Diego Garcia
| Diego Garcia | |
 |
|
| Państwo |  Wielka Brytania |
| Terytorium zamorskie |  Brytyjskie Terytorium Oceanu Indyjskiego |
| Akwen | Ocean Indyjski |
| Archipelag | Czagos |
|
Położenie na mapie Oceanu Indyjskiego
  Diego Garcia
|
|
 |
|
 Multimedia w Wikimedia Commons |
|
Diego Garcia − największa wyspa (atol) Brytyjskiego Terytorium Oceanu Indyjskiego, obejmującego − położony w środkowej części Oceanu Indyjskiego − archipelag Czagos.
Przez lata wyspa była brytyjską kolonią, uprawiano na niej głównie palmy kokosowe. W połowie lat 60. XX wieku archipelag zyskał status terytorium zależnego, a w 1966 został wydzierżawiony na 50 lat Amerykanom. Na początku następnej dekady amerykańska marynarka wojenna rozpoczęła na wyspie budowę bazy wojskowej. Przedtem z całego archipelagu wysiedlono dotychczasowych mieszkańców - zamieszkali oni na Mauritiusie i Seszelach. Obecnie na wyspie stacjonuje ok. 2000 żołnierzy amerykańskich, podobna liczba personelu pomocniczego oraz kontyngent brytyjski.
Na wyspie znajduje się pas startowy przystosowany do przyjmowania najnowocześniejszych bombowców (w tym B-2), port morski oraz baza paliw. Z racji położenia geograficznego i prawnej zależności od Wielkiej Brytanii, Diego Garcia jest jedną z najważniejszych baz wojsk amerykańskich na świecie. Wykorzystywano ją w czasie dwóch wojen z Irakiem (I i II wojna w Zatoce Perskiej) oraz w czasie amerykańskiej interwencji w Afganistanie w 2001.
Od kilku lat byli mieszkańcy wysp walczą w brytyjskich sądach o prawo do powrotu na archipelag. W 2001 roku byli mieszkańcy archipelagu Czagos, wysiedleni w latach 1967-73, obecnie mieszkający głównie na Mauritiusie, otrzymali brytyjskie obywatelstwo i prawo do repatriacji; w maju 2006 roku Sąd Najwyższy w Londynie uchylił decyzję zakazującą zamieszkiwania na wyspach; w kwietniu 2006 grupa dawnych mieszkańców odwiedziła Diego Garcia; repatriację utrudni umowa z USA o dzierżawie Diego Garcia, ograniczająca dostęp do tej głównej wyspy archipelagu Czagos.
