Hematoksylina

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Hematoksylina
Hematoksylina
Nazewnictwo
Ogólne informacje
Wzór sumaryczny C16H14O6
Masa molowa 302,28 g/mol
Wygląd żółty do brązowego poszek[2]
Identyfikacja
Numer CAS 517-28-2
PubChem 442514[3]
Jeżeli nie podano inaczej, dane dotyczą
stanu standardowego (25 °C, 1000 hPa)

Hematoksylinaorganiczny związek chemiczny, niebieski barwnik służący do wybarwiania zasadochłonnych (bazofilnych) struktur komórkowych, np. jądra komórkowego. Uzyskiwany z drewna Haematoxylum campechianum. W wyniku utlenienia, np. z chloranem potasu (KClO3), przekształca się w hemateinę o głębokim niebieskopurpurowym kolorze. W takiej formie używa się jej do barwienia cytologicznego tkanek wysyconych solami żelazowymi lub glinowymi.

Hematoksylina w pH zasadowym barwi struktury komórkowe na kolor niebieski, natomiast w pH kwaśnym – na czerwono.

Zazwyczaj stosowana jest w połączeniu z eozyną, barwnikiem o charakterze kwasowym, reagującym z kwasochłonnymi (acidofilnymi lub eozynofilnymi) strukturami tkankowymi (których hematoksylina nie barwi). Jest to barwienie trwałe, w przeciwieństwie do tymczasowego wybarwiania na przykład płynem Lugola.

W latach 70. z powodu niedostatku drewna z lasów deszczowych, w tym Haematoxylum campechianum, pojawiły się znaczne niedostatki hematoksyliny na rynku, które szybko wywindowały jej cenę. Spowodowało to znaczny wzrost kosztów diagnostyki laboratoryjnej i było impulsem do poszukiwania alternatywnych barwników cytologicznych i histologicznych. W ten sposób pojawił się cały szereg nowych barwników o zbliżonych właściwościach, np. błękit celestynowy, galocyjanina lub galeina. Wszystkie one wymagają wcześniejszego wysycenia tkanki solami żelaza.

Barwienie hematoksyliną i eozyną obrazujące martwicę po zawale mięśnia sercowego
Barwienie mieszaniną hematoksyliny i PTAH obrazujące martwicę po zawale mięśnia sercowego

Przypisy

  1. Hematoksylina (ang.) w bazie ChemIDplus. United States National Library of Medicine. [dostęp 2012-11-25].
  2. Hematoksylina (ang.). The Chemical Database. The Department of Chemistry, University of Akron. [dostęp 2012-11-05].
  3. Hematoksylina – podsumowanie (ang.). PubChem Public Chemical Database.