Diecezja suburbikarna

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj

Diecezja suburbikarna (łac. ecclesia suburbicaria) - szczególny rodzaj diecezji Kościoła rzymskokatolickiego, występujący wyłącznie na terenie Włoch, w okolicach Rzymu. Formalnie istnieje siedem takich diecezji, w praktyce jest ich sześć, ponieważ diecezja Ostii ma obecnie nieco odmienny status od pozostałych sześciu i jest de facto tylko tytularną stolicą biskupią.

Geneza i charakterystyka[edytuj | edytuj kod]

Członowie Kolegium Kardynalskiego podzieleni są na trzy stopnie, odpowiadające trzem stopniom święceń. Najniższy stanowią kardynałowie diakoni, wyżej sytuują się kardynałowie prezbiterzy, a najwyższą grupę stanowią kardynałowie biskupi, których w jednym czasie jest maksymalnie sześciu. Zwykle są nimi dostojnicy sprawujący najwyższe urzędy w Kurii Rzymskiej, w tym dziekan Kolegium Kardynalskiego. Przez wiele wieków każdy z kardynałów biskupów był jednocześnie ordynariuszem jednej z diecezji położonych w pobliżu Rzymu. Diecezje te zwane są diecezjami suburbikarnymi. Ich szczególny status jest poświadczony już w pierwszej połowie VIII wieku, a w 1059 otrzymali oni prawo wyboru papieża (początkowo wyłączne, z czasem dzielono z kardynałami niższych stopni). Początkowo kardynałów biskupów było siedmiu, jednak w XII wieku ich liczba została zredukowana do sześciu[1].

Kardynałowie biskupi często nie byli w stanie poświęcać wystarczająco dużo czasu swoim diecezjom, bowiem pochłaniała ich praca w Watykanie. Dlatego ustanawiano dla nich biskupów pomocniczych, którzy de facto sprawowali w diecezjach samodzielne rządy. W 1910 papież Pius X w konstytucji apostolskiej Apostolicae Romanorum wprowadził obowiązek powoływania takiego biskupa pomocniczego dla każdej z diecezji suburbikarnych[2]. W 1962 papież Jan XXIII przeprowadził kolejny etap reformy diecezji suburbikarnych, wydając w tej sprawie motu proprio Suburbicariis sedibus. W dokumencie tym zarządził, aby diecezje te miały biskupów ordynariuszy powoływanych na normalnych zasadach. Równocześnie utrzymał prawo kardynałów-biskupów do tytułowania się biskupami tych diecezji[3].

Tym samym diecezje suburbikarne są dziś jedynymi w Kościele katolickim, które równocześnie są zwykłymi diecezjami terytorialnymi i zarazem stolicami tytularnymi, przy czym ordynariuszem i biskupem tytularnym są zawsze dwie różne osoby. Nie dotyczy to diecezji Ostii, która w 1966 straciła całe swoje terytorium, które pozostaje pod jurysdykcją wikariatu diecezji rzymskiej (administratorem apostolskim jest wikariusz rzymski)[4]. Od tego czasu, choć formalnie nadal jest wymieniana jako jedna z diecezji suburbikarnych, faktycznie stanowi tylko stolicę tytularną, zajmowaną przez dziekana Kolegium Kardynalskiego obok jego pierwotnie nadanej diecezji suburbikarnej.

Lista diecezji[edytuj | edytuj kod]

Krąg diecezji suburbikarnych był zmienny na przestrzeni wieków. Obecnie zaliczają się do nich:

Przypisy

  1. Hans Walter Klewitz: Reformpapsttum und Kardinalkolleg, Darmstad 1957, s. 24-47.
  2. CATHOLIC ENCYCLOPEDIA: Suburbicarian Dioceses. [dostęp 2010-12-22].
  3. The Cardinals of the Holy Roman Church - Guide. [dostęp 2010-12-22].
  4. Diecezja Ostii w bazie catholic-hierarchy.org (ang.)