E-ninnu

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Zabytki z inskrypcjami Gudei dotyczącymi budowy świątyni E-ninnu
Ladrillo de Gudea (M.A.N. 1973-58-PO-1) 01.jpg GudeaZylinder.jpg Foundation nail IMG 0073-black.jpg
Z lewej strony: gliniana tabliczka ze zbiorów Narodowego Muzeum Archeologicznego w Madrycie; treść inskrypcji: „Bogu Ningirsu, bohaterowi potężnemu boga Enlila, panu swemu, Gudea, władca (miasta-państwa) Lagasz, jego «Dom pięćdziesięciu białych ptaków Anzu» dla niego wzniósł”
W środku: tzw. cylindry Gudei – gliniane walce pokryte inskrypcją klinową opisującą rozbudowę E-ninnu; zbiory Luwru.
Z prawej strony: gliniany „gwóźdź” fundacyjny ze zbiorów Museum of Fine Arts w Lyonie; treść inskrypcji: „Dla boga Ningirsu, bohatera potężnego boga Enlila, pana swego, Gudea, władca (miasta-państwa) Lagasz, wykonał wszystko to, co powinien,jego «Dom pięćdziesięciu białych ptaków Anzu» dla niego wzniósł i odrestaurował”.

E-ninnu (sum. é.ninnu, tłum. „Dom pięćdziesiątki”[1]) – nazwa kompleksu świątynnego boga Ningirsu w mieście Girsu, znana m.in. z licznych inskrypcji budowlanych Gudei (koniec XXII wieku p.n.e.), władcy sumeryjskiego miasta-państwa Lagasz.

Nazwa[edytuj | edytuj kod]

E-ninnu („Dom pięćdziesiątki”) jest nazwą skróconą. Pełna nazwa kompleksu świątynnego brzmiała „Dom pięćdziesięciu białych ptaków Anzu” (sum. é.ninnu.anzumušen.bábbar)[1]. Odnosiła się ona najprawdopodobniej do znajdujących się w nim wizerunków (posągów, płaskorzeźb, malowideł?) legendarnego ptaka Anzu.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Świątynia E-ninnu pojawia się po raz pierwszy w inskrypcjach budowlanych sumeryjskiego władcy Mesilima (XXVI wieku p.n.e.). Przebudowywana i rozbudowywana była następnie w drugiej połowie III tysiąclecia p.n.e przez władców z I dynastii z Lagasz (m.in. przez Ur-Nansze, Enmetenę i Uruinimginę), z II dynastii z Lagasz (m.in. przez Ur-Babę, Gudeę, Ur-Ningirsu) oraz III dynastii z Ur (m.in. przez Szulgiego)[1]. W pierwszej połowie II tysiąclecia p.n.e. znajdowała się pod opieką królów Larsy (m.in. Warad-Sina) i Babilonu (m.in. Hammurabiego, który wymienia ją w prologu swego Kodeksu Praw)[1].

Przypisy

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 A. R. George, House..., s. 134.
Tzw. "filar Gudei" ze świątyni E-ninnu
Pillar Gudea Louvre AO388.jpg
Tzw. "filar Gudei", zrekonstruowany ze starożytnych cegieł i ich współczesnych kopii, składający się z czterech stykających się ze sobą kolumn; inskrypcja na cegłach dotyczy budowy portyku na Dziedzińcu Sprawiedliwości boga Ningirsu; odkryty w trakcie francuskich wykopalisk w Tall Luh/Telloh (starożytne Girsu) w południowo-zachodniej części kompleksu świątynnego E-ninnu; czasy panowania Gudei; obecnie w zbiorach Luwru (AO 388).

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • A. R. George: House Most High. The Temples of Ancient Mesopotamia. Winona Lake: Eisenbrauns, 1993. (ang.)

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]