Protektorat Czech i Moraw

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Protektorat Böhmen und Mähren
Protektorát Čechy a Morava

Protektorat Czech i Moraw
Druga Republika Czechosłowacka 1939-1945 Trzecia Republika Czechosłowacka
Flaga Protektoratu Czech i Moraw
Herb Protektoratu Czech i Moraw
Flaga Protektoratu Czech i Moraw Herb Protektoratu Czech i Moraw
Położenie Protektoratu Czech i Moraw
Język urzędowy niemiecki, czeski
Stolica Praga
Ustrój polityczny protektorat
Zależne od III Rzesza
faktyczna władza protektor Wilhelm Frick
Powierzchnia
 • całkowita

49 363 km²
Liczba ludności (1939)
 • całkowita 
 • gęstość zaludnienia

7 380 000
150 osób/km²
Jednostka monetarna Korona Protektoratu Czech i Moraw
Data powstania 15 marca 1939
Data likwidacji 13 maja 1945
Strefa czasowa UTC +1 (zima)
UTC+2 (lato)
Mapa Protektoratu Czech i Moraw
Commons Multimedia w Wikimedia Commons

Protektorat Czech i Moraw (czes. Protektorát Čechy a Morava, niem. Protektorat Böhmen und Mähren) - autonomiczna jednostka administracyjna utworzona 16 marca 1939 przez niemiecką Rzeszę z okupowanych od 15 marca 1939 Czech, Moraw i Śląska Czeskiego, nie przyłączonych w konsekwencji układu monachijskiego do III Rzeszy 30 września 1938 jako Kraj Sudetów (niem. Sudetenland). Większość społeczności międzynarodowej nigdy nie uznała istnienia tego tworu.

Protektorat wchodził w skład tzw. Wielkich Niemiec (Großdeutsches Reich), ale miał wewnętrzny samorząd, natomiast władze Niemiec pozostawiły sobie prawo zawieszania przepisów i zarządzeń władz czeskich. Autonomia była stopniowo ograniczana przez okupanta metodą faktów dokonanych - poprzez infiltrację gestapo, wzmożone represje, ucisk językowy i rabunek czeskiej gospodarki. Protektorat Czech i Moraw istniał formalnie do końca II wojny światowej. Prezydentem rządu kolaborującego z Niemcami był Emil Hácha, do 15 marca 1939 prezydent Czecho-Słowacji. Społecznym oparciem władz kolaboracyjnych była masowa organizacja Narodowe Zjednoczenie (deklaracje członkowskie podpisało ponad 98% pełnoletnich Czechów).

Władze[edytuj | edytuj kod]

Prezydent

Protektorzy

Premierzy

Ministrowie

Formacje kolaboracyjne polityczne, paramilitarne i militarne[edytuj | edytuj kod]

Waluta[edytuj | edytuj kod]

Jednostkę walutową Protektoratu stanowiła korona Protektoratu Czech i Moraw (emitowano monety i banknoty z napisami w językach niemieckim i czeskim).

Podział administracyjny[edytuj | edytuj kod]

Reichsprotektorat Böhmen und Mähren (1939-1940)[edytuj | edytuj kod]

Böhmen
Budweis Budweis, Moldauthein, Neuhaus, Wittingau
Deutsch-Brod Chotieborsch, Deutsch Brod, Gumpolds,

Kamnitz an der Linde, Ledetsch an der Sasau, Pilgrams, Wlaschim

Jitschin Horschitz, Jitschin, Jungbunzlau, Münchengrätz, Neupaka, Semil, Starkenbach, Turnau
Kladno Beraun, Kladno, Laun, Rakonitz, Schlan
Klattau Blatna, Klattau, Pschestitz, Schüttenhofen, Strakonitz, Taus
Kolin Böhmisch Brod, Kolin, Kuttenberg, Neu Bidschow, Neuenburg an der Elbe, Podiebrad, Tschaslau
Königgrätz Königgrätz, Königinhof an der Elbe, Nachod, Neustadt an der Mettau, Reichenau, Senftenberg
Melnik Brandeis an der Elbe, Kralup an der Moldau, Melnik, Raudnitz an der Elbe
Pardubitz Chrudim, Hohenmauth, Leitomischl, Pardubitz, Politschka
Pilsen Horschowitz, Kralowitz, Pilsen, Rokitzan,
Prag Eule, Hauptstadt Prag, Prag-Land, Ritschan
Tabor Beneschau, Mühlhausen, Pibrans, Pisek, Seltschan, Tabor
Mähren
Brünn Brünn-Land, Landeshauptstadt Brünn, Gaya, Göding, Tischnowitz
Iglau Datschitz, Groß Meseritsch, Iglau, Mährisch Budwitz, Neustadtl, Trebitsch
Kremsier Holleschau, Kremsier, Wallachisch Meseritsch, Wischau
Mährisch Ostrau Friedberg, Friedeck, Mährisch Ostrau
Olmütz, Mährisch Weißkirchen, Olmütz-Land, Olmütz-Stadt, Prerau
Proßnitz Boskowitz, Littau, Proßnitz
Zlin Ungarisch Brod, Ungarisch Hradisch, Wsetin, Zlin

