Edward Strasburger

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
(Przekierowano z Eduard Strasburger)
Skocz do: nawigacja, szukaj
Ujednoznacznienie Ten artykuł dotyczy botanika. Zobacz też: Edward Karol Strasburger – polski ekonomista.
Edward Strasburger, 1908

Edward Adolf Strasburger (ur. 1 lutego 1844 w Warszawie, zm. 19 maja 1912 w Bonn) – polski[1] i niemiecki[2][3] botanik.

Jego rodzina wywodziła się z Saksonii. Do Warszawy sprowadziła się w XVIII wieku za sprawą dziadka Jana, za panowania Augusta III Sasa. Dziadek Edwarda był protoplastą polskiej gałęzi rodu Strasburgerów. Ród ten dał Polsce wielu wybitnych przedstawicieli inteligencji. Spokrewnione z Edwardem były: prof. historii UJ Zofia Kozłowska-Budkowa i prof. botaniki UJ Aniela Kozłowska. Był synem cukiernika warszawskiego Edwarda Bogumiła Strasburgera. Jego brat Leon Henryk brał udział w powstaniu styczniowym[4].

Studiował nauki przyrodnicze w Warszawie (doktorat na Uniwersytecie Warszawskim w 1866 r.), Paryżu, Jenie (profesor od 1868 i kierownik Katedry Botaniki), Bonn (profesor, dziekan i rektor tej uczelni, od 1869 kierownik Instytutu Botanicznego przy tamtejszym uniwersytecie).

Od 1873 (zatwierdzony 1874) był członkiem korespondentem, od 1888 – członkiem czynnym Akademii Umiejętności[5].

Edward Strasburger badał rośliny: mchy, paprocie, drzewa iglaste. Wyniki jego stworzyły podstawy dla rozwoju biologii komórki, genetyki, współczesnej medycyny regeneracyjnej. Przedmiotem zainteresowania Edwarda Strasburgera były jądra komórkowe. Pierwszy nauczył się barwić struktury jądra komórkowego i obserwować je podczas podziału komórki. Wykazał, że struktury jądra nie są każdorazowo tworzone od nowa w podzielonych komórkach potomnych, jak to sądzono dotychczas, ale ulegają złożonym podziałom.

Jako pierwszy przeprowadził badania embriologiczne nad roślinami nagonasiennymi oraz okrytonasiennymi. Terminy wprowadzone przez niego do nauki do opisu badanych procesów i struktur komórki weszły do niemal wszystkich języków. Wprowadził i opisał takie pojęcia jak: cytoplazma, nukleoplazma, mitoza, mejoza, kariokineza, chromosom, kariotyp, haploidalna i diploidalna liczba chromosomów.

Edward Strasburger był współredaktorem wielu podręczników botaniki. W 1894 wydał, wraz z trzema innymi profesorami, podręcznik: „Lehrbuch der Botanik für Hochschulen”, który jest wznawiany i tłumaczony na wiele języków do dzisiaj. W swej książce O formowaniu i dzieleniu się komórek przedstawił główne założenia mitozy. Publikował swoje artykuły w języku polskim, niemieckim, francuskim i angielskim. W Polsce ukazywały się one w takich czasopismach jak: „Wszechświat”, „Tygodnik Lekarski”, „Biblioteka Warszawska”, „Roczniki Akademii Umiejętności” i inne.

Członek Krakowskiego Towarzystwa Naukowego, Akademii Umiejętności, Royal Society w Londynie, Akademii Nauk w Berlinie, w Monachium, w Paryżu, National Academy of Science w USA, w Rzymie oraz Akademii Belgijskiej, Holenderskiej, Duńskiej i Norweskiej.

W Polsce postać Edwarda Strasburgera pozostaje zapomniana, natomiast w Niemczech, Anglii, w Stanach Zjednoczonych do dzisiaj jego zasługi dla nauki są szeroko znane.

Syn profesora Edwarda Strasburgera wykształcony w Niemczech Julian Strasburger (1871–1934) był neurologiem, profesorem medycyny we Wrocławiu.

Przypisy

  1. Maciej Iłowiecki: Dzieje nauki polskiej. Warszawa: Wydawnictwo „Interpress”, 1981, s. 188. ISBN 83-223-1876-6.
  2. A History of the University in Europe: Volume 3, Universities in the Nineteenth and Early Twentieth Centuries (1800-1945). Cambridge: Cambridge University Press, 2004, s. 724. ISBN 978-0521361071.
  3. Eduard Adolf Strasburger (German cytologist) -- Britannica Online Encyclopedia
  4. Edward Bogumił Strasburger – Polacy z wyboru
  5. Piotr Köhler: Botanika w Towarzystwie Naukowym Krakowskim, Akademii Umiejętności i Polskiej Akademii Umiejętności (1815-1952).. Kraków 2002.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]