Herb Mikołowa

Herb współczesny

Herb Mikołowa przedstawia w białym polu herbowym otwarty srebrny hełm turniejowy, zwieńczony wielobarwnym pióropuszem.

Aktualny wzór herbu miasta Mikołów został przyjęty w dniu 17 września 1996 roku w uchwale rady miejskiej nr XXXII/298/96 o "Zatwierdzeniu Statutu Gminy Mikołów".

Historia herbu

Pierwszy znany herb pojawił się w XV wieku na pieczęci miejskiej. Pośrodku widać herb z profilu (tzw. kaczy dziób) z wysklepioną do przodu przyłbicą, z którego sterczy rajer z piór czaplich. W otokach widniał łaciński napis sigillum civitas mykulow. Wzór został zaczerpnięty z pieczęci książęcych oraz rycerskich i miał przypominać o warownym charakterze miasta. Inna hipoteza wiąże go z legendarnym założycielem Mikołowa - rycerzem Mikułą.

W XVII wieku pojawił nieco zmieniony rysunek - hełm nadal był w profilu, ale był bardziej płaski (nie ma posiadał kaczego dzioba), a w miejsce pióropusza pojawiają się dwa strusie pióra z dwoma wstążkami. Legenda nadal po łacinie: SIGILLUM CIVITATIS NICOPOLENSIS.

W XIX wieku hełm na pieczęci został ujęty 3/4 w prawo, a na górze sterczało z niego 5 piór. Kołnierz zdobił medalion zawieszony na łańcuchu, natomiast legenda jest po niemiecku: SIEGEL DER STADT VERORDNETEN ZU NICOLEI 1809. Pieczęci takiej używano do połowy stulecia, choć kancelaria miejska posługiwała się nieco inną, z łacińską sentencją. Inny był tam też herb - zbliżony do dzisiejszego z hełmem turniejowym na wprost o otwartej przyłbicy. Wierzchołek zdobią 3 pióra, a na szyi spoczywa medalion.

W drugiej połowie wieku XIX na pieczęciach hełm ujęty jest z profilu ze sterczącą zasłoną, a czasem na wprost z otwartą, jak na pieczęci magistrackiej z 1863. Herb z profilu wraz z piórami widoczny jest też w pracy Otto Huppa Wappen und Siegel der deutschen Städte, Flecken und Dörfer z 1898. Jedna z ostatnich niemieckich pieczęci nie posiada wizerunku z piórami na hełmie i była używany w XX wieku (ostatni dokument stemplowano nim w grudniu 1921). Równolegle stosowano w XX wieku pieczęć policyjną z napisem Polizei Verwaltung Nikolei Kreis Pless - tam widniały 4 pióra, trzy zgięte w lewo, jedno w prawo. Uwierzytelniono nim dokumenty jeszcze w 1922.

Polskie pieczęcie zawierały herb będący kopią z rysunków niemieckich: wprost w polu herb turniejowy z otwartą zasłoną, ozdobiony czterema piórami, z zawieszonym medalionem. Legenda brzmiała: MAGISTRAT MIASTA MIKOŁOWA SL. Oficjalnie jednak herbu nie udało się zatwierdzić przez cały okres międzywojenny. Niektóre źródła podają, że podczas okupacji władze hitlerowskie usunęły herb z mikołowskich pieczęci, a jego miejsce zajęły emblematy III Rzeszy. W rzeczywistości herb pozostawał w użyciu przez cały okres okupacji (całkowicie zniknął m.in. z pieczątek policji), a także w pierwszych latach po zakończeniu II wojny światowej; z pieczęci usunięto go dopiero około roku 1950.

Po II wojnie światowej powrócono do herbu międzywojennego. Obecny został zatwierdzony w 1996 - jest niemal identyczny z tym z lat 20. i 30. XX wieku. Inne są tylko barwy - w przeszłości w zgodzie z zasadą alternacji przyłbica miała kolor brunatny, a pióra odchylone w herbowe lewo były szarobrunatne, czerwone i zielone (obecnie niebieskie, czerwone i żółte).

Galeria

• 

  Najstarsza pieczęć z XV wieku

• 

  Pieczęcie z XVII i XVIII wieku

• 

  Pieczęć Głównej Kasy Miejskiej z herbem miasta z roku 1940

• 

  Pieczęć burmistrza z 1940 - występował on tutaj jako zwierzchnik policji, więc herb miasta zastąpiła swastyka

Bibliografia

• Kaganiec M., Herby i pieczęci miast górnośląskich, Katowice 2002, ISSN 1230-0470
• Kaganiec M., Herby miast województwa śląskiego, Katowice 2007, ISBN 978-83-60353-14-1