Reichsprotektorat Böhmen und Mähren (1940-1942)[edytuj | edytuj kod]

Böhmen
Budweis Budweis, Moldauthein, Wittingau, Wodnian
Jitschin Brandeis an der Elbe, Jitschin, Jungbunzlau, Melnik, Münchengrätz, Neupaka, Semil, Starkenbach, Turnau
Kladno Beraun, Kladno, Kralup an der Moldau, Laun, Rakonitz, Raudnitz an der Elbe, Schlan
Klattau Blatna, Klattau, Pisek, Pschestitz, Schüttenhofen, Strakonitz, Taus
Kolin Böhmisch Brod, Gumpolds, Kolin, Kuttenberg, Ledetsch an der Sasau, Neu Bidschow, Neuenburg an der Elbe, Podiebrad, Tschaslau
Königgrätz Horschitz, Königgrätz, Königinhof an der Elbe, Nachod, Neustadt an der Mettau, Reichenau, Senftenberg
Pardubitz Chotieborsch, Chrudim, Hohenmauth, Leitomischl, Pardubitz
Pilsen Horschowitz, Kralowitz, Pilsen, Rokitzan,
Prag Eule, Hauptstadt Prag, Prag-Land, Ritschan
Tabor Beneschau, Kamnitz an der Linde, Mühlhausen, Pibrans, Pilgrams, Seltschan, Tabor, Wlaschim
Mähren
Brünn Boskowitz, Brünn-Land, Landeshauptstadt Brünn, Tischnowitz, Wischau
Iglau Groß Meseritsch, Iglau, Mährisch Budwitz, Neustadtl, Teltsch, Trebitsch
Mährisch Ostrau Friedberg, Friedeck, Mährisch Ostrau, Wallachisch Meseritsch, Wsetin
Olmütz, Kremsier, Littau, Mährisch Weißkirchen, Olmütz-Land, Olmütz-Stadt, Proßnitz, Prerau
Zlin Gaya, Göding, Holleschau, Ungarisch Brod, Ungarisch Hradisch, Zlin

Reichsprotektorat Böhmen und Mähren (1942-1945)[edytuj | edytuj kod]

Böhmen
Budweis Budweis, Gumpolds, Ledetsch, Pilgrams, Tabor, Wittingau
Königgrätz Chrudim, Hohenmauth, Jitschin, Königgrätz, Königinhof, Leitomischl, Nachod, Neu Bidschow, Neuenburg, Pardubitz, Reichenau, Semil
Pilsen Klattau, Kralowitz Pilsen-Land, Pilsen-Stadt, Pisek, Schüttenhofen, Strakonitz, Taus
Prag Beneschau, Beraun, Böhmisch Brod, Brandeis, Jungbunzlau, Kladno, Kolin, Laun, Melnik, Pibrans, Prag-Land-Nord, Prag-Land-Süd, Prag-Stadt, Rakonitz, Raudnitz, Schlan, Seltschan, Tschaslau
Mähren
Brünn Boskowitz, Brünn-Land, Brünn-Stadt, Gaya, Göding, Ungarisch Brod, Ungarisch Hradisch, Wischau, Zlin
Iglau Groß Meseritsch, Iglau, Mährisch Budwitz, Neustadtl, Trebitsch
Mährisch Ostrau Friedberg, Kremsier, Littau, Mährisch Ostrau, Mährisch Weißkirchen, Olmütz-Land, Olmütz-Stadt, Prerau, Proßnitz, Wallachisch Meseritsch, Wsetin

Ruch oporu[edytuj | edytuj kod]

W Protektoracie działał czeski ruch oporu. Działania nie przybrały znaczącego zakresu zbrojnego, działalność konspiracyjną prowadziła KPCz i podziemie beneszowskie (głównie Centralny Komitet Krajowego Ruchu Oporu). Największym sukcesem był udany zamach na protektora Reinharda Heydricha w 1942 r, przygotowany przez czechosłowacki rząd emigracyjny. Organizacje ruchu oporu:

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]