Hiperładunek
 |
Ten artykuł od 2012-10 wymaga uzupełnienia źródeł podanych informacji. Informacje nieweryfikowalne mogą zostać zakwestionowane i usunięte. Aby uczynić artykuł weryfikowalnym, należy podać przypisy do materiałów opublikowanych w wiarygodnych źródłach. |
Hiperładunek – hipotetyczna wielkość fizyczna przypisywana cząstkom elementarnym. Jest oznaczana literą Y i zdefiniowana następująco:
Y = 2 (Q − I3)
gdzie: Q to ładunek elektryczny, a I3 to trzecia składowa izospinu.
Dla cząstek złożonych z tylko trzech najlżejszych kwarków można też napisać:
Y = B + S
gdzie: B to liczba barionowa, a S to dziwność, ponieważ dla lekkich kwarków jest spełniona (a dla ciężkich nie) zależność:
| Y | = | B | + | S | = 2 * | Q | - 2 * | I3 | = | (Y) |
| 1/3 | = | 1/3 | + | 0 | = 2 * | -1/3 | - 2 * | -1/2 | = | 1/3 |
| 1/3 | = | 1/3 | + | 0 | = 2 * | 2/3 | - 2 * | 1/2 | = | 1/3 |
| -2/3 | = | 1/3 | + | -1 | = 2 * | -1/3 | - 2 * | 0 | = | -2/3 |
| 1/3 | = | 1/3 | + | 0 | <> 2 * | 2/3 | - 2 * | 0 | = | 4/3 |
| 1/3 | = | 1/3 | + | 0 | <> 2 * | -1/3 | - 2 * | 0 | = | -2/3 |
| 1/3 | = | 1/3 | + | 0 | <> 2 * | 2/3 | - 2 * | 0 | = | 4/3 |
Ogólnie można umownie zapisać:
Y = B + S + C + B + T
gdzie C, B (pochylenie tylko dla odróżnienia), T to odpowiednie zapachy cięższych kwarków.
Hiperładunek obok izospinu jest podstawowym ładunkiem oddziaływania słabego. Cząstkami przenoszącymi hiperładunek są bozony W i Z. Grupą cechowania teorii oddziaływań elektrosłabych jest grupa SU(2)xU(1), dzieląca się na podgrupy SU(2) i U(1), gdzie generatorami podgrupy SU(2) są operatory izospinu, a generatorem podgrupy U(1) jest operator hiperładunku. Pola wszystkich cząstek elementarnych: leptonów i kwarków są stanami własnymi hiperładunku.
