Szwedzi

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Szwedzi (svenskar)
Swedes (ethnic group).jpg
Gustaw I Waza, Karol Linneusz, Jöns Jacob Berzelius, Alfred Nobel, Selma Lagerlöf, Ann-Margret Olsson, Björn Ulvaeus, Markus Näslund
Liczebność ogółem
14 000 000
Regiony zamieszkania
 Szwecja:
7.988.000
 Stany Zjednoczone:
4.325.000
 Kanada:
500.000
 Finlandia:
290.000
 Brazylia:
250.000
 Argentyna:
175.000
 Norwegia:
100.000
 Wielka Brytania:
100.000
 Niemcy:
50.000
 Hiszpania:
50.000
 Estonia:
50.000
 Australia:
30.375
 Dania:
21.000
Języki
szwedzki
Główne religie
luteranizm i niewierzący
Pokrewne grupy etniczne
Norwegowie, Duńczycy, Niemcy, Farerowie, Islandczycy, Anglicy

Szwedzi (szw. svenskar) – naród germański mieszkający głównie w Szwecji (około 9 mln), zachodniej i południowo-zachodniej Finlandii (około 300 tys.) oraz w innych krajach skandynawskich, w USA (ponad 4 miliony ludzi pochodzenia szwedzkiego) i Kanadzie. Około 90% schrystianizowanych w XI-XII wieku Szwedów należy od XVI wieku do Szwedzkiego Kościoła Ewangelicko-Luterańskiego (w 2000 doszło do separacji kościoła od państwa). Większość z nich jest niepraktykująca. Posługują się językiem szwedzkim.

W etnogenezie Szwedów kluczową rolę odegrały germańskie ludy Swewów i Gotów. Swój udział mieli też Finowie i Lapończycy. Naród szwedzki zaczął się kształtować dopiero w XI wieku. Ich przodkowie (zwani Waregami) już w IX wieku zaczęli najazdy na Ruś i wybrzeża Bałtyku. Rzekami dotarli do Morza Czarnego, a stamtąd aż do Konstantynopola. W XII-XIII wieku podbili Finlandię. Od XIV wieku do 1523 roku byli zdominowani przez Duńczyków. Podbili Estonię i Łotwę. W XVII wieku rozpoczęli ekspansję w centralnej Europie stając się jedną z największych ówczesnych militarnych potęg. Pozycję tę Szwedzi utracili na początku XVIII wieku. W drugiej połowie XIX wieku i na początku XX wieku wielu Szwedów wyemigrowało do USA.

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]