Horyzont

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Ujednoznacznienie Ten artykuł dotyczy horyzontu w astronomii. Zobacz też: horyzont (ujednoznacznienie).

Horyzont – okrąg powstały w wyniku przecięcia sfery niebieskiej na dwie części, wyznaczający granicę pomiędzy przestrzenią widoczną dla obserwacji i zasłoniętą przez Ziemię.

Podstawowe typy horyzontu
Widok ziemskiego horyzontu z promu kosmicznego Endeavour 2002
Horyzont widoczny z brzegu morza.

Płaszczyzna horyzontu jest zawsze prostopadła do lokalnej osi pionu. Ze względu na odchylenie kształtu Ziemi od kuli, oś pionu nie pokrywa się z osią łączącą środek Ziemi z obserwatorem, z wyjątkiem równika i biegunów ziemskich.

Wyróżnia się trzy zasadnicze typy horyzontu:

  • horyzont astronomiczny – to koło wielkie na sferze niebieskiej, którego płaszczyzna jest prostopadła do osi pionu,
  • horyzont prawdziwy – jest płaszczyzną stożka wyprowadzonego na wysokości oka obserwatora i opartego o kształt Ziemi; horyzont prawdziwy jest obniżony względem horyzontu astronomicznego o kąt:
\cos\alpha = \frac{R}{R+h}

gdzie R jest promieniem Ziemi, a h wysokością obserwatora.

Odległość horyzontu prawdziwego od obserwatora można obliczyć stosując (ścisłą) zależność:

d = \sqrt{h(2R+h)}

Dla małych h podstawiając za R promień Ziemi i przyjmując, że (2R+h) jest w przybliżeniu równe 2R dostajemy przybliżony wzór:

d \approx 3.57\sqrt{h} \approx \sqrt{13h}

gdzie h jest wyrażone w metrach a d w kilometrach.

  • horyzont topograficzny – uwzględnia elementy topografii miejsca obserwacji; ten rodzaj horyzontu zwykle nie jest już kołem.

Wielkość obniżenia horyzontu prawdziwego dla przeciętnego obserwatora jest niewielka i wynosi między 2 a 3 minutami łuku stąd też trudna do zauważenia. W przypadku lotów samolotami na trasach międzykontynentalnych obniżenie to sięga już 3 stopni.

Termin horyzont jest często mylony z terminem widnokrąg. Jeśli mówimy, że coś widzimy na horyzoncie, to tak naprawdę mamy na myśli właśnie widnokrąg.

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

WiktionaryPl nodesc.svg
Zobacz hasło horyzont w Wikisłowniku

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Jan Flis: Szkolny słownik geograficzny. Warszawa: WSiP, 1986, s. 17.