Ferenc Kazinczy

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Ferenc Kazinczy

Ferenc Kazinczy (ur. 27 października 1759, zm. 23 sierpnia 1831) – węgierski pisarz okresu oświecenia, najwybitniejszy organizator życia literackiego na Węgrzech.

W młodości studiował prawo, związał się z masonerią. Został inspektorem szkół powszechnych w Górnych Węgrzech, zasłużył się działalnością na rzecz systemu oświatowego. Pod koniec lat 80. XVIII wieku, wraz z dwoma innymi pisarzami, założył pismo Magyar Museum. Później jednak wystąpił z redakcji czasopisma i założył swoje własne zatytułowane Orpheus.

W 1774 r. wstąpił do jakobinów, w efekcie został aresztowany i kolejne 7 lat życia spędził w więzieniach (swoje przeżycia z tego okresu opisał w Dzienniku mojej niewoli). Na uzyskanych w wyniku małżeństwa z Sophie Török ziemiach Kazinczy stworzył ośrodek życia literackiego. Stał się ogromnym autorytetem dla młodych autorów, którzy kierowali się jego zdaniem (pomógł przyczynić się karierom wielu z nich). Jako utalentowany i obiektywny krytyk prowadził też korespondencję z innymi "ludźmi pióra", wydaną następnie w 23 tomach.

Ponadto Kazinczy był przywódcą obozu neologów, jednego z odłamów ruchu odnowy języka węgierskiego, dążącego do reform. W 1819 r. ukazał się jego esej pt. Ortolog i neolog u nas i u innych narodów, zamykający okres sporów o odnowienie języka.