Kolegium Kardynałów

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania

Kolegium Kardynałów, Kolegium Kardynałów Świętego Kościoła Rzymskiego (Collegium Cardinalium Sanctae Romanae Ecclesiae) – ogół kardynałów Kościoła katolickiego, którego zadaniem jest wspomaganie papieża w kierowaniu Kościołem. Kolegium Kardynałów zbiera się na konsystorzach zwoływanych przez papieża. Po wystąpieniu wakatu Stolicy Apostolskiej kolegium to zbiera się na konklawe w celu wybrania nowego papieża.

Kolegium Kardynalskie wywodzi się ze starożytnej rady starszych (prezbiterium) kierującej diecezją rzymską (kościołem partykularnym w Rzymie) pod przewodnictwem Biskupa Rzymskiego. Proboszczowie 25 (później 28) najważniejszych kościołów Rzymu powołanych było do pełnienia służby liturgicznej w głównych bazylikach (św. Jana na Lateranie, św. Piotra w Watykanie, Matki Bożej Większej, św. Pawła za Murami i św. Wawrzyńca), których od V wieku obdarzano przymiotnikiem cardinales, czyli "główni". Z czasów papieża Symmachusa (498–514) pochodzi pierwsza zachowana lista 28 kardynałów prezbiterów (kardynalnych prezbiterów) i 7 kardynałów diakonów (kardynalnych diakonów). W VIII w. do do służby liturgicznej w głównych bazylikach dołączyli biskupi diecezji podmiejskich Rzymu, którzy zaczęli być wówczas tytułowani jako kardynałowie biskupi (kardynalni biskupi). Wreszcie pod koniec XI w. mianem kardynałów zaczęto określać także członków 18-osobowego rzymskiego kolegium diakonów (kardynałowie diakoni)[1]. Nazwa "Święte Kolegium Kardynałów" jest udokumentowana od pontyfikatu Eugeniusza III (1145–1153), jednak w owym czasie było ono już dobrze ugruntowaną w strukturach Kościoła instytucją. Proces jej kształtowania trwał wiele stuleci, a począwszy od pontyfikatu Leona IX (1049–1054) nabrał szczególnej dynamiki. Proces historyczny doprowadził do tego, że kolegium przekształciło się z reprezentacji duchowieństwa diecezjalnego Rzymu w międzynarodową reprezentację Kościoła Powszechnego, przy czym rzeczywiste funkcje biskupie, prezbiterialne i diakońskie kardynałów przekształciły się w tytuły honorowe.

Obecnie niemal wszyscy kardynałowie są biskupami. Jeśli nowo mianowany kardynał nie posiadałby święceń biskupich, powinien przyjąć sakrę biskupią; nominowani w podeszłym wieku kardynałowie są niekiedy zwalniani od obowiązku przyjęcia sakry (np. w 2001 o. Avery Dulles, w 2003 o. Tomáš Špidlík i w 2006 o. Albert Vanhoye).

Zgodnie z tradycją wyróżnia się trzy stopnie kardynałów:

  • kardynałowie biskupi (tytularni zwierzchnicy podmiejskich diecezji Rzymu – Ostia, Albano, Frascati, Palestrina, Porto-Santa Rufina, Sabina-Poggio Mirteto i Velletri-Segni oraz zaliczeni do kolegium kardynalskiego patriarchowie kościołów wschodnich); honorowe pierwszeństwo wśród kardynałów tego stopnia sprawuje tytularny biskup Ostii,
  • kardynałowie prezbiterzy (obecnie są to na ogół biskupi diecezjalni podniesieni do godności kardynała, jako tytuł otrzymują od papieża jeden z kościołów rzymskich); pierwszy z kardynałów tego stopnia nosi tytuł kardynała protoprezbitera (czyli pierwszego prezbitera),
  • kardynałowie diakoni (jako tytuł otrzymują jedną z diakonii rzymskich, są to przeważnie urzędnicy kurii rzymskiej); pierwszy z kardynałów tego stopnia nosi tytuł kardynała protodiakona (czyli pierwszego diakona); kardynałowie diakoni podczas liturgii papieskich nie koncelebrują w ornatach lecz asystują papieżowi w dalmatykach diakońskich, różniąc się od zwykłych diakonów jedynie prawem noszenia mitry biskupiej.

Na czele Kolegium Kardynalskiego jako pierwszy wśród równych stoi jego dziekan. Funkcja dziekana Kolegium Kardynalskiego jest związana z godnością kardynała biskupa Ostii (obecnie kardynał Angelo Sodano). Z chwilą wakansu dziekan wybierany jest przez kardynałów biskupów (mających tytuły diecezji podmiejskich), zebranych pod przewodnictwem subdziekana (lub – gdy go nie ma – najstarszego z kardynałów biskupów) i przedstawiany do zatwierdzenia papieżowi. Podobnie dokonuje się, pod przewodnictwem dziekana, wyboru subdziekana. Ważną rolę w Kolegium Kardynalskim obok dziekana odgrywają: kamerling, protoprezbiter oraz protodiakon.

Członkowie Kolegium Kardynałów[edytuj | edytuj kod]

Poniżej znajduje się pełna lista kardynałów wchodzących obecnie w skład Kolegium. Obok imienia każdego kardynała znajduje się jego data urodzenia – jedynie kardynałowie, którzy mają mniej niż 80 lat, mogą uczestniczyć w konklawe (nazwiska kardynałów elektorów zostały wytłuszczone). Obecnie jest 216 kardynałów, spośród których 119 posiada prawo uczestniczenia w konklawe.

Ostatnia aktualizacja: 9 kwietnia 2014.

Kardynałowie biskupi[edytuj | edytuj kod]

Biskupi tytularni siedmiu podmiejskich diecezji Rzymu[edytuj | edytuj kod]

Kanoniczni patriarchowie[edytuj | edytuj kod]

Kardynałowie prezbiterzy[edytuj | edytuj kod]

Nominowani przez Pawła VI[edytuj | edytuj kod]

Od 5 marca 1973

Od 24 maja 1976

Nominowani przez Jana Pawła II[edytuj | edytuj kod]

Od 30 czerwca 1979

Od 2 lutego 1983

Od 25 maja 1985

Od 28 czerwca 1988

Od 28 czerwca 1991

Od 26 listopada 1994

Od 21 lutego 1998

Od 21 lutego 2001

Od 21 października 2003

Nominowani przez Benedykta XVI[edytuj | edytuj kod]

Od 24 marca 2006

Od 24 listopada 2007

Od 20 listopada 2010

Od 18 lutego 2012

Od 24 listopada 2012

Nominowani przez Franciszka[edytuj | edytuj kod]

Od 22 lutego 2014

Kardynałowie diakoni[edytuj | edytuj kod]

Nominowani przez Jana Pawła II[edytuj | edytuj kod]

Od 21 października 2003

Nominowani przez Benedykta XVI[edytuj | edytuj kod]

Od 24 marca 2006

Od 24 listopada 2007

Od 20 listopada 2010

Od 18 lutego 2012

Od 24 listopada 2012

Nominowani przez Franciszka[edytuj | edytuj kod]

Od 22 lutego 2014

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

  1. Hans Walter Klewtiz, Reformpapsttum und Kardinalkolleg, Darmstadt 1957, s. 11-97.

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]