E-ninnu

Zabytki z inskrypcjami Gudei dotyczącymi budowy świątyni E-ninnu
Z lewej strony: gliniana tabliczka ze zbiorów Narodowego Muzeum Archeologicznego w Madrycie; treść inskrypcji: „Bogu Ningirsu, bohaterowi potężnemu boga Enlila, panu swemu, Gudea, władca (miasta-państwa) Lagasz, jego «Dom pięćdziesięciu białych ptaków Anzu» dla niego wzniósł” W środku: tzw. cylindry Gudei – gliniane walce pokryte inskrypcją klinową opisującą rozbudowę E-ninnu; zbiory Luwru. Z prawej strony: gliniany „gwóźdź” fundacyjny ze zbiorów Museum of Fine Arts w Lyonie; treść inskrypcji: „Dla boga Ningirsu, bohatera potężnego boga Enlila, pana swego, Gudea, władca (miasta-państwa) Lagasz, wykonał wszystko to, co powinien,jego «Dom pięćdziesięciu białych ptaków Anzu» dla niego wzniósł i odrestaurował”.

E-ninnu (sum. e₂-ninnu, tłum. „Dom pięćdziesiątki”) – nazwa kompleksu świątynnego boga Ningirsu w mieście Girsu, znana m.in. z licznych inskrypcji budowlanych Gudei (koniec XXII wieku p.n.e.), władcy sumeryjskiego miasta-państwa Lagasz.

Nazwa

E-ninnu („Dom pięćdziesiątki”) jest nazwą skróconą. Pełna nazwa kompleksu świątynnego brzmiała „Dom pięćdziesięciu białych ptaków Anzu” (sum. e₂-ninnu-anzu^mušen-babbar₂). Odnosiła się ona najprawdopodobniej do znajdujących się w nim wizerunków (posągów, płaskorzeźb, malowideł?) legendarnego ptaka Anzu.

Historia

Świątynia E-ninnu pojawia się po raz pierwszy w inskrypcjach budowlanych sumeryjskiego władcy Mesilima (XXVI wieku p.n.e.). Przebudowywana i rozbudowywana była następnie w drugiej połowie III tysiąclecia p.n.e przez władców z I dynastii z Lagasz (m.in. przez Ur-Nansze, Enmetenę i Uruinimginę), z II dynastii z Lagasz (m.in. przez Ur-Babę, Gudeę, Ur-Ningirsu) oraz III dynastii z Ur (m.in. przez Szulgiego). W pierwszej połowie II tysiąclecia p.n.e. znajdowała się pod opieką królów Larsy (m.in. Warad-Sina) i Babilonu (m.in. Hammurabiego, który wymienia ją w prologu swego Kodeksu Praw).

Przypisy

Tzw. "filar Gudei" ze świątyni E-ninnu
Tzw. "filar Gudei", zrekonstruowany ze starożytnych cegieł i ich współczesnych kopii, składający się z czterech stykających się ze sobą kolumn; inskrypcja na cegłach dotyczy budowy portyku na Dziedzińcu Sprawiedliwości boga Ningirsu; odkryty w trakcie francuskich wykopalisk w Tall Luh/Telloh (starożytne Girsu) w południowo-zachodniej części kompleksu świątynnego E-ninnu; czasy panowania Gudei; obecnie w zbiorach Luwru (AO 388).

Bibliografia

• A. R. George: House Most High. The Temples of Ancient Mesopotamia. Winona Lake: Eisenbrauns, 1993. (ang.)

Linki zewnętrzne

• ETCSL: The building of Ninĝirsu⅞s temple (Gudea, cylinders A and B (ang.). etcsl.orinst.ox.ac.uk. [dostęp 2011-08-19].
• ETCSL: The temple hymns (Hymn Enheduany do świątyni E-ninnu boga Ningirsu - wiersze 240-262) (ang.). etcsl.orinst.ox.ac.uk. [dostęp 2011-08-21].