Kuria Rzymska

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj

Kuria Rzymskaaparat administracyjny, przez który papież sprawuje swoją władzę. Kuria składa się z dykasterii i innych urzędów, z których każdy ma swój zakres działania, co wiąże się z odpowiedzialnością oraz odpowiednimi kompetencjami. Najważniejszymi dykasteriami Kurii są Sekretariat Stanu oraz kongregacje. Kolejne miejsca w hierarchii zajmują rady i komisje papieskie. Oprócz stałych urzędów papież może zwoływać na konsystorz Kolegium Kardynałów w celu konsultowania szczególnie trudnych kwestii. Powołano w szczególności Komisję Kardynalską ds. Organizacji i Problemów Ekonomicznych Stolicy Apostolskiej, która zajmuje się zarządzaniem finansami Watykanu. Kuria stanowi osobisty personel papieża i jej organizacja zależy całkowicie od niego.

Spis treści

Historia[edytuj | edytuj kod]

Pierwszym stałym organem jaki pomagał papieżowi w zarządzaniu Kościołem była Kancelaria Apostolska. Z czasem, wraz z rozrostem spraw przynależnych papieżowi, zaczęły powstawać nowe dykasterie, wyłaniając się z Kancelarii. W średniowieczu powstały tak ważne organy jak: Kamera Apostolska i Dataria. W tym okresie zaczęły krystalizować się też trybunały papieskie: Sygnatura Apostolska i Rota Rzymska. Powstanie nowych instytucji wiązał się szczególnie z reformami Soboru trydenckiego i powstaniem kongregacji. Czołową rolę w reorganizacji Kurii, w tym okresie, spełnił papież Sykstus V (1585-1590) wydając 22 stycznia 1588 roku konstytucję Immensa aeterni Dei. Kolejna duża reforma Kurii to decyzje Piusa X (konstytucja apostolska Sapienti consilio z 29 czerwca 1908).

Obecnie Kuria Rzymska działa na zasadach Soboru watykańskiego II. Odnowę w duchu soboru, rozpoczął papież Paweł VI (konstytucja apostolska Regimini Ecclesiae Universae, motu proprio Quo aptius), a kontynuował papież Jan Paweł II (konstytucja apostolska Pastor Bonus)

Do nieistniejących już dykasterii Kurii Rzymskiej należą:

Sekretariat Stanu[edytuj | edytuj kod]

Jest to najważniejszy urząd w całej Kurii Rzymskiej, który dzieli się na dwie sekcje: spraw ogólnych oraz do spraw relacji z państwami. Na jego czele stoi sekretarz stanu, kard. Pietro Parolin. Pozostali pracownicy to delegat ds. nuncjatur, szef biura do specjalnych poruczeń oraz szef protokołu.

Sekcja Spraw Ogólnych[edytuj | edytuj kod]

Sekcja prowadzi bieżące sprawy, związane z działalnością papieża, w tym w kontaktach z dykasteriami Kurii Rzymskiej. Sekcja redaguje dokumenty, których opracowanie powierza jej papież, wykonuje akty urzędowe związane z nominacjami w Kurii Rzymskiej, określa funkcje działalnością przedstawicieli (nuncjuszy) Stolicy Apostolskiej wobec kościołów lokalnych, zajmuje się działalnością ambasad przy Stolicy Apostolskiej, kieruje oficjalnymi środkami przekazu Stolicy Apostolskiej, publikuje «Acta Apostolicae Sedis» i «Annuario Pontificio». Kieruje nią substytut ds. ogólnych abp Angelo Becciu przy pomocy asesora do spraw ogólnych.

Sekcja ds. Relacji z Państwami[edytuj | edytuj kod]

Zadaniem Sekcji ds. Relacji z Państwami są kontakty z rządami państw. Do kompetencji Sekcji należy zawieranie konkordatów albo podobnych umów, reprezentowanie Stolicy Apostolskiej w organizacjach międzynarodowych. Sekcja także uzgadnia nominacje w kościołach partykularnych, a także zmianę ich struktur. Kieruje nią sekretarz ds. relacji z państwami abp Paul Gallagher przy pomocy podsekretarza.

Kongregacje[edytuj | edytuj kod]

Kongregacja Nauki Wiary (Kongregacja Doktryny Wiary)[edytuj | edytuj kod]

Wcześniej zwana była jako "Kongregacja Świętego Oficjum" oraz "Kongregacja Rzymskiej i Powszechnej Inkwizycja". Podstawowym zadaniem tej kongregacji jest dbanie o prawowierne głoszenie i obronę świętej wiary katolickiej w całym Kościele. Do jej kompetencji należą wszystkie sprawy, dotyczące doktryny wiary lub moralności. Kongregacja jest odpowiedzialna za weryfikację pism teologicznych pod kątem zgodności z wiarą katolicką oraz wykładowców teologii, którzy zostali oskarżeni o błędne poglądy. Kongregacja publikuje deklaracje dotyczące konkretnych pytań z zakresu wiary i moralności, śledzi i weryfikuje prywatne objawienia. Kongregacja Nauki Wiary czuwa również nad pracami Papieskiej Komisji Biblijnej i Międzynarodowej Komisji Teologicznej. Prefekt: kardynał Gerhard Ludwig Müller. Podlega jej:

