Galaktyka spiralna

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Galaktyka spiralna NGC 3370 Zdjęcie wykonane przez teleskop Hubble'a.
Zdeformowana galaktyka spiralna ESO 510-G13

Galaktyka spiralna – typ galaktyk, wyróżniony w klasyfikacji galaktyk Hubble'a[1], mających postać dysku z ramionami spiralnymi wychodzącymi ze środka zwanego jądrem galaktyki. Przy spojrzeniu na dysk „z góry” wyraźnie widać jego spiralną strukturę. Galaktyki spiralne stanowią 75% jasnych galaktyk nieba.

Galaktyki spiralne oznaczamy literą S i w zależności od stopnia rozwinięcia ramion dzielimy je na typy a, b, c, d. Typ Sa (15% ogółu) ma duże jądro i słabo rozwinięte ramiona. Typ Sc (28% ogółu) – na odwrót – małe jądro i bardzo silnie rozwinięte ramiona spiralne, typ Sb (20% ogółu) jest typem przejściowym pomiędzy poprzednimi dwoma. Typ Sd (≤1%) ma najbardziej rozbudowane ramiona, z ledwie widocznym jądrem. W połowie XX wieku de Vaucouleurs zaproponował czwarty typ Sd dla galaktyk o najbardziej luźnych ramionach. Przykładem tego typu galaktyk jest NGC 3077[2]. Rozróżniamy galaktyki spiralne z poprzeczką, bez poprzeczki oraz typ pośredni.

Galaktyki spiralne są typem galaktyk charakteryzujących się następującymi własnościami fizycznymi:

Galaktyki spiralne są tak nazwane od obserwowanych jasnych ramion – obszarów formowania się gwiazd w dysku. Dysk galaktyk spiralnych otoczony jest sferoidalnym halo gwiazd II populacji, większość z których zgrupowana jest w gromadach kulistych, które okrążają centrum galaktyki.

Szacuje się, że 71% galaktyk to galaktyki spiralne bez poprzeczki, natomiast galaktyki spiralne z poprzeczką stanowią 15% wszystkich galaktyk. Galaktyki spiralne z poprzeczką również dzielimy na cztery typy.Galaktyki typu SBa(4%) mają jądro najściślej opasane ramionami, galaktyki typu SBb (5%) mają jądro średnio owinięte ramionami, galaktyki typu SBc (6%) mają luźne ramiona. Czwarty typ SBm (≤1%) ma nieregularne ramiona. Przykładem może być NGC 3109 w Hydrze[2]

Przypisy

  1. E.P. Hubble: The Realm of the Nebulae. New Haven: Yale University Press, 1936. ISBN 0-300-02500-9. (ang.)
  2. 2,0 2,1 Marek Substyk: Atlas Nieba 2000.0. AstroCD, Sylwia Substyk, s. 0. ISBN 978-83-932019-3-8.

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy