9 czerwca

9 czerwca jest 160. (w latach przestępnych 161.) dniem w kalendarzu gregoriańskim. Do końca roku pozostaje 205 dni.

Kalendarium dzień po dniu

<<	czerwiec 2013					>>
Pn	Wt	Śr	Cz	Pt	So	Nd
27	28	29	30	31	1	2
3	4	5	6	7	8	9
10	11	12	13	14	15	16
17	18	19	20	21	22	23
24	25	26	27	28	29	30

Święta

• Imieniny obchodzą: Anna, Bertrand, Efrem, Felicjan, Józef, Kanimir, Kolumb, Maksymian, Pelagia, Prosimir, Ryszard, Sylwester i Sylwestra.
• Międzynarodowe – Międzynarodowy Dzień Archiwów (obchodzone od 2007, w rocznicę utworzenia w Paryżu w 1950 roku Międzynarodowej Rady Archiwów – ICA)
• Polska – Dzień Pracowników Archiwów i Bibliotek, Dzień Przyjaciela
• Uganda – Dzień Bohaterów Narodowych
• wspomnienia i święta w Kościele katolickim obchodzą:
  • bł. Anna Maria Taigi (mistyczka)
  • św. Efrem (doktor i Ojciec Kościoła, Ojciec Pustyni)
  • św. Kolumba, również: Kolumban Starszy, Kolumba opat z Hy (Iona)

Wydarzenia w Polsce

• 1210 – Mieszko I Plątonogi został księciem krakowskim.
• 1772 – I rozbiór Polski: wojska austriackie zajęły Wieliczkę.
• 1807 – IV koalicja antyfrancuska: zakończyła się francusko-rosyjska bitwa pod Dobrym Miastem.
• 1863 – Powstanie styczniowe: personel Banku Polskiego na Placu Bankowym w Warszawie przekazał powstańcom, dowodzonym przez Aleksandra Waszkowskiego depozyty Kasy Głównej Królestwa w wysokości 3,6 miliona złotych, 500 tysięcy rubli i wielu listów zastawnych.
• 1877 – W Warszawie odbyła się premiera opery Aida Giuseppe Verdiego z polskim librettem.
• 1906 – Późniejszy trzykrotny premier RP i marszałek Sejmu Walery Sławek został ciężko ranny w czasie ataku Organizacji Bojowej Polskiej Partii Socjalistycznej na rosyjski pociąg pancerny pod Milanówkiem.
• 1920 – Ustąpił rząd Leopolda Skulskiego.
• 1936 – W Gdyni policja strzelała do demonstracji strajkujących robotników, zabijając jedną osobę i raniąc 9.
• 1945 – Rozpoczął działalność Teatr Lalki, Maski i Aktora Groteska w Krakowie.
• 1946 – Uroczysta inauguracja polskiego Uniwersytetu Wrocławskiego.
• 1951 – W Lęborku odnotowano czerwcowe minimum temperatury w Polsce (–3,4 °C).
• 1956 – 5 górników zginęło w wyniku wybuchu gazu w Kopalni Węgla Kamiennego Siemianowice.
• 1984 – Marian Woronin ustanowił w trakcie Memoriału Janusza Kusocińskiego w Warszawie rekord Europy w biegu na 100 metrów (10,00 s).
• 1991 – Zakończył się pierwszy etap czwartej pielgrzymki papieża Jana Pawła II do Polski
• 1997 – Podczas mszy św. w Krośnie Jan Paweł II kanonizował Jana z Dukli.
• 2000 – Powstał Euroregion Beskidy.
• 2006 – Sejm przyjął ustawy powołujące Centralne Biuro Antykorupcyjne i Służbę Kontrwywiadu Wojskowego.

Wydarzenia na świecie

Obrady Kongresu wiedeńskiego (1814-1815) na rycinie z epoki

•     19 p.n.e. – W Rzymie otwarto akwedukt Aqua Virgo.
•     53 – Cesarz rzymski Neron ożenił się ze swoją przybraną siostrą Oktawią.
•     62 – Oktawia na rozkaz Nerona została uduszona w trakcie kąpieli.
•     68 – Neron popełnił samobójstwo.
•   193 – Po przejęciu władzy nad większością imperium rzymskiego Septymiusz Sewer poprowadził triumfalny pochód w Rzymie.
•   721 – Zwycięstwo Franków nad Arabami w bitwie pod Tuluzą.
• 1075 – Bitwa pod Homburgiem nad rzeką Unstrut między wojskami saskimi i niemieckimi.
• 1534 – Jacques Cartier jako pierwszy Europejczyk wpłynął na Rzekę Świętego Wawrzyńca w dzisiejszej Kanadzie.
• 1572 – Henryk IV Burbon został królem Nawarry.
• 1660 – Król Francji Ludwik XIV ożenił się z Marią Teresą Hiszpańską.
• 1793 – Rewolucyjna armia francuska pokonała Austriaków w bitwie pod Arlon i zajęła miasto.
• 1815 – Podpisano akt końcowy Kongresu wiedeńskiego.
• 1832 – Papież Grzegorz XVI wydał encyklikę Cum primum potępiającą uczestników powstania listopadowego.
• 1862 – Wojna secesyjna: zwycięstwo Konfederatów w bitwie pod Port Republic.
• 1884 – W Berlinie rozpoczęto budowę gmachu parlamentu Rzeszy.
• 1898 – Chiny wydzierżawiły na 99 lat Hongkong Wielkiej Brytanii.
• 1905 – Założono angielski klub piłkarski Charlton Athletic F.C.
• 1920 – W Londynie otwarto Imperial War Museum.
• 1923 – W Bułgarii w wyniku wojskowego zamachu stanu został obalony i 5 dni później zamordowany premier Aleksandyr Stambolijski.
• 1928 – Charles Kingsford Smith i Charles Ulm na samolocie Fokker F.VII przelecieli po raz pierwszy w dniach 31 maja – 9 czerwca nad Pacyfikiem, pokonując trasę o długości 12 tys. km z Oakland w stanie Kalifornia do Brisbane w Australii, z międzylądowaniami na Hawajach i Fidżi.
• 1934 – Premiera pierwszego filmu animowanego z Kaczorem Donaldem.
• 1937 – Działacze antyfaszystowscy Carlo Roselli i Nello Rosselli zostali zamordowani we Francji przez włoską bojówkę faszystowską.
• 1944:
  • Front zachodni: taktyczne zwycięstwo Aliantów w bitwie morskiej koło wyspy Ouessant na Kanale La Manche.
  • W miejscowości Tulle w środkowej Francji hitlerowcy powiesili na latarniach i balustradach balkonowych 99 cywilów.
• 1946 – Bhumibol Adulyadej został królem Tajlandii.
• 1953 – 94 osoby zginęły w wyniku przejścia tornada nad Worcester w stanie Massachusetts.
• 1957 – Pierwsze wejście na ośmiotysięcznik Broad Peak w Karakorum.
• 1958 – Luis Gallo Porras został premierem Peru.
• 1959 – Zwodowano podwodny okręt atomowy USS George Washington, pierwszy przenoszący pociski balistyczne.
• 1962 – Proklamowano Republikę Tanganiki.
• 1963 – Na Islandii odbyły się wybory parlamentarne.
• 1964 – Lal Bahadur Shastri został premierem Indii.
• 1967 – Wojna sześciodniowa: wojska izraelskie zajęły pozycje wzdłuż całego Kanału Sueskiego.
• 1972 – Ponad 250 osób zginęło w wyniku powodzi w Rapid City w Dakocie Południowej.
• 1974 – Portugalia i ZSRR nawiązały stosunki dyplomatyczne.
• 1976 – W stolicy Mauretanii Nawakszut został zamordowany przez członków Frontu Polisario pierwszy prezydent Sahary Zachodniej El Wali Mustafa Sajed.
• 1980 – Został wystrzelony Sojuz T-2 z misją załogową na stację orbitalną Salut 6.
• 1983 – Partia Konserwatywna wygrała wybory parlamentarne w Wielkiej Brytanii.
• 1993:
  • Odbył się ślub japońskiego następcy tronu księcia Naruhito z Masako Owadą.
  • Premiera filmu Jurassic Park.
• 1999 – Wojna w Kosowie: podpisano porozumienie o warunkach wycofania wojsk serbskich z Kosowa oraz wejścia do prowincji sił międzynarodowych KFOR.
• 2006:
  • Na plaży w Beit Lahia w Strefie Gazy doszło do masakry spowodowanej izraelskim ostrzałem artyleryjskim. Zginęło 8 Palestyńczyków, a około 30 zostało rannych.
  • W Niemczech rozpoczęły się XVIII Mistrzostwa Świata w Piłce Nożnej. W swym pierwszym meczu reprezentacja Polski przegrała z Ekwadorem 0:2.
• 2008 – 20 osób zginęło w wyniku wybuchu bomby na dworcu autobusowym w Al-Buwajra w północnej Algierii.
• 2009 – Co najmniej 17 osób zginęło, a 46 zostało rannych w zamachu na hotel w pakistańskim Peszawarze.
• 2010 – W wyborach parlamentarnych w Holandii zwyciężyła Partia Ludowa na rzecz Wolności i Demokracji (VVD) z Markiem Rutte na czele.

Urodzili się

• 1595 – Władysław IV Waza, król Polski, tytularny król Szwecji (zm. 1648)
• 1640 – Leopold I Habsburg, Święty Cesarz Rzymski (zm. 1705)
• 1661 – Fiodor III Romanow, car Rosji (zm. 1682)
• 1672 – Piotr I Wielki, cesarz Rosji (zm. 1725)
• 1781 – George Stephenson, angielski inżynier, konstruktor (zm. 1848)
• 1803 – Adolf Januszkiewicz, polski pisarz, podróżnik (zm. 1857)
• 1810 – Otto Nicolai, niemiecki kompozytor, dyrygent (zm. 1849)
• 1820 – János Hunfalvy, węgierski geograf, profesor uniwersytecki i członek Węgierskiej Akademii Nauk (zm. 1888)
• 1829 – Nikołaj Fiodorow, rosyjski filozof (zm. 1903)
• 1840 – Akaki Cereteli, gruziński pisarz (zm. 1915)
• 1843 – Bertha von Suttner, austriacka pacyfistka, laureatka Nagrody Nobla (zm. 1914)
• 1850 – Wilhelm Roux, niemiecki zoolog, embriolog (zm. 1924)
• 1865 – Carl Nielsen, duński kompozytor, dyrygent (zm. 1931)
• 1867 – Władysław Stesłowicz, polski prawnik, polityk, minister poczt i telegrafów (zm. 1940)
• 1875 – sir Henry Hallett Dale, angielski fizjolog, farmakolog, laureat Nagrody Nobla (zm. 1968)
• 1878 – Marian Rembowski, polski polityk, wojewoda łódzki i białostocki (zm. 1961)
• 1881 – Iwan Łuckiewicz, białoruski działacz ruchu narodowego (zm. 1919)
• 1885:
  • John Edensor Littlewood, angielski matematyk (zm. 1977)
  • Felicjan Sławoj Składkowski, polski generał, polityk, minister spraw wewnętrznych, premier Polski (zm. 1962)
• 1891 – Cole Porter, amerykański kompozytor, autor piosenek (zm. 1964)
• 1895 – Kurt Zeitzler, niemiecki generał (zm. 1963)
• 1898 – Curzio Malaparte, włoski pisarz, dziennikarz (zm. 1957)
• 1908:
  • Felicjan Zygmunt Piątkowski, polski kartograf, poligraf (zm. 2004)
  • Elżbieta Wassongowa, polska tłumaczka (zm. 2007)
• 1909 – Dawid Frankfurter, austriacki zamachowiec pochodzenia żydowskiego (zm. 1982)
• 1914 – Flora Bieńkowska, polska pisarka (zm. 1990)
• 1915 – Les Paul, amerykański muzyk, współtwórca gitary elektrycznej Gibson Les Paul (zm. 2009)
• 1916:
  • Jurij Brězan, serbołużycki pisarz (zm. 2006)
  • Robert S. McNamara, amerykański polityk, sekretarz obrony USA (zm. 2009)
• 1917 – Eric Hobsbawm, brytyjski historyk (zm. 2012)
• 1918 – John Hospers, amerykański polityk (zm. 2011)
• 1920 – Pierre Lambert, francuski polityk (zm. 2008)
• 1922 – George Axelroad, amerykański reżyser filmowy (zm. 2003)
• 1923 – Antoni Barwiński, polski piłkarz (zm. 2005)
• 1925:
  • Brandãozinho, brazylijski piłkarz (zm. 2000)
  • Don Ritchie, australijski działacz społeczny, odpowiedzialny za uratowanie co najmniej 160 osób próbujących popełnić samobójstwo (zm. 2012)
• 1926:
  • Władysław Kwaśniewicz, polski socjolog (zm. 2004)
  • Jan Załęski, polski polityk, minister przemysłu spożywczego i skupu (zm. 1984)
• 1927 – Helmut Zilk, austriacki polityk, burmistrz Wiednia (zm. 2008)
• 1928
  • Wirgiliusz Gryń, polski aktor (zm. 1986)
  • Wolfgang Brezinka, niemiecki pedagog i filozof
• 1930 – Lin Carter, amerykański pisarz, krytyk literacki (zm. 1988)
• 1932 – Maria Paradowska, polska historyk, etnolog, etnograf (zm. 2011)
• 1933 – Jan Soldenhoff-Zdrojewski, polski aktor (zm. 2001)
• 1934 – Stefan Macner, polski polityk (zm. 2006)
• 1935 – Łukasz Czuma, polski ekonomista, profesor KUL (zm. 2012)
• 1939 – Charles Webb, amerykański pisarz
• 1941:
  • Jon Lord, brytyjski muzyk rockowy i kompozytor, założyciel zespołu Deep Purple (zm. 2012)
  • Antoni Motyczka, polski naukowiec, inżynier, polityk, senator RP (zm. 2013)
  • Andrzej Sztolf, polski skoczek narciarski (zm. 2012)
• 1943 – Joe Haldeman, amerykański pisarz science fiction
• 1945 – Luis Ocaña, hiszpański kolarz szosowy (zm. 1994)
• 1947 – Bohdan Smoleń, polski satyryk, aktor kabaretowy
• 1950:
  • Ulrich Adam, niemiecki polityk
  • Trevor Bolder, angielski gitarzysta basowy, członek grupy Uriah Heep (zm. 2013)
• 1951 – James Newton Howard, amerykański kompozytor muzyki filmowej
• 1952:
  • Yousaf Raza Gilani, pakistański polityk, premier Pakistanu
  • Jerzy Półjanowicz, polski działacz samorządowy, wojewoda podlaski
• 1953 – Irena Lipowicz, polska prawnik, rzecznik praw obywatelskich
• 1956 – Patricia Cornwell, amerykańska pisarka
• 1961:
  • Radosław Figura, polski scenarzysta filmowy
  • Michael J. Fox, kanadyjski aktor
  • Aaron Sorkin, amerykański dramaturg, scenarzysta filmowy
• 1963:
  • Johnny Depp, amerykański aktor
  • David Koepp, amerykański scenarzysta, reżyser filmowy
• 1964:
  • Marcin Ciempiel, polski gitarzysta basowy zespołu Oddział Zamknięty
  • Igor Griszczuk, białoruski koszykarz, trener koszykówki
  • Gloria Reuben, kanadyjska aktorka
  • Jarosław Siwiński, polski kompozytor, pianista
• 1965 – Szczepan Sadurski, polski satyryk, rysownik
• 1967 – Mike Harris, kanadyjski curler
• 1971:
  • Edward Pasewicz, polski poeta, kompozytor
  • Gordy Sheer, amerykański saneczkarz
  • Peter Skov-Jensen, duński piłkarz, bramkarz
• 1972 – Wes Scantlin, amerykański wokalista, członek grupy Puddle of Mudd
• 1974:
  • Jana Nejedly, kanadyjska tenisistka
  • Dean Richards, angielski piłkarz (zm. 2011)
• 1975:
  • Otto Addo, ghański piłkarz
  • Paul Agostino, australijski piłkarz
  • Bartosz Żukowski, polski aktor
• 1976 – Igor Miličić, chorwacki koszykarz
• 1977:
  • Ewa Andruszkiewicz, polska aktorka
  • Predrag Stojaković, serbski koszykarz
• 1978:
  • Artur Bałczyński, polski aktor
  • Matthew Bellamy, angielski wokalista zespołu Muse
  • Adrian Diaconu, rumuński bokser
  • Miroslav Klose, niemiecki piłkarz pochodzenia polskiego
  • Eric Papilaya, austriacki piosenkarz
• 1979:
  • Marek Cichosz, polski kolarz przełajowy (zm. 2012)
  • Émilie Loit, francuska tenisistka
  • Andrew Walker, kanadyjski aktor
• 1980:
  • James DeBello, amerykański aktor
  • Anthony Geslin, francuski kolarz szosowy
  • Udonis Haslem, amerykański koszykarz
  • Marcin Wasilewski, polski piłkarz
• 1981:
  • Anoushka Shankar, brytyjska muzyk pochodzenia indyjskiego
  • Natalie Portman, amerykańska aktorka
  • Kouyou Takashima, japoński gitarzysta, członek zespołu the GazettE
• 1984 – Rafał Boguski, polski piłkarz
• 1989 – Chloë Agnew, irlandzka piosenkarka
• 1991:
  • Maciej Kot, polski skoczek narciarski
  • Zhou Yang, chińska łyżwiarka szybka

Zmarli

•    68 – Neron, cesarz rzymski (ur. 37)
•   597 – Kolumban Starszy, święty, irlandzki zakonnik, misjonarz (ur. 521)
• 1012 – Unger, misyjny biskup Polski (ur. ?)
• 1572 – Joanna d'Albret, królowa Nawarry (ur. 1528)
• 1676 – Ernest Albrecht von Eberstein, saski feldmarszałek (ur. 1605)
• 1855 – Piotr Michałowski, polski malarz (ur. 1800)
• 1870 – Karol Dickens, angielski pisarz (ur. 1812)
• 1875 – Karol Libelt, polski filozof, działacz polityczny (ur. 1807)
• 1909 – Ignacy Stebelski, polski architekt, działający w Łodzi, architekt miejski (ur. 1863)
• 1926 – Władysław Mickiewicz, polski działacz emigracyjny, księgarz, bibliotekarz, publicysta (ur. 1838)
• 1932 – Natalia Janotha, polska kompozytorka i pianistka (ur. 1856)
• 1946 – Rama VIII, król Tajlandii (ur. 1925)
• 1953 – Ugo Betti, włoski dramaturg (ur. 1892)
• 1959 – Adolf Otto Reinhold Windaus, niemiecki chemik, laureat Nagrody Nobla (ur. 1876)
• 1968:
  • Helena Bobińska, polska pisarka (ur. 1887)
  • Jurij Milutin, rosyjski kompozytor (ur. 1903)
• 1974 – Miguel Ángel Asturias, gwatemalski pisarz (ur. 1899)
• 1981 – Franciszek Misztal, polski konstruktor lotniczy (ur. 1901)
• 1987 – Monique Haas, francuska pianistka (ur. 1909)
• 1990 – Antoni Korzycki, polski polityk, wicepremier (ur. 1904)
• 1991 – Claudio Arrau, chilijski pianista (ur. 1903)
• 1998:
  • Agostino Casaroli, włoski duchowny katolicki, kardynał, sekretarz stanu Watykanu (ur. 1914)
  • Thomas Narcejac, francuski pisarz (ur. 1908)
• 2000 – Ernst Jandl, austriacki poeta (ur. 1925)
• 2001 – Arno Puškáš, słowacki taternik, alpinista, przewodnik tatrzański, publicysta i grafik (ur. 1925)
• 2002:
  • Lidia Ciołkosz, polska działaczka socjalistyczna, publicystka, historyczka (ur. 1902)
  • Aleksander Mołodczy, ukraiński wojskowy, generał-lejtnant, pilot (ur. 1920)
  • Aleksandr Własow, rosyjski polityk, premier Rosji (ur. 1932)
• 2006 – Kinga Choszcz, polska podróżniczka (ur. 1973)
• 2007 – Anna Żarnowska, polska historyk (ur. 1931)
• 2008:
  • Karen Asrjan, ormiański szachista (ur. 1980)
  • Algis Budrys, amerykański pisarz (ur. 1931)
  • Krzysztof Toboła, polski karykaturzysta, satyryk, ilustrator (ur. 1963)
• 2009:
  • Andrzej Sadowski, polski scenograf (ur. 1926)
  • Karl Michael Vogler, niemiecki aktor (ur. 1928)
• 2010:
  • Władysław Paszkowski, polski kierowca rajdowy (ur. 1932)
  • Marina Siemionowa, rosyjska primabalerina (ur. 1908)
  • Jerzy Wielkoszyński, polski lekarz, fizjoterapeuta (ur. 1930)
  • Ołeksandr Zinczenko, ukraiński polityk (ur. 1957)
• 2011:
  • Josip Katalinski, bośniacki piłkarz (ur. 1948)
  • Tomoko Kawakami, japoński seiyū (ur. 1970)
  • Jerzy Płodziszewski, polski kolarz torowy (ur. 1933)
  • Andrzej Święcicki, polski działacz katolicki, wieloletni prezes Klubu Inteligencji Katolickiej w Warszawie (ur. 1915)
• 2012:
  • Régis Clère, francuski kolarz torowy i szosowy (ur. 1956)
  • Paul Jenkins, amerykański malarz (ur. 1923)