Christian Andreas Doppler

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Ujednoznacznienie Ten artykuł dotyczy osoby. Zobacz też: inne znaczenia tego słowa.
Christian Andreas Doppler

Christian Andreas Doppler (ur. 29 listopada 1803 r. w Salzburgu, zm. 17 marca 1853 r. w Wenecji) - austriacki matematyk i fizyk.

Doppler jako pierwszy zaobserwował i opisał zjawisko nazwane potem od jego nazwiska efektem Dopplera. Efekt ten powoduje zwiększenie się częstotliwości fali (dźwiękowej, świetlnej) zbliżającego się źródła (np. pojazdu) i zmniejszenie się jej dla źródła oddalającego się.

Doppler urodził się w Salzburgu w rodzinie kamieniarskiej z tradycjami sięgającymi 1674 roku. Z powodu wątłej budowy ciała nie nadawał się do pracy jako kamieniarz i studiował w Wiedniu i Salzburgu. Później wykładał matematykę i fizykę na politechnice w Pradze.

W roku 1841 został profesorem zwyczajnym matematyki i fizyki na Uniwersytecie Karola w Pradze. 25 maja 1842 roku ogłosił, a w 1843 roku opublikował swoją najważniejszą pracę – O kolorowym świetle gwiazd podwójnych i niektórych innych ciałach niebieskich (niem. Über das farbige Licht der Doppelsterne und einige andere Gestirne des Himmels) - w której opisał efekt Dopplera. Teoria ta została potwierdzona empirycznie w czerwcu 1845 roku. W 1847 r. jako Cesarski Radca Górniczy przybył do Bańskiej Szczawnicy, gdzie objął posadę profesora matematyki, mechaniki i fizyki na nowo powstałej Akademii Górniczej. Ponieważ w niespokojnym okresie Wiosny Ludów na Akademii z braku studentów prawie nie odbywały się zajęcia, poświęcił się pracy naukowej.

Z początkiem 1849 r. przeprowadził się wraz ze swoją rodziną do Wiednia, gdzie w roku 1850 cesarz Franciszek Józef powołał go na stanowisko dyrektora Instytutu Fizyki Uniwersytetu Wiedeńskiego. Został tam pierwszym profesorem fizyki doświadczalnej. Doppler podczas pracy jako profesor opublikował ponad 50 prac naukowych z fizyki, matematyki i astronomii. Był przywiązany do rodziny, zawsze cieszył się wsparciem swojej wysoce inteligentnej żony.

W 1853 roku zmarł w Wenecji (gdzie próbował się leczyć) wskutek następstw choroby płuc (prawdopodobnie gruźlicy), wówczas typowej choroby zawodowej kamieniarzy.

Z okazji 100-lecia urodzin uczonego odsłonięto w Salzburgu tablicę pamiątkową. Fundusz jego imienia ma za zadanie popularyzować jego imię i wiedzę o jego dokonaniach.

Dom, w którym urodził się Doppler, nosi dziś adres Markart Platz 1, i leży niedaleko Markart Platz 8 - domu, w którym przez 7 lat mieszkał Wolfgang Amadeusz Mozart.

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]