Hiuma

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Hiuma
Zdjęcie satelitarne wyspy
Zdjęcie satelitarne wyspy
Kontynent Europa
Państwo  Estonia
Akwen Morze Bałtyckie
Powierzchnia 989 km²
Populacja (2008)
 • liczba ludności
 • gęstość

11 087
11 os./km²
Położenie na mapie Estonii
Mapa lokalizacyjna Estonii
Hiuma
Hiuma
Ziemia 58°53′48,62″N 22°40′22,91″E/58,896840 22,673030Na mapach: 58°53′48,62″N 22°40′22,91″E/58,896840 22,673030
Mapa wyspy
Mapa wyspy
Commons Multimedia w Wikimedia Commons

Hiuma (inne nazwy est Hiiumaa, szw Dagö – wyspa dnia, fin Hiidenmaa – ziemia diabła) – należąca do Estonii wyspa, położona na Bałtyku na południe od wejścia do Zatoki Fińskiej, otwierająca zatokę Ryską, od Saremy oddzielona cieśniną Soela väin, od stałego lądu cieśniną Muhu Väin. Powierzchnia 989 km2; ludność 11 tysięcy, 96% to Estończycy. Administracyjnie wyspa dzieli się na miasto Kärdla, 2 gminy ze stolicą w miastach Kõrgessaare i Käina oraz dwie gminy wiejskie Emmaste i Pühalepa. Na Hiumie znajduje się około 180 osad.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Pierwsze ślady człowieka datuje się na IV wiek p.n.e. Pierwsza wzmianka pisemna pochodzi z 1228. W 1254 wyspa została podzielona pomiędzy Zakon kawalerów mieczowych (część północna) a Biskupstwo Saare-Lääne (część południowa). W 1563 włączona do Szwecji pod nazwą Dagö. Od 1710 do 1914 należała do Imperium Rosyjskiego. Przez ten okres część Szwedów została "zestonizowana", a reszta (ponad 1000) na mocy ukazu Katarzyny II w 1781 zesłana nad Dniepr. Przez część I wojny światowej okupowana przez Niemców (Operacja Albion). Od 1918 część niepodległej Estonii. Po niemieckiej okupacji w latach 1941–1944 Hiuma, podobnie jak cała Estonia została włączona do Związku Radzieckiego. Powróciła do Estonii wraz odzyskaniem przez nią niepodległości w 1991.

Na Hiumie znajduje się latarnia morska Kõpu – jedna z najstarszych nad Bałtykiem.

Geografia[edytuj | edytuj kod]

Najwyższy punkt (Tornimägi ) wyspy znajduje się na półwyspie Kõpu i mierzy 68,5 m n.p.m. Rozciągłość równoleżnikowa wyspy wynosi 60 kilometrów, południkowa: 40. Długość linii brzegowej to 325 kilometrów. Lasy pokrywają 66% wyspy, obszary rolne około 11%, bagna i mokradła 3%. Największym jeziorem jest Tihu Suurjärv (około 85 ha). Klimat morski, jednak sroższy niż na Saremie. Średnia temperatura lutego: –3,6 °C, lipca: 16,0 °C, roczna suma opadów: 620 mm.

Galeria[edytuj | edytuj kod]

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]