy, pod przywództwem Stiepana Razina, miał charakter wojny chłopskiej, objął tereny nad dolnym Donem i prawie całe Powołże, trwał dwa lata. Zakończył się rozbiciem przez regularne wojska carskie i ciężkimi represjami wobec opozycji chłopskiej.

Po śmierci cara Aleksego rządy w Rosji przejął jego najstarszy pośród żyjących syn, Fiodor III (1676-1682)

Ciekawostka[edytuj | edytuj kod]

  • W 1904 roku cesarz Mikołaj II nazwał swego pierwszego syna i następcę tronu Aleksym na cześć cara Aleksego.

Genealogia[edytuj | edytuj kod]

Fiodor Romanow 1)
ur. 1554 / 1555
zm. 1 X 1633
Ksenia Iwanowna Szestowa
ur. ?
zm. 27 I 1631
Łukasz Streszniew
ur. ?
zm. 1650
Anna Wołkońska
ur. ?
zm. ?
         
     
  Michał I
ur. 12 / 22 VII 1596
zm. 13 // 22 VII 1645
Eudoksja Streszniewa
ur. 1608
zm. 18 / 28 VII 1645
     
   
1
Maria Miłosławska
ur. 1 IV 1624
zm. 3 III 1669
OO   26 I 1648
Aleksy I
ur. 19 III 1629
zm. 29 lub 30 I 1676
2
Natalia Naryszkina
ur. 26 VIII / 1 IX 1651
zm. 25 I / 4 II 1694
OO   1 II 1671
                   
                   
   1    1    1    1    1
Dymitr
 ur. 22 VIII 1648
 zm. X 1649
 
Jewdokia
 ur. 17 II 1650
 zm. 10 III 1712
 
Marfa
 ur. 4 IX 1652
 zm. 18 VII 1707
 
Aleksy
 ur. 15 II 1654
 zm. 17 I 1670  
Anna
 ur. I 1655
 zm. V 1659
 
   1    1    1    1    1
Zofia
 ur. 5 lub 27 IX 1657
 zm. 3 / 14 VII 1704
 
Katarzyna
 ur. XI 1658
 zm. V 1718
 
Maria
 ur. 18 / 28 I 1660
 zm. 9 / 20 III 1723
 
Fiodor III
 ur. 30 V / 9 VI 1661
 zm. 27 IV / 7 V 1682
 
Fedozja
 ur. 28 V / 7 VI 1662
 zm. 14 / 25 XII 1713
 
   1    1    1    2    2
Szymon
 ur. IV 1665
 zm. 19 / 29 VI 1669
 
Iwan V
 ur. 27 VIII / 6 IX 1666
 zm. 29 I / 8 II 1696
 
Jewdokia
 ur. 1669
 zm. 1669
 
Piotr I Wielki
 ur. 30 V/ 8 VI 1672
 zm. 28 I / 8 II 1725
 
Fiodora
 ur. 4 IX 1673
 zm. 28 XI 1678
 
   2                
Natalia
 ur. 22 VIII 1674
 zm. 18 VI 1716
 
  1. potem patriarcha Moskwy Filaret


Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

  1. Źródło: Historia Polski, t. 6, Janusz Tazbir
  2. Jak powyżej
  3. L. Bzylow, Historia nowożytnej kultury rosyjskiej, Warszawa 1986, s. 156. ISBN 83-01-05684-3.


Poprzednik
Michał I Romanow
Coat of Arms of Russian Empire.svg Car Rosji
1645-1676
Coat of Arms of Russian Empire.svg Następca
Fiodor III Romanow