Kongregacja ds. Biskupów[edytuj | edytuj kod]

Jedna z najważniejszych dykasterii. Do jej zadań należy ustanawianie, dzielenie i łączenie diecezji, oraz rekomendowanie kandydatur biskupów ordynariuszy papieżowi. Kongregacja także przyjmuje raporty ordynariuszy z pracy i problemów diecezji i organizuje ich wizyty ad limina apostolorum (czyli do progów apostolskich). Prefekt: kard. Marc Ouellet

Kongregacja ds. Duchowieństwa[edytuj | edytuj kod]

Zajmuje się sprawami diecezjalnych księży i diakonów oraz seminariami duchownymi: dyscypliną wśród księży, powołaniami. Prefekt: kard. Beniamino Stella

Kongregacja ds. Instytutów Życia Konsekrowanego i Stowarzyszeń Życia Apostolskiego[edytuj | edytuj kod]

Kongregacja troszczy się o sprawy zakonów: zatwierdza nowe zgromadzenia oraz zmiany w regułach zakonnych itp. Kongregacja może rozwiązać zgromadzenie, a także zwolnić zakonnika ze ślubów. Prefekt: kard. João Braz de Aviz[2]

Kongregacja ds. Kultu Bożego i Dyscypliny Sakramentów[edytuj | edytuj kod]

Kongregacja ta jest odpowiedzialna za liturgię i sakramenty. Kongregacja akceptuje przekłady tekstów liturgicznych na języki narodowe. Zajmuje się również sztuką sakralną i muzyką kościelną, sprawami świętych relikwii i świętych patronów. Prefekt: kard. Robert Sarah

Kongregacja ds. Ewangelizacji Narodów[edytuj | edytuj kod]

Kieruje pracą misyjną Kościoła: wysyła tam kapłanów i fundusze. Zajmuje się jurysdykcją na tzw. terenach misyjnych (na których nie ma stałych struktur kościelnych). Prefekt: kard. Fernando Filoni

Kongregacja ds. Kościołów Wschodnich[edytuj | edytuj kod]

Jest ona odpowiedzialna za problemy dotyczące obrządków wschodnich i ich hierarchii. W jej kompetencji znajdują się wszystkie sprawy, które w przypadku obrządku łacińskiego są załatwiane przez inny dykasterie. Jako jedyna kongregacja nie obraduje plenarnie. Prefekt: kard. Leonardo Sandri

Kongregacja Spraw Kanonizacyjnych[edytuj | edytuj kod]

Prowadzi procesy beatyfikacyjne i kanonizacyjne: bada przebieg życia i pisma kandydatów oraz za weryfikację i zabezpieczanie relikwii. Powstała w 1969 roku. Prefekt: kard. Angelo Amato

Kongregacja ds. Edukacji Katolickiej[edytuj | edytuj kod]

Kongregacja ta jest odpowiedzialna za szkoły katolickie. Prefekt: kard. Zenon Grocholewski

Trybunały[edytuj | edytuj kod]

Sygnatura Apostolska[edytuj | edytuj kod]

Trybunał apelacyjny dla Roty Rzymskiej. W sądownictwie kościelnym rodzaj sądu najwyższego. Prefekt: arcybiskup Dominique Mamberti

Penitencjaria Apostolska[edytuj | edytuj kod]

Trybunał odpowiedzialny za sprawy sakramentu spowiedzi. Penitencjarz Większy: kard. Mauro Piacenza

Trybunał Roty Rzymskiej[edytuj | edytuj kod]

Sąd apelacyjny dla trybunałów lokalnych (głównie sprawy związane z sakramentem małżeństwa) oraz sąd pierwszej instancji w sprawach, które przekraczają kompetencje trybunałów lokalnych. Dziekan: ks. prał. Pio Vito Pinto

Rady papieskie[edytuj | edytuj kod]

Papieska Rada ds. Świeckich[edytuj | edytuj kod]

Rada zajmuje się sprawami apostolatu świeckich – obecnie kieruje nią kard. Stanisław Ryłko.

Papieska Rada do spraw Popierania Jedności Chrześcijan[edytuj | edytuj kod]

Rada odpowiedzialna za dialog ekumeniczny i relacje z innymi wyznaniami chrześcijańskimi – obecnie kieruje nią kard. Kurt Koch. W jej ramach działa:

Papieska Rada ds. Rodziny[edytuj | edytuj kod]

Rada zajmuje się promocją wartości rodzinnych – obecnie kieruje nią abp Vincenzo Paglia.

