Dekrety Beneša

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania

Dekrety Beneša (także: Dekrety Benesza, w jęz. czes. oficjalnie: Dekrety presidenta republiky, potocznie: Benešovy dekrety) – seria aktów prawnych wydanych przez rząd Republiki Czechosłowackiej na uchodźstwie w latach 1940-1945, w okresie niestnienia parlamentu podczas okupacji niemieckiej w okresie II wojny światowej. Wszystkie dekrety otrzymywały kontrasygnatę prezydenta republiki Edvarda Beneša i stąd też powszechnie nazywane są Dekretami Benesza.

Najbardziej znane z nich zostały wydane w 1945 roku i dotyczyły całkowitej konfiskacji mienia Niemców sudeckich oraz części Węgrów, pozbawienie ich obywatelstwa czechosłowackiego oraz przymusowego wysiedlenia ponad 3 milionów Niemców do amerykańskiej strefy okupacyjnej i Austrii oraz przeszło 100 tys. Węgrów na Węgry.

Znaczenie dekretów jest przedmiotem ożywionej debaty historyków oraz znawców prawa międzynarodowego. Powraca także w debacie politycznej szczególnie w Bawarii wśród środowisk tzw. wypędzonych oraz na Węgrzech. Przez wiele lat Dekrety Benesza stanowiły główną przeszkodę w normalizacji stosunków pomiędzy Czechosłowacją, potem Czechami i Słowacją z jednej strony, a Niemcami i Węgrami z drugiej. Szczególnie ta część dekretów, która określała nowy status prawny zdecydowanej większości niemieckich i części węgierskich obywateli Czechosłowacji. Dekrety stanowiły podwaliny prawne pod przymusowe wysiedlenie Niemców sudeckich oraz Węgrów z ziem, na których mieszkali od wieków, stosując wobec nich zasady odpowiedzialności zbiorowej.

Z wyjątkiem dwóch aktów prawnych, 89 dekretów razem z z przepisami wykonawczymi pozostaje w mocy zarówno w prawodawstwie Czech (nieprzerwanie od 1 stycznia 1993 r.), jak i Słowacji (odpowiednio). Oba państwa powstałe po rozpadzie Czechosłowacji utrzymują niezmienne stanowisko, że odwołanie dekretów stanowiłoby przekreślanie wyników II wojny światowej.

Casus Liechtensteinów[edytuj | edytuj kod]

Efektem dekretów Benesza było pozbawienie majątku wszystkich osób pochodzenia niemieckiego, bez względu na posiadane obywatelstwo. Dotknęło to również panującą w Liechtensteinie dynastię Liechtensteinów, której członkowie nie byli obywatelami niemieckimi. Znacjonalizowano ich majątki: tereny rolne, lasy oraz zamki. Dlatego też przez wiele lat Liechtenstein nie utrzymywał stosunków dyplomatycznych z Czechosłowacją. Dotyczyło to również powstałych z niej Czech i Słowacji. Stosunki z oboma państwami zostały nawiązane dopiero 13 lipca 2009 (Czechy)[1] i 9 grudnia 2009 (Słowacja)[2].

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]

Przypisy