Doveton Sturdee

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
F. C. Doveton Sturdee
F. C. Doveton Sturdee
Admiral of the Fleet Admiral of the Fleet
Data i miejsce urodzenia 9 czerwca 1859
Charlton, Wielka Brytania
Data i miejsce śmierci 7 maja 1925
Camberley, Wielka Brytania
Przebieg służby
Lata służby 1871–1921
Siły zbrojne Royal Navy
Główne wojny i bitwy I wojna światowa
Odznaczenia
Order Łaźni Order św. Michała i św. Jerzego Królewski Order Wiktorii
Commons Multimedia w Wikimedia Commons

Frederick Charles Doveton Sturdee GCB, KCMG, CVO (ur. 9 czerwca 1859 w Charlton, zm. 7 maja 1925 w Camberley) − brytyjski wojskowy, admirał Royal Navy z okresu I wojny światowej, zwycięzca w bitwie koło Falklandów 8 grudnia 1914 roku.

Doveton Sturdee pochodził z rodziny o tradycjach służby wojskowej, jego ojciec, Frederick Rannie Sturdee był komandorem marynarki, zaś dziadek ze strony matki pułkownikiem armii. W 1871 roku rozpoczął służbę w Royal Navy jako kadet na okręcie szkolnym HMS "Britannia". W początkach swej służby służył na różnych okrętach, brał między innymi udział w bombardowaniu Aleksandrii podczas wojny brytyjsko-egipskiej 1882 roku. W latach 1893−1897, już w stopniu komandora porucznika (Commander), był specjalistą torpedowym w Departamencie Uzbrojenia Admiralicji. Później obejmował różne stanowiska, zarówno na morzu (dowodził między innymi pancernikiem HMS "New Zealand"), jak i w pracy sztabowej.

W 1908 roku został promowany do stopnia kontradmirała (Rear-Admiral). W latach 1910−1912 dowodził 1. Eskadrą Pancerników Home Fleet, 1912−1913 2. Eskadrą Krążowników. W 1913 roku awansował na wiceadmirała (Vice-Admiral). W lipcu 1914 roku został mianowany szefem sztabu wojennego Admiralicji. Pełniąc tę funkcję, był odpowiedzialny między innymi za dyslokację zespołów floty w pierwszych miesiącach wojny. Pośrednio przyczynił się do tragedii trzech okrętów 7. Dywizjonu Krążowników, decydując się, wbrew opinii innych członków sztabu, na utrzymywanie patroli przestarzałych jednostek u wybrzeży Holandii.

Po objęciu stanowiska Pierwszego Lorda Morskiego przez admirała Johna Fishera, z którym był skonfliktowany, Doventon Sturdee został usunięty ze sztabu i wytypowany do objęcia dowództwa nad zespołem dwóch krążowników liniowych, HMS "Invincible" i HMS "Inflexible", wysyłanych na południowy Atlantyk w celu odszukania i zniszczenia Eskadry Wschodnioazjatyckiej admirała von Spee, zwycięzcy w bitwie pod Coronelem. Po niemal miesięcznym rejsie, przerywanym zawijaniem do kolejnych portów dla uzupełnienia zapasów, eskadra brytyjska dotarła 7 grudnia 1914 roku do Port Stanley. Następnego dnia doszło do starcia z zaskoczonymi obecnością krążowników liniowych na tych wodach Niemcami. Admirał Sturdee odniósł zdecydowane zwycięstwo, zatopione zostały obydwa niemieckie krążowniki pancerne, SMS "Scharnhorst" i SMS "Gneisenau" oraz dwa z trzech krążowników lekkich. Zabitych zostało około 2200 marynarzy niemieckich, w tym admirał von Spee i jego dwaj synowie.

Pomimo niechęci lorda Fishera, admirał Sturdee powrócił do Wielkiej Brytanii witany jako bohater i uhonorowany tytułem baroneta. Powierzono mu dowództwo 4. Eskadry Pancerników. Na jej czele, na pancerniku HMS "Benbow", wziął udział w bitwie jutlandzkiej. W 1917 roku awansował do stopnia pełnego admirała (Admiral), zaś po zakończeniu wojny otrzymał specjalne podziękowania od Parlamentu i 10 tysięcy funtów gratyfikacji. W latach 1918−1921 pełnił funkcję dowódcy zespołu baz marynarki w Nore. W 1921 roku otrzymał stopień Admiral of the Fleet.

Po przejściu na emeryturę pełnił funkcję prezesa Society for Nautical Research, biorąc aktywny udział w przywróceniu dawnego stanu flagowcowi admirała Nelsona z bitwy pod Trafalgarem, HMS "Victory".

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Spencer C. Tucker (red.): Naval Warfare. An International Encyclopedia. Santa Barbara, CA: ABC-CLIO, 2002. ISBN 1-57607-740-3

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]