Papieska Rada ds. Dialogu Międzyreligijnego[edytuj | edytuj kod]

Rada zajmuje się relacjami między Kościołem a religiami niechrześcijańskimi – obecnie kieruje nią kard. Jean-Louis Tauran. W jej ramach działa:

Papieska Rada Iustitia et Pax[edytuj | edytuj kod]

Rada zajmuje się kwestiami nauczania Kościoła w sprawach społecznych, krzewienia pokoju i sprawiedliwości w świecie – obecnie kieruje nią kard. Peter Turkson.

Papieska Rada Cor Unum[edytuj | edytuj kod]

koordynuje działalność charytatywną Kościoła; –

Papieska Rada ds. Duszpasterstwa Migrantów i Podróżujących[edytuj | edytuj kod]

Rada zajmuje się ludźmi których ze względu na wędrowny tryb życia nie obejmują tradycyjne struktury kościelne, są to np. emigranci, uchodźcy, marynarze i rybacy, pracownicy związani transportem, lotnicy itp. Rada zajmuje się również duszpasterstwem ludów wędrownych takich jak Romowie – obecnie kieruje nią kard. Antonio Maria Vegliò.

Papieska Rada ds. Duszpasterstwa Chorych i Służby Zdrowia[edytuj | edytuj kod]

Rada doradza w sprawach bioetyki, duszpasterstwa pracowników służby zdrowia i pacjentów, w regulowaniu działalności kaplic szpitalnych itp. – obecnie kieruje nią abp Zygmunt Zimowski.

Papieska Rada ds. Krzewienia Nowej Ewangelizacji[edytuj | edytuj kod]

Rada zajmuje się promowaniem odnowionej ewangelizacji w krajach, które już usłyszały pierwsze głoszenie wiary i gdzie od wieków istnieją Kościoły, lecz teraz postępuje w nich proces sekularyzacji społeczeństwa i swoistego zaniku wrażliwości na Boga – kieruje nią abp Rino Fisichella. Podlega jej:

Międzynarodowa Rada ds. Katechezy[edytuj | edytuj kod]

Przewodniczący: abp Rino Fisichella.

Papieska Rada ds. Tekstów Prawnych[edytuj | edytuj kod]

Rada zajmuje się interpretacją prawa kanonicznego; – obecnie kieruje nią kard. Francesco Coccopalmerio.

Papieska Rada ds. Kultury[edytuj | edytuj kod]

Rada zajmuje się dialogiem z twórcami kultury, naukowcami i ludźmi niewierzącymi; – obecnie kieruje nią kard. Gianfranco Ravasi

Papieska Rada ds. Środków Społecznego Przekazu[edytuj | edytuj kod]

Rada zajmuje się problemami związanymi ze środkami masowego przekazu: prasą, telewizją, Internetem itp. Jej przewodniczącym jest abp Claudio Maria Celli.

Synod Biskupów[edytuj | edytuj kod]

Zebranie przedstawicieli Episkopatów (biskupów) z różnych regionów świata w celu omówienia zagadnień związanych z działalnością Kościoła. Podlega bezpośrednio papieżowi, posiada też własne struktury organizacyjne, takie jak Sekretariat Generalny. Obecnie Sekretarzem Generalnym Synodu jest kard. Lorenzo Baldisseri.

Urzędy[edytuj | edytuj kod]

Komisje papieskie[edytuj | edytuj kod]

Stałe komisje międzydykasterialne[edytuj | edytuj kod]

Inne ciała kolegialne[edytuj | edytuj kod]

Instytucje związane ze Stolicą Apostolską[edytuj | edytuj kod]

Gwardia Szwajcarska[edytuj | edytuj kod]

Piesza formacja wojskowa, pełniąca rolę straży przybocznej papieża – obecnie kieruje nią płk Daniel Rudolf Anrig

Diecezja rzymska[edytuj | edytuj kod]

Instytucje Państwa watykańskiego[edytuj | edytuj kod]

Papieska Komisja ds. Państwa Watykańskiego[edytuj | edytuj kod]

Komisja jest jednoizbowym parlamentem Watykanu, uchwala prawo, które do wejścia w życie potrzebuje jednak sankcji papieża. Obecnie kieruje nią kard. Giuseppe Bertello. Organem doradczym jest: Rada Państwa - ciało , w skład którego wchodzi 7 członków, z których jeden jest Radcą Generalnym

Gubernatorat Państwa Miasto Watykan[edytuj | edytuj kod]

Stanowi organ wykonawczy Komisji ds. Państwa watykańskiego oraz papieża w kwestii zarządu Watykanem. Jest faktycznie rządem Watykanu, zajmującą się administrowaniem tego niewielkiego państwa. Przewodniczącym (Prezydentem) jest z urzędu Przewodniczący Papieskiej Komisji ds. Państwa Watykańskiego, czyli kard. Giuseppe Bertello. Podlegają mu m.in.:

Trybunały[edytuj | edytuj kod]

  • Sąd Kasacyjny
  • Sąd Apelacyjny
  • Trybunał I instancji
  • Pojedynczy sędzia

Inne instytucje[edytuj | edytuj kod]

Akademie papieskie